II SA/Go 2/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński, Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon,, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2005 r. sprawy ze skargi L.M., S.M. i L.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] r., II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenia nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od organu orzekającego na rzecz skarżących kwotę 332 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy L. ustalił jednorazowa opłatę dla zbywcy własności nieruchomości położonej w G., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o powierzchni l, 9400 ha w obrębie wsi G., uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...] -w wysokości 8. 280, 00 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tzw. renta planistyczna oraz określił, że powyższa opłata jest jednorazowa i wyznaczył czternastodniowy termin do jej uiszczenia na wskazane konto bankowe. Od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł L.M.. Następnie w piśmie z dnia [...] r. skierowanym bezpośrednio do organu odwoławczego tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego, L. M. podaje, ze w dniu [...] na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego nr [...] przed notariuszem J.R. w Kancelarii Notarialnej w B., L.M., S. M. oraz L. B. -jako współwłaściciele w częściach równych - dokonali sprzedaży nieruchomości położonej we wsi G. gm. L.. Odwołujący się wyjaśnia ponadto, że o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu obejmującego m.in. ich nieruchomość nie zostali poinformowani, ponieważ od miesiąca lipca 1978 roku mieszkają na stałe w B.. Decyzją [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Opierając rozstrzygnięcie na treści art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DZ.U. Nr 80 póz. 717), organ odwoławczy uznał zarzuty strony za nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zarówno wysokość ustalonej opłaty, termin jej ustalenia w formie decyzji administracyjnej, jak również procedura poprzedzająca wydanie decyzji w tym zakresie, a dotycząca podjęcia uchwały Rady Gminy [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - są zgodne z przepisami prawa. Od decyzji organu II instancji L.M., S. M. i L. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze strony powołują się na akt sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z dnia [...], natomiast renta planistyczna -jak podają strony - ustalona została po upływie jednego roku i czterech miesiącach od zawarcia aktu notarialnego, co - zdaniem skarżących stoi w sprzeczności z treścią art., 36 ust. 9 w.w. ustawy, który nakazuje ustalenie opłaty bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu aktu notarialnego. Nadto skarżący stwierdzają, że nie zostali zawiadomieni o zmianie miejscowego planu zagospodarowania terenu obejmującego m.in. przedmiotową nieruchomość. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż zarzuty skargi. Decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów formalnych decyzji administracyjnej. Wart. 107 par. l k.p.a. wymienione są składniki decyzji administracyjnej, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak i procesowego. Nie wszystkie z tych składników mają jednakowe znaczenie w określeniu tych elementów, niektóre są bardziej istotne niż pozostałe i ich pominięcie pozbawia akt pisemny charakteru decyzji administracyjnej. Jako minimum elementów traktuje się cztery składniki decyzji, tj. określenie autora, adresata, rozstrzygnięcie i podpis osoby reprezentującej organ. Brak jednego ze składników albo wyklucza ustalenie podstawowych elementów stosunku prawnego, albo też nie wskazuje na to, że mamy do czynienia z decyzją administracyjną. Decyzja organu I instancji nie zawiera oznaczenia stron. Ani z osnowy orzeczenia, ani nawet z treści uzasadnienia nie wynika kto jest podmiotem obowiązków wypływających z tejże decyzji. W szczególności za oznaczenie stron nie można uważać zastosowanie w osnowie orzeczenia zwrotu: "zbywcy własności nieruchomości położonej w G...." Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji organ przywołał numer aktu notarialnego sprzedaży tejże nieruchomości, jednak nie wskazał danych kancelarii notarialnej, w której akt ten został sporządzony, dlatego też również tym sposobem nie jest możliwe ustalenie adresata decyzji. Należy podkreślić, że dokładne, nie budzące sądnych wątpliwości określenie podmiotu praw lub obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej jest bezwzględnym wymogiem aktu woli organu administracyjnego. Danych w tym zakresie nie można opierać na domniemaniu lub dowolnym łączeniu poszczególnych fragmentów decyzji administracyjnej. Za określenie strony nie można przyjąć adnotacji zamieszczonej w końcowej części decyzji, gdzie wymienione są osoby, do których decyzja została skierowana. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że do dnia 18 lipca 2002r. skarżący byli współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości w częściach równych. Ustalając tzw. rentę planistyczną organ administracyjny winien wskazać sposób realizacji nałożonego obowiązku. W osnowie orzeczenia organ I instancji użył zwrotu "...dla zbywcy nieruchomości..." Jednakże z użytego sformułowania nie wynika, czy nałożony obowiązek dotyczy wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oraz czy jest to zobowiązanie solidarne. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolnie lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Przyjęty w zaskarżonej decyzji sposób określenia realizacji nałożonego obowiązku, nie daje żadnych gwarancji co do efektywnego wykonania decyzji zarówno w sposób dobrowolny, jak również w drodze egzekucji administracyjnej. Należy w tym miejscu zauważyć, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności, wadliwości itp. decyzji będącej podstawą egzekucji, gdyż nie może wnikać w sprawy rozstrzygnięte już przez inny organ. W orzecznictwie sądowym kładzie się nacisk na konieczność precyzyjnego określenia uprawnień lub obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. W tym miejscu zasadnym będzie powołanie się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 1995r. sygn. akt 111 SA 1225/94 (ONSA 1996/3, póz. 135), w którym Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcie Będące treścią decyzji (art.. 107 par. l k.p.a.) musi być tak sformułowane , aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Decyzja organu I instancji z dnia l [...] powyższych wymogów nie spełnia. Ponadto należy zauważyć, pomimo iż z akt administracyjnych wynika, iż stronami postępowania są L. M., S. M. oraz L, B., to decyzja organu II instancji została skierowana jedynie do L. M., z pominięciem pozostałych stron postępowania. Powyższe stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym (art. 10 par. I k.p.a.) W wyroku z dnia 26 stycznia 1999r. sygn. akt III SA 979/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny i to bez względu na to, czy miało ono czy też nie wpływ na wynik sprawy (treść decyzji). Stanowisko zaprezentowane w przytoczonym wyroku znajduje pełną aprobatę w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych. W tym stanie sprawy decyzje zostały uchylone. Na podstawie art. 145 par. l pkt l c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 135, póz. 1270 z póź. zm.) uwzględniając skargę, orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 orzeczono, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.