II SA/Go 198/11

Dnia 20 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], w związku z postępowaniem prowadzonym w sprawie przyznania pomocy społecznej, D.B. została wezwana do przedłożenia książeczki RUM wraz z wyceną leków w celu potwierdzenia miesięcznych wydatków, a także dostarczenia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego aktualny stan zdrowia ze wskazaniem na możliwość wykonywania samodzielnie czynności porządkowych w mieszkaniu, konieczność użytkowania sprzętu rehabilitacyjnego w warunkach domowych, zdolność do samodzielnego przygotowywania posiłków. Wymienione dokumenty strona miała dostarczyć pracownikowi socjalnemu podczas wywiadu środowiskowego, którego termin wyznaczono na dzień [...] grudnia 2010 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. D.B. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zażaleniem oraz o zajęcie stanowiska w kwestii powyższego pisma oraz innych otrzymanych pism organu pierwszej instancji. Zakwestionowała te dokumenty jako bezpodstawne, bezprawne, bezzasadne. Wniosła o zniesienie tego typu korespondencji oraz przyznanie wnioskowanej pomocy. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło stronie, że zgodnie z art. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji. Pismo strony odwołaniem od decyzji nie jest. Jeżeli więc nie ma odwołania to Kolegium daną sprawą się nie zajmuje. W świetle powyższego Kolegium nie miało podstaw do podjęcia działań w sprawie. Wezwany do ustosunkowania się do treści pisma strony organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż w toku postępowania administracyjnego, w celu prawidłowego rozpatrzenia wniosku o udzielenie pomocy społecznej, zaistniała konieczność pozyskania dowodu w postaci książeczki RUM wraz z wyceną leków w celu potwierdzenia miesięcznych wydatków oraz zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego aktualny stan zdrowia, do czego organ jest zobligowany na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o pomocy społecznej. Na powyższe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność zaskarżonego pisma, zarzucając Kolegium brak nadzoru i kontroli nad prowadzonymi postępowaniami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, iż przepisy prawa nie przewidują możliwości zaskarżania pism wyjaśniających, za jakie uznać należy kwestionowane przez skarżącą pismo Kolegium z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 4) mają charakter publicznoprawny oraz 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo Kolegium ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu.