II SA/Go 197/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-05-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz, Sędzia WSA Sławomir Pauter, Sędzia WSA Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz używanych opon, które nie nadają się do dalszego użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, stanowi przewóz odpadów podlegający obowiązkowi uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewożone opony, ze względu na ich zużycie i uszkodzenia, kwalifikują się jako odpady. W związku z tym, wwóz tych odpadów na terytorium Polski bez wymaganego zezwolenia stanowił naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że kara ta ma charakter sankcji administracyjnej, ściśle określonej przez ustawę, a organ administracyjny nie ma swobody w jej miarkowaniu.Stan faktyczny
R.B. został ukarany karą pieniężną w wysokości 10.000 zł za wwóz na terytorium Polski 44 sztuk używanych opon, z czego 18 sztuk było uszkodzonych i nie nadawało się do dalszego użytkowania. Organ uznał te opony za odpady, a ich przewóz za międzynarodowe przemieszczanie odpadów bez wymaganego zezwolenia. R.B. kwestionował kwalifikację opon jako odpadów oraz wysokość nałożonej kary, twierdząc, że opony zostały przywiezione na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego. Organy administracji utrzymały decyzję o nałożeniu kary, uznając ustalenia faktyczne za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R.B. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia oddala skargę.
1. W dniu [...] października 2012r. Komendant Placówki Straży Granicznej decyzją nr [...] nałożył na R.B.B. karę pieniężną w kwocie 10.000,00 złotych z tytułu wwozu odpadów na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia oraz umorzył postępowanie w sprawie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Podstawę prawną nałożonej kary pieniężnej stanowił przepis 87 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1265; dalej "u.d.t.") w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007 r. nr 124 poz. 859 ze zm.).
W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2012 r. o godzinie 10.45 na drodze krajowej nr [...] w rejonie m. [...] funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 u.t.d. przeprowadzili kontrolę drogową zespołu pojazdów zarejestrowanych w Polsce: samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] i nr [...] oraz przyczepa ciężarowa marki [...] o nr rej. [...] i nr [...]. W trakcie kontroli ładunku, na który składało się 44 sztuki opon, stwierdzono, że przedmiotem transportu jest mieszanina używanych i zużytych opon do samochodów oraz ciągników i naczep rolniczych, z czego 18 sztuk było uszkodzonych (widoczne pęknięcia, bieżnik poniżej 1,6 mm – nienadających się do dalszego użytkowania). Kierowcą pojazdu był R.B.B.. Kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz dokumentu wymaganego przy przewozie odpadów, a także żadnego rachunku potwierdzającego kupno opon. W toku czynności ustalono, że wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Niemiec do Polski, gdyż kierowca oświadczył, że przewożone opony zostały zabrane z gospodarstwa rolnego w miejscowości [...] (Niemcy) i przewożone były do firmy zajmującej się naprawą i recyklingiem pojazdów oraz skupem używanych kół i opon, znajdującej się w [...].
Kontrolujący stwierdzili, że przewożony ładunek można zakwalifikować jako odpady, w konsekwencji kierowca powinien był mieć przy sobie i okazać na żądanie dokumenty wymagane przy przewozie odpadów, tj. decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zezwalającą na wwóz do Polski odpadu w postaci zużytych opon. R.B. nie okazał dokumentu w związku z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów, zatem wwóz odpadów nie został zgłoszony właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. EU L 190 s. 1 z dnia 12 lipca 2006 r.).
W oparciu o ustalenia tej kontroli organ stwierdził, że ze względu na zużycie i uszkodzenia opon i utratę cech użytkowych pozwalających na ich wykorzystanie zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem (przewożone opony były uszkodzone, miały widoczne gołym okiem pęknięcia, bieżnik opon był poniżej 1,6 mm, część z nich była zmurszała, a tym samym nie nadawały się do dalszego używania zgodnie z ich przeznaczeniem, stosownie do treści § 11 ust. 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, Dz. U. z 2003 r., Nr 32, poz. 262 ze zm.), opony należy zakwalifikować do kategorii odpadów "Q2" – produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym i "Q6" – przedmioty lub ich części nie nadające się do użytku, określone w obowiązującym wówczas załączniku nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, (Dz. U. 2010 r., Nr 185, poz. 1243 ze zm., ustawa ta obowiązywała do dnia 22 stycznia 2013 r., por. art. 253 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, Dz. U. z 2013 r. poz. 21) oraz rozporządzeniu nr 1013/2006 - kod 160103 – zużyte opony. Dlatego organ stwierdził, że doszło do przypadku naruszenia prawa określonego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym: l.p. 4.5. – wwóz odpadów na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia.
Organ wskazał również, że z informacji Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] wynika, że 18 opon nie nadaje się do dalszego użytkowania w celu w jakim zostały wyprodukowane i należy je kwalifikować jako odpad o kodzie 160103. O stwierdzonych naruszeniach poinformowano Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz Inspektora Ochrony Środowiska, przekazując protokół kontroli oraz zgromadzone w sprawie materiały.
Nadto organ ustalił, że R.B. nie posiada licencji na zarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, ani zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne. Od ośmiu lat prowadzi gospodarstwo rolne i tylko okazjonalnie sprowadza używane opony dla R.Z., który posiada pozwolenie na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem działalności w zakresie odzysku, zbierania i transportu odpadów (decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]). Ustalono również, że R.B. nie posiada licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy, a także zezwolenia na wykonywanie krajowego transportu na potrzeby własne.
W toku postępowania do organu wpłynęło zawiadomienie o wszczęciu przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska postępowania w sprawie nielegalnego przemieszczania odpadów w postaci zużytych opon przez R.B. (pismo z dnia [...] marca 2012 r. nr [...])., a następnie postanowienie nr [...] Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2012 r.
Na podstawie tych ustaleń organ uznał, że R.B. jest podmiotem, który w dniu [...] marca 2012 roku wykonywał przewóz drogowy (art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d.). W konsekwencji w czasie wykonywania przewozu drogowego było obowiązany posiadać i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 879 ze zm.) oraz dokumenty wymagane przy przewozie odpadów.
Organ wskazał, że międzynarodowe przemieszczanie odpadów reguluje ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007 r., Nr 124, poz. 859, ze zm.), na podstawie której (art. 4) zezwolenia na przewóz, wywóz i tranzyt odpadów wydaje Główny Inspektor Ochrony Środowiska. W świetle przywołanych przepisów organ stwierdził, że R.B. jest podmiotem, który w dniu [...] marca 2012 r. wykonywał przewóz drogowy - wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. Ustalenie charakteru przewożonego towaru i zakwalifikowanie do odpadu nastąpiło po zebraniu materiału dowodowego w postaci dokumentacji fotograficznej, konsultacji z Główną Specjalistką Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, który dokonał oceny przewożonego ładunku, a także analizie przywołanych aktów prawnych.
Ponadto organ stwierdził, że R.B. nie uwolnił się od odpowiedzialności, bowiem nie dokonał uprzedniego pisemnego zgłoszenia oraz nie uzyskał stosownego zezwolenia na wwóz odpadów. Wykonujący przewóz drogowy, w myśl przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, ma obowiązek uzyskać od właściwych organów państwowych wskazane przez ustawę dokumenty i dbać, aby znajdowały się one w pojeździe w razie konieczności okazania do kontroli.
Odnosząc się do wysokości kary pieniężnej wskazano, że została określona na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 6 oraz art. 4 pkt 22 lit. u u.d.t., stosownie do treści załącznika nr 3 do ustawy. W l.p. 4.5. tego załącznika wskazano, iż naruszenie w postaci wwozu odpadów na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 10000 zł.
Organ wskazał ponadto, że skoro R.B. jest rolnikiem, stosownie do treści art. 33 ust. 2 pkt 2 u.d.t., w sprawie nie zachodziły podstawy do uznania, iż doszło do naruszenia, o którym mowa w l.p. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, tj. wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, co uzasadniało umorzenie postępowania w tym zakresie.
2. Wnosząc odwołanie od powyższej decyzji R.B. zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia a wyrażający się w stwierdzeniu, że skarżący wwiózł opony (odpady) samochodem marki [...] o nr rejestracyjnym [...] i przyczepą ciężarową marki [...] o nr rej. [...] na terytorium RP, gdyż brak ku temu dowodów, zaś strona nie wwoziła na terytorium RP wspomnianych opon. Nadto sformułował zarzut wymierzenia zbyt wygórowanej kary.
