II SA/Go 196/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-10-13

Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Ireneusz Fornalik, Grażyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przeprowadzenia ponownego ważenia pojazdu, mimo wniosku strony, stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i przepisów dotyczących przeprowadzania dowodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przeprowadzenia ponownego ważenia pojazdu, mimo wniosku strony, stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz przepisów dotyczących przeprowadzania dowodów (art. 77 i 78 k.p.a.). W przypadku wymierzania kary za przejazd pojazdem nienormatywnym, protokół z ważenia jest kluczowym dowodem, a jego weryfikacja poprzez ponowne ważenie jest jedynym sposobem obrony praw strony, zwłaszcza przy niewielkich przekroczeniach nacisku. Brak możliwości obalenia dowodu z protokołu w inny sposób niż przez powtórne ważenie czyni odmowę jego przeprowadzenia niedopuszczalną, nawet jeśli aparatura nie sygnalizowała błędów.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na spółkę ZR sp. z o.o. karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym z nieznacznie przekroczonym naciskiem na jezdnię. Strona wniosła odwołanie, kwestionując prawidłowość ważenia i brak możliwości weryfikacji wyników. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, uznając wniosek o ponowne ważenie za bezzasadny. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasady czynnego udziału strony i przepisów k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o ponowne ważenie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz ZR sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi ZR sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym bez zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r. nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz ZR sp. z o.o. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. Naczelnik Urzędu Celnego obciążył ZR spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością karą pieniężną w wysokości 1.440, 00 zł, za przejazd w dniu [...] listopada 2003r. pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść protokołu kontroli pojazdu z dnia [...] listopada 2003r. nr [...]r.. Z protokołu wynika, że w dniu [...] listopada 2003r. przeprowadzono kontrolę pojazdu członowego pięcioosiowego, przewoźnikiem była ZR sp. z o.o.. Kontrola wykazała przekroczenie nacisku na jezdnię czwartej osi pojazdu, gdzie dopuszczalny nacisk osi na jezdnię wynosił 80 kN, natomiast stwierdzony nacisk osi na jezdnię wynosił 80,08 kN oraz przekroczenie nacisku na jezdnię piątej osi pojazdu, gdzie dopuszczalny nacisk wynosił 80 kN, natomiast stwierdzony nacisk osi na jezdnię wynosił 80, 85 kN. Wymierzając karę w wysokości 1.440, 00 zł, organ powołał się na art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (DZ.U. z 2000r. Nr 71 poz. 838 ze zm.) w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (DZ.U. Nr 98 poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (DZ.U. z 2003r. Nr 32 poz. 262). Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie. W odwołaniu strona podważa wiarygodność wyników kontroli nacisków osi na jezdnię, zarzuca że kontrola nie została przeprowadzona prawidłowo, bowiem wagi znajdujące się na terenie Urzędu Celnego nie są umiejscowione na tzw. drodze publicznej, a sposób ważenia powoduje przekłamanie odczytu. Ponadto strona zarzuca brak możliwości weryfikacji wyników kontroli, gdyż urzędnicy celni odmawiają przeprowadzenia powtórnego ważenia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że czynności ważenia dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów, posiadającą świadectwo legalizacji z dnia [...] października 2002r., natomiast pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego stalowego, który posiada świadectwo legalizacji z dnia [...] lutego 2003r. Natomiast waga zamontowana została według wymaganych parametrów, co wyraża się w świadectwie legalizacji zamontowanej wagi. Zdaniem organu II instancji wynik ważenia odzwierciedla rzeczywisty nacisk osi na jezdnię, co wynika z faktu, że podczas ważenia aparatura ważąca nie sygnalizowała Sygn. akt II SA/Go 196/05 żadnych nieprawidłowości. Organ administracyjny potwierdził, iż kierowca kontrolowanego pojazdu wnosił o przeprowadzenie powtórnego ważenia, jednak wniosku nie uwzględniono ponieważ aparatura ważąca nie sygnalizowała nieprawidłowości podczas ważenia. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów odwołania, organ II instancji – przytaczając argumentację - uznał je za bezzasadne. Strona wniosła skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji. W skardze strona zarzuca, iż organ nie uwzględnił wniosku kierowcy kontrolowanego pojazdu o przeprowadzenie ponownego ważenia, przez co uniemożliwiono stronie weryfikację wyniku ważenia. Zdaniem skarżącego naruszono w ten sposób przepisy art. 7, 8 i 10 par. 1 k.p.a. Ponadto skarżący twierdzi, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich jej zarzutów zawartych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 157 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 par. 2 w.w. ustawy, który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega więc na badaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, ze w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony, wynikającej z art. 10 par. 1 k.p.a Z akt sprawy wynika, że kierowca kontrolowanego pojazdu wnosił o ponowne przeprowadzenie ważenia lecz wniosek jego nie został uwzględniony. Wprawdzie protokół kontroli nie zawiera zastrzeżeń wykonującego transport co do wyników i prawidłowości przeprowadzonej kontroli, to jednak okoliczność ta jest w sprawie bezsporna, albowiem przywołuje ją skarżący, a organ administracyjny II instancji potwierdza, że wniosek o ponowne ważenie został złożony. Argumentacja organu II instancji na poparcie zasadności odmowy powtórzenia ważenia, nie może być uznana za słuszną. Należy zwrócić uwagę na specyficzny charakter postępowania administracyjnego w Sygn. akt II SA/Go 196/05 sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Zasadniczym środkiem dowodowym w tym postępowaniu jest proces ważenia pojazdu, a dowodem – protokół z przeprowadzonej kontroli. A zatem na tym etapie postępowania administracyjnego jedynym sposobem obrony swych praw przez stronę jest, weryfikacja wyników kontroli, która może nastąpić jedynie przez powtórzenie ważenia. Zasadność takiego wniosku jest tym bardziej oczywista, gdy przekroczenie nacisku osi na jezdnię jest stosunkowo niewielka, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Brak sygnalizacji ze strony aparatury ważącej, co ma świadczyć o prawidłowości przebiegu procesu ważenia, nie wyklucza przeprowadzenia zawnioskowanego przez stronę dowodu w postaci powtórnego ważenia. Strona nie ma bowiem możliwości obalenia dowodu z protokołu kontroli inaczej jak poprzez powtórzenie ważenia. Pominięcie wniosku strony w tym zakresie stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Zadaniem organu administracyjnego jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W tym celu organ administracyjny winien podjąć wszystkie możliwe, dopuszczalne prawem, czynności zmierzające do udowodnienia danej okoliczności, tym bardziej jeżeli jest ona sporna. Zgodnie z treścią art. 78 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania strony, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. A zatem wypadek kiedy organ może nie uwzględnić wniosku strony o przeprowadzenie dowodu, został ograniczony do dwóch sytuacji tj. nie zgłoszenie wniosku w odpowiednim terminie oraz zgłoszenie wniosku na okoliczność już stwierdzoną innymi dowodami. Odmowa uwzględnienia wniosku strony na okoliczność już stwierdzoną innymi dowodami nie jest dopuszczalna, gdy chodzi o okoliczność istotną dla sprawy. Dlatego, w ocenie Sądu, odmowa przeprowadzenia powtórnego ważenia pojazdu, stanowiło również naruszenie art. 77 i 78 k.p.a. Za bezzasadne należy natomiast uznać zarzuty skarżącego dotyczące usytuowania wagi poza drogą publiczną oraz obowiązek wykazania nacisków poszczególnych kół pojazdu na jezdnię. Waga na której dokonano ważenia posiadała ważne świadectwo legalizacji, które uwzględnia również zgodność z normami dotyczącymi usytuowania wagi. Sygn. akt II SA/Go 196/05 Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, regulują kwestie dopuszczalnych nacisków osi na jezdnię oraz sankcji za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na jezdnię. Z obowiązujących przepisów prawa nie wynika obowiązek organu badania jaki nacisk na jezdnię wywierały poszczególne koła. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 par. 1pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w.w. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło