II SA/Go 199/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. D.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień w zakresie braku podstaw prawnych do rozpoznania skargi z dnia [...] stycznia 2011r. Skarżąca podkreśliła biurokratyczne i powtarzalne działanie organu, które nie sprzyja rozpatrzeniu wnoszonych przez nią spraw w zakresie wnioskowanej pomocy materialnej. Podkreśliła także nieprofesjonalne działanie organów w jej sprawach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi. Organ wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. zakwestionowała szereg pism Miejskiego Ośrodka Pomocy społecznej. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, organ ustalił, iż skierowane do niego pismo zatytułowane "zażalenie, reklamacja i odwołanie" nie stanowi odwołania od decyzji, albowiem żadne ze wskazanych w nim pism organu I instancji nie było decyzją. Pismo strony nie mogło być również zażaleniem, gdyż pisma organu I instancji nie są postanowieniami. Powołując się na treść przepisu art. 1 i 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (DZ. U. nr 79 poz. 856 ze zm.) organ wskazał, iż wobec powyższego Kolegium nie jest uprawnione do rozpatrzenia wniesionego pisma, o czym strona została poinformowana zaskarżonym pismem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], którego dotyczy skarga, stanowi jedynie informację organu o zakresie przysługujących mu kompetencji i podstaw działania, a także wyjaśnienie, iż kwestionowane przez skarżącą pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, nie podlegają zaskarżeniu w toku instancji. Jednocześnie organ wyjaśnił skarżącej, iż w przypadku niezadowolenia z działalności jednostki organizacyjnej gminy jaką jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, przysługuje jej prawo złożenia skargi w trybie art. 229 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, do właściwego organu, jakim w tym przypadku jest rada gminy. W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy zaskarżone przez D.B. pismo z dnia [...] lutego 2011 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 8 ppsa. Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, iż zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może być uznane za decyzję administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa), czy też postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ppsa) oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 ppsa. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 ppsa. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 4) mają charakter publicznoprawny oraz 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo Kolegium ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 ppsa skarga podlega odrzuceniu