W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w dniu [...] marca 2012 r. wwiózł na terytorium kraju opony, lecz pojazdem Marki [...] o nr rej. [...]. Opony przywiózł na potrzeby własne, do wykorzystania w prowadzonym gospodarstwie rolnym. W jego ocenie opony nie stanowiły odpadów i zakupione zostały do dalszego wykorzystania zgodnie z pierwotnym ich przeznaczeniem. W jego ocenie ponadto nałożona na niego kara jest rażąco wysoka, biorąc pod uwagę fakt, że tylko część przewożonych rzeczy została uznana przez organ za odpad.
3. Komendant Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej. Zdaniem Komendanta Oddziału Straży Granicznej ustalenia organu I instancji potwierdzają zapisy w protokole i załączniku do protokołu kontroli nr [...], opatrzone własnoręcznym podpisem przez skarżącego. Wynika z nich, że kontrolowanym pojazdem był pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz przyczepą ciężarową marki [...] o nr rej. [...], w którym przewożono opony wymontowane z maszyn i z ciągników rolniczych oraz koła samochodowe w łącznej ilości 44 szt., wśród których 18 szt. posiadała mechaniczne uszkodzenia lub bieżnik poniżej 1,6 mm (5 szt. znajdujących się na przyczepie, 13 szt. znajdujących się w busie). Ponadto w załączniku do protokołu kontroli w opisie ustalono, że powyższy zespół pojazdów podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, gdyż dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła ponad 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy.
Ilość przewożonych opon pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...] i przyczepą ciężarową marki [...] o nr rej. [...] została potwierdzona również przez inspektora z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, który dokonał oceny towaru i sporządził protokół [...] (w aktach sprawy - karta 4), w którym stwierdził, że przewożony ładunek 18 szt. opon posiadała mechaniczne uszkodzenia lub bieżnik poniżej 1,6 mm i wypełnia definicję odpadu określona w art. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, więc na jego wwóz do Polski niezbędne było posiadanie zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ). Przedmiotowa informacja z kontroli inspektora WIOŚ również została zawarta w załączniku do protokołu kontroli nr [...].
Organ odwoławczy stwierdził, że zebrane w sprawie materiały dowodowe, wśród których znajduje się także dokumentacja fotograficzna kontrolowanego pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] świadczą, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, co zostało potwierdzone we wszystkich wyżej wymienionych dokumentach przez kontrolowanego R.B. własnoręcznym podpisem.
Komendant Oddziału Straży Granicznej zwrócił uwagę, że organ I instancji w swojej decyzji szczegółowo wskazał co należy rozumieć pod pojęciem odpad i jakim przepisom prawnym podlegają rzeczy uznane za odpady i ocenę tą podzielił, powołując się na przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów i rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów oraz przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Podkreślił, że kwalifikację przewożonego ładunku jako odpadu potwierdza również postanowienie nr [...] Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 22 sierpnia 2012 r. i wskazał, że wymierzona kara odpowiada przepisom art. 92a ust. 1 pkt 1 oraz lp. 4.5. załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. R.B. zarzucił decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 9 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej i niedopilnowanie, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.
Na tej podstawie R.B. o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu strona powtórzyła wyjaśnienia zawarte uprzednio w odwołaniu, podnosząc, błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na nieuwzględnieniu przez organy, że wwóz kół i opon nastąpił w celu ich wykorzystania w gospodarstwie rolnym skarżącego, zarzucając nadmierną wysokość kary oraz braku doświadczenia i wiedzy skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Oddziału Straży Granicznej podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08. 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Podstawę kontroli i w konsekwencji kary pieniężnej nałożeń w zaskarżonej decyzji stanowiły przepis art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f w zw. z art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z pierwszym przepisem podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto, wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także dokumenty wymagane przy przewozie odpadów.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92 ust. 6 u.t.d.). Wysokość kary pieniężnej za wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia określona została w punkcie 4.5. załącznika nr 3 do tej ustawy na kwotę 10.000, 00 zł.
