II SA/Go 196/09

Dnia 27 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.L. i J.L. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...]r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi J.L. oraz W.L. na Burmistrza Osna dotycząca przydzielenia lokalu tymczasowego w związku z planowaną eksmisją z dotychczas zajmowanego lokalu postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] grudnia 2008r., działając na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2007r. sygn. akt I C 184/06 oraz wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] listopada 2007r. sygn. akt V Ca 412/07, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym wezwał W.L. i J.L. do dobrowolnego opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w [...] i przeprowadzenia się do lokalu socjalnego wskazanego przez Burmistrza położonego w [...]. Pismami z dnia [...] grudnia 2008r. W.L. oraz J.L. zwrócili się do Burmistrza o zmianę decyzji i wskazanie innego wybranego przez siebie lokalu zastępczego. Jednocześnie pismem z dnia [...] grudnia 2008r. złożyli do Wojewody skargę na "wadliwe i opieszałe załatwianie sprawy" przez Urząd Miasta i Gminy dotyczącej przyznania im wskazanego przez nich lokalu. W oparciu o art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Wojewoda przekazał powyższą skargę Radzie Miejskiej. Uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2009 roku po rozpatrzeniu skargi J.L. oraz W.L. Rada Miejska odpowiedziała pismem z dnia [...] marca 2009 roku będącym załącznikiem do w/w uchwały. W ocenie Rady Miejskiej działania Burmistrza dotyczące przydzielenia wskazanego wyżej lokalu tymczasowego, znajdowały oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Powyższa uchwała została zaskarżona do tutejszego Sądu przez W. i J.L.. W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący wskazali, iż powyższa uchwała jest dotknięta sankcją nieważności powodującą konieczność jej uchylenia gdyż przemawiają za tym tak przesłanki formalne jak i merytoryczne. Na dowód powyższego skarżący w swej skardze przedstawili obszerne wywody prawne, w których między innymi zarzucili zaskarżonej uchwale naruszenie przez radę kompetencji przypisanych ustawowo Burmistrzowi, a także zadecydowano w zakresie przekraczającym ustawowe pojęcie "zasad" co stanowi w ocenie skarżących istotne naruszenie prawa. Nadto W. i J.L. wskazali na sprzeczność zaskarżonej uchwały z ustawą o samorządzie gminnym, ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o odrzucenie skargi gdyż zdaniem organu, sąd administracyjny nie jest władny do rozpatrzenia skarg na sposób funkcjonowania organów administracji publicznej. Skargi takie są rozpatrywane w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego odnoszących się do skarg i wniosków i nie podlegają kognicji sądu. Na uzasadnienie powyższego Burmistrz Miasta i Gminy powołał stanowisko zawarte w orzeczeniach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych wskazując również, iż zaskarżona uchwała nie jest także aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Burmistrz Miasta i Gminy powołał się także na stanowisko Wojewody, który postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 roku, przekazał skargę na działalność Burmistrza zgodnie z właściwością do Rady Miejskiej, wskazując przy tym iż organem właściwym do załatwienia tej skargi jest wyłącznie Rada Miejska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: W myśl art. 227 kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 roku (Dz. U. nr 30, poz. 168 z późn. zm.) – zwanej dalej k.p.a., przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie określają organów właściwych do rozpatrywania skarg, zgodnie z art. 229 pkt 3 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, jest rada gminy. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Na zawiadomienie to nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwana dalej p.p.s.a., (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Zawiadomienie z art. 238 § 1 k.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA1636/97, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., III SAB 108/99, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., I SA/Rz 117/05). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99). Wobec powyższego należało uznać, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co oznacza, że nie został spełniony jeden z warunków dopuszczalności skargi, ustanowiony przepisem art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. W konsekwencji – z uwagi na przedmiot skargi – nie mogło dojść do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny. Podkreślić należy, że skuteczne wniesienie skargi jest tylko możliwe co do aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i 3. Zatem uznanie, że spór dotyczący sprawy związanej ze skargą przewidzianą przez dział VIII k.p.a. – jak słusznie zauważył Burmistrz piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 roku – nie podlega kognicji sądów administracyjnych, co bez wątpienia musi prowadzić do odrzucenia skargi skierowanej do sądu administracyjnego. W sytuacji bowiem gdy skarga, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, nie jest możliwe dokonanie merytorycznej oceny zasadności skargi, a więc badanie zaskarżonego aktu lub czynności oraz postępowania przeprowadzonego przez organ administracji pod względem zgodności z prawem. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.