6. Definicja oraz warunki przewozu odpadów zawarte są w powołanym wyżej rozporządzeniu nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L z 2006r. Nr 190, poz. 1). Zgodnie z art. 2 tego rozporządzenia, odwołującego się pierwotnie do definicji zawartej w art. 1 ust. 1 lit. a, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. nr 2006/12/WE w sprawie odpadów (Dz.U. L z 2006r. Nr 114 poz. 9) "odpady" oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. Od 12 grudnia 2010 r. dyrektywa nr 2006/12/WE została zastąpiona przez dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz. Urz. UE L z 2008r. Nr 312, poz. 3), która w art. 3 pkt 1 definiuje odpad jako "substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć, lub do których pozbycia został zobowiązany".
Zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006 "nielegalne przemieszczanie" oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Rozporządzenie to przy tym jednoznacznie stwierdza, że przemieszczanie odpadów na terytorium Wspólnoty podlega określonej procedurze, wymagającej m.in. uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody.
Natomiast w art. 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859) przewidziano, że na:
1) przywóz odpadów na teren kraju,
2) wywóz odpadów poza teren kraju,
3) tranzyt odpadów przez teren kraju
wymagane jest zezwolenie, które wydaje Główny Inspektor Ochrony Środowiska.
Zgodnie z art. 16 lit. c rozporządzenia nr 1013/2006, po wyrażeniu przez zainteresowane właściwe organy zgody na zgłoszone przemieszczanie, wszystkie uczestniczące w nim przedsiębiorstwa wypełniają dokument przesyłania lub- w przypadku zgłoszenia ogólnego - dokumenty przesyłania, w odpowiednich punktach, podpisują i zachowują kopię lub kopie. Jednocześnie zgłaszający zachowuje kopię dokumentu przesyłania. Każdemu transportowi towarzyszy dokument przesyłania oraz dokument zgłoszeniowy zawierający pisemne zgody oraz warunki określone przez zainteresowane właściwe organy. Dokument przesyłania zachowuje prowadzący instalację odbierającą odpady.
Definicje tę recypuje, znajdująca zastosowanie w sprawie ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, w której art. 3 ust. 1 wskazano, że odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.
7. Przenosząc przedstawioną analizę prawną do stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy należy stwierdzić, że przed nałożeniem kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym organ prowadzący postępowanie winien był w sposób wyczerpujący zgromadzić materiał dowodowy i ustalić bezsporny stan faktyczny. Dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest ustalenie, czy skarżący wykonywał przewóz odpadów. W tej mierze należy w pełni podzielić stanowisko organów co do kwestii wykonywania przewozu, jak i klasyfikacji odpadów. Ustalenia dotyczące daty, okoliczności celu przewozu i ilości wwiezionych odpadów zostały ustalone w toku kontroli i przyznane przez skarżącego (protokół kontroli z [...] marca 2012 r., przesłuchanie strony z tego samego dnia). W zeznaniach skarżący wprost wskazał, że nie był to pierwszy taki przewóz oraz jakimi samochodami był wykonywany oraz w jakim celu - utylizacji (recyklingu) do firmy R.Z..
Twierdzenie, że odpady zostały wwiezione w celu wykorzystania ich w gospodarstwie rolnym pojawia się dopiero w odwołaniu, niewątpliwie jako następstwo kary pieniężnej wymierzonej w decyzji organu I instancji. Wobec jasności ustaleń nie było potrzeby uzupełniania postępowania dowodowego w tym zakresie tym bardziej, że skarżący nie przedstawił wniosków dowodowych na rzecz swoich racji.
Gwarancje procesowe przysługujące skarżącemu zostały zrealizowane. Został on zawiadomiony o wszczęciu postępowania, pouczony o przysługujących mu prawach i obowiązkach, w tym przede wszystkim zgłaszania wniosków i dowodów. Następnie jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji korzystał z pomocy adwokata, któremu organ doręczył zawiadomienie z dnia [...] sierpnia 2012 r. zawierające pełny wykaz dowodów zgromadzonych w sprawie.
Stąd zarzuty podniesione w skardze, a koncentrujące się wokół zarzutu dowolności ustaleń organu, nie mają oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i nie zasługują na uwzględnienie. Większość z nich jest zresztą ogólnikowa i sprowadza się do wybiórczego cytowania fragmentów orzeczeń wydanych w odmiennych stanach faktycznych.
8. W następstwie ustalonego stanu faktycznego przyjęta przez organ kwalifikacja materialnoprawna jest prawidłowa. Charakterystyka oraz stan przewożonych rzeczy wynika wprost z protokołu, zeznań strony oraz wykonanych przez organ zdjęć. Dlatego trafnie przewożone przez skarżącego koła i opony zostały uznane za odpady w rozumieniu art. 2 rozporządzenia 1013/2006 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach i zakwalifikowane do kategorii Q6 i Q2 załącznika do tej ustawy oraz odpady o kodzie B 3140, określonym w załączniku nr III do rozporządzenia nr 1013/2006. Nie ma bowiem wątpliwości, że są to produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym lub nienadające się do użytku. W świetle dokonanych ustaleń, również nie podważonych przez skarżącego nie posiadał on wymaganych prawem zezwoleń na przewóz takich opadów. Ze stanu faktycznego nie wynikały rownież żadne okoliczności wskazujące, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
9. Jeśli zaś chodzi o wysokość kary podkreślić należy, że organ administracji nie ma swobody działania, lecz ma obowiązek określić karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Kara ta ma charakter tzw. sankcji administracyjnej co oznacza, że jest ona ściśle określona przez ustawę, a organ administracyjny nie ma kompetencji do miarkowania kary w sytuacji, gdy stwierdzi spełnienie przesłanek do jej wymierzenia. Nałożenie tej kary znajduje oparcie w koncepcji tzw. odpowiedzialności obiektywnej uzasadnianej celami i funkcjami ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r., SK 75/06, OTK 2008/2/30). Jednocześnie nałożenie kary pieniężnej jest istotne również z punktu widzenia systemu przepisów wspólnotowych i krajowych ustanowionych w celu ochrony środowiska. W dyrektywie z dnia 19 listopada 2008r. zawarto wyjaśnienie, że zmiana dyrektywy nr 2006/12/WE była konieczna, aby wzmocnić środki niezbędne do przeciwdziałania powstawaniu odpadów, wprowadzić podejście uwzględniające cały cykl życia produktów i materiałów, a nie tylko fazę odpadu, oraz skupić się na zmniejszaniu oddziaływania na środowisko, jakie wywiera wytwarzanie odpadów i gospodarowanie nimi (...).
W dyrektywie nr 2008/98/WE stwierdza się ponadto, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006 państwa członkowskie mogą zastosować środki niezbędne w celu zapobiegania przemieszczaniu odpadów, które nie jest zgodne z ich planami gospodarki odpadami. W drodze odstępstwa od tego rozporządzenia państwa członkowskie powinny być uprawnione do ograniczenia wchodzących dostaw przeznaczonych do spalarni, zaklasyfikowanych jako instalacje do odzysku, jeżeli ustalono, że odpady krajowe musiałyby być unieszkodliwiane lub musiałyby być przetwarzane w sposób niezgodny z planami gospodarki odpadami tych państw.
Warto też zaznaczyć, że środki pozyskiwane z kar administracyjnych są przeznaczane m.in. na zagospodarowanie odpadów sprowadzonych do Polski nielegalnie, gdy zgłaszający i odbiorca są nieznani lub zapewnić możliwość powrotnego przyjęcia i unieszkodliwienia odpadów nielegalnie wywiezionych z kraju, gdy firma wysyłająca jest nieznana lub gdy ogłosiła ona upadłość.
Konstrukcja kary i jej publiczne funkcje sprawiają zatem, że nie może być ona przedmiotem miarkowania. Tym bardziej takiej kompetencji nie ma sąd administracyjny sprawujący kontrolę nad działalnością administracji w oparciu o kryterium legalności. Jeśli chodzi o wiedzę skarżącego o obowiązywaniu wskazanej regulacji przyjęcie zasady ignorantia iuris nocet w wersji zaproponowanej w skardze oznaczałoby możliwość uchylenia się obywateli od wszelkich obowiązków i sankcji o charakterze publicznym, w tym administracyjnym i karnym. Stan prawny, zawierający przepisy będące podstawą nałożonej na skarżącego kary wynikał z publikowanych aktów prawa wspólnotowego oraz ustaw. Warte podkreślenia jest to, że w niniejszej sprawie treść obowiązków zakazów i sankcji regulujących przewóz odpadów jest czytelna i zrozumiała, co nie zdarza się w każdej sprawie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa procesowego oraz materialnego, w szczególności wskazanych w skardze art. 7, 8, 9 i 80 k.p.a. na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło