II SA/Go 202/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 sierpnia 2007 przy udziale sprawy ze skargi W.P. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odebrania psów i umieszczenia w schronisku Oddalono skargę W dniu [...] września 2006 roku do Urzędu Miasta wpłynął wniosek Inspektoratu Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami – Oddział o odebranie psów należących do W.P.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na posesji należącej do w/w przetrzymywanych jest w bardzo trudnych warunkach bytowania około 10 psów, w tym jeden z psów przetrzymywany jest w piwnicy bez dostępu do światła, a z uwagi na niewielkie dochody właścicielka nie jest w stanie utrzymać tak znacznej liczby zwierząt. W toku wszczętego postępowania administracyjnego, pracownicy organu I instancji, przy udziale inspektora Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami Oddział i lekarza weterynarii, przeprowadzili wizję lokalną na terenie posesji W.P.. W wydanej na zlecenie organu opinii lekarz weterynarii stwierdził, że stan odżywienia psów jest dostateczny, ale przetrzymywane są w on warunkach urągających podstawowym zasadom utrzymania zwierząt. Psy znajdują się na działce na której panuje ogólny bałagan, zagracona jest stertami desek i palet, wiadrami, resztkami ogrodzenia z siatki drucianej z ostrymi elementami. Jako schronienie służą im 4 małe i nieocieplane budy, są narażone są na zranienie przez różne przedmioty porozrzucane na posesji. Psy nigdy nie były szczepione przeciwko wściekliźnie, odpchlone i odrobaczane, jeden z psów wykazuje ponadto objawy choroby skóry. Zdaniem lekarza weterynarii dalsze przebywanie zwierząt w tych warunkach stwarza zagrożenie ich zdrowia, jak również zagrożenie epizootyczne. Pismem z dnia [...] listopada 2006 roku organ I instancji wezwał W.P. do poprawy warunków trzymania psów oraz do ich zaszczepienia. Jednocześnie zapowiedziano przeprowadzenie w dniu [...] listopada 2006 roku kolejnej wizji lokalnej. W wyniku kolejnej wizji lokalnej stwierdzono, iż warunki przetrzymywania psów nie uległy poprawie. W toku postępowania Pani W.P. składała pisma wskazując, że psy są jej niezbędne w celu obrony przed sąsiadką i że stara się zapewnić im jak najlepsze warunki pobytu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku znak [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 - tekst jednolity z późn. zm.- dalej jako: Kpa ) w związku z art. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt {Dz. U. z 2003 roku, Nr 106, poz. 1002 - tekst jednolity z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Inspektoratu Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami - Oddział z dnia [...] września 2006 roku orzekł o czasowym odebraniu W.P. psów ( około10 -12 ) utrzymywanych w niewłaściwych warunkach umieszczenie ich w Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt wskazując, iż koszty ich utrzymania i niezbędnego leczenia obciążać będą właścicielkę. Wskazał też, iż odebrane zwierzęta podlegać będą zwrotowi jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt przepadku zwierzęcia, a także, jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dnia [...] września 2006 roku do wpłynął do niego wniosek Inspektoratu Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami -Oddział o wydanie decyzji orzekającej odebranie psów, stanowiących własność W.P.. W uzasadnieniu wniosku podano, iż podstawą złożenia wniosku jest utrzymywanie psów w niewłaściwych warunkach bytowych, w tym jednego w piwnicy bez dostępu do światła, przy czym dokładne sprawdzenie warunków bytowych psów jest niemożliwe ze względu na brak możliwości nawiązania kontaktu z ich właścicielką. Na podstawie niniejszego wniosku zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie czasowego odebrania psów właścicielce. W ramach tego postępowania dnia [...] października 2006 roku została przeprowadzona kontrola, mająca na celu dokładne sprawdzenie warunków przetrzymywania psów, a także ich kondycji fizycznej. W jej trakcie przeprowadzono badanie psów przez lekarza weterynarii, który uznał, że warunki bytowe nie odpowiadają takiej ilości psów, których cały czas przybywa. Przebywanie takiej ilości psów w tych warunkach panujących na posesji W.P. stanowi zagrożenie dla ich zdrowia, a także zagrożenie epizootyczne. Ponadto żaden z psów nie posiada aktualnego szczepienia przeciwko wściekliźnie. Zwierzęta karmione są skórkami od chleba, gdyż ze względu na niskie dochody, a także ilość psów właścicielka nie jest w stanie zapewnić im lepszego pokarmu. Ze względu na duże przywiązanie właścicielki do psów wyznaczono jej termin do [...] listopada 2006 roku na możliwość poprawy warunków bytowych psów tj. uprzątnięcie terenu, zapewnienie dodatkowych bud, zaszczepienie psów przeciw wściekliźnie oraz zapewnienie opieki weterynaryjnej tym psom, które jej wymagają. Ponadto Urząd Miasta pismem z dnia [...] listopada 2006 roku zwrócił się do Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami, jako organizacji statutowo działającej na rzecz poprawy losu zwierząt o udzielenie pomocy właścicielce psów. W wyznaczonym dniu została przeprowadzona powtórna kontrola na posesji przy ul[...], w wyniku której nie stwierdzono żadnej poprawy warunków. W konsekwencji ponieważ stwierdzono zaistnienie przesłanek upoważniających do odebrania psów, wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, upoważniających do odebrania psów organ orzekł jak w sentencji. W odwołaniu od tej decyzji, wniesionym w terminie 3 dni, W.P. wywodziła, iż już przeszłości organ bezzasadnie orzekł o odebraniu 9 krów co doprowadziło ją i jej matkę do stresu i pogorszenia stanu zdrowia. Obecnie ponownie organ bezzasadnie odebrał jej psy wychowywane przez nią od szczeniąt. Wywodziła, iż brak bud nie wpływa na stan zdrowia psów, które są uodpornione na mróz. Psy przebywają w ogrodzie, który został uporządkowany. Są odżywione i radosne. Podnosiła, że jest osoba samotną i psy dobrze wpływają na jej samopoczucie i stan zdrowia. Mimo obietnic, Inspektorat Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami nie dostarczył jej kilku bud. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 roku znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, póz. 1591 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 6 ust. 1 pkt 10, art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ( tekst jedn. Dz.U, z 2003 roku, Nr 106, poz. 1002 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt, w przypadku utrzymywania zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywania ich w stanie rażącego niechlujstwa, właściwy organ administracji publicznej może, w drodze decyzji administracyjnej, orzec o czasowym odebraniu zwierząt właścicielowi i umieszczeniu ich w schronisku dla zwierząt. Zdaniem organu, z treści zebranych w sprawie dokumentów, w tym z protokołów przeprowadzonych wizji lokalnych wynika, iż na terenie posesji W.P. przebywało 10-12 psów. Zwierzęta przetrzymywane były w skrajnie niewłaściwych warunkach - bez zapewnienia im miejsca schronienia, z narażeniem na ewentualne zranienie o przedmioty znajdujące się na podwórku, bez zapewnienia odpowiedniego pożywienia, szczepień i opieki weterynaryjnej. Zgodnie z treścią opinii lekarza weterynarii uczestniczącego w wizji lokalnej, dalsze przetrzymywanie zwierząt w tych warunkach było niedopuszczalne. Organ podniósł, iż warunki pobytu zwierząt nie uległy poprawie, pomimo wyznaczenia właścicielce dodatkowego terminu na zapewnienie niezbędnych szczepień i miejsca schronienia. Ten dodatkowy termin wyznaczono z uwagi na przywiązanie właścicielki się do swoich psów. W zaistniałej sytuacji, w ocenie Kolegium, koniecznym stało się odebranie psów właścicielce i umieszczenie ich w schronisku, gdzie zapewnione zostanie im wyżywienie oraz opieka weterynaryjna. Wydając decyzje w tej kwestii organ I instancji miał wyłącznie na względzie dobro zwierząt oraz to, że dalsze przetrzymywanie psów w dotychczasowych warunkach zagrażało ich zdrowiu, a nawet życiu. Okoliczności podnoszone w odwołaniu nie mogą przemawiać za zmianą lub uchyleniem wydanej decyzji, albowiem potrzeba ratowania zwierząt stanowi w tym przypadku dobro najważniejsze. Organ podkreślił, iż odebrane zwierzęta zostaną zwrócone, jeżeli sąd nie orzeknie o przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca domagała się uchylenia decyzji o odebraniu psów. Podnosiła, iż jest osobą samotną, jest emocjonalnie związana z psami które wychowywała od szczeniąt, dla nich żyje i przy nich wypoczywa. W jej ocenie psy są w dobrej kondycji – co stwierdził sam weterynarz. Przebywają w ogrodzie gdzie mają dużą przestrzeń, mogą schronić się pod drzewami. Zwierzęta są spokojne i pozbawione agresji. Są odrobaczone i leczone w razie potrzeby. Wyrażała obawę, że gdy trafią do schroniska zostaną odsprzedane. Psy mają 4 budy w których mogą się pomieścić. Podkreślała, iż umie opiekować się psami, jednego z nich wyleczyła z nosówki w sytuacji gdy weterynarz uznał że choroba jest nieuleczalna. Psy służą jej również do pilnowania ogrodu i obrony przed agresją ze strony sąsiadki, która już dwukrotnie na nią napadła. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymywało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej skargą decyzji w zakresie obejmującym ocenę zgodności kwestionowanego aktu z obowiązującym prawem. W ramach tak określonej kognicji uchylenie zaskarżonego aktu jest możliwe jedynie w sytuacji stwierdzenia, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przy jego wydawaniu nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub dające podstawę do wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływanej jako ppsa). Natomiast stwierdzenie przez Sąd nieważności zaskarżonego aktu następuje jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 ppsa ). W przypadku stwierdzenia innych naruszeń prawa tj. takich, które nie miały wpływu na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej zawarte w zaskarżonym akcie brak jest podstaw do eliminacji go z obrotu prawnego. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd Administracyjny uznał, iż nie zaszły podstawy do jej uchylenia czy stwierdzenia nieważności. Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt organy administracji publicznej podejmują działania na rzecz ochrony zwierząt współdziałając w tym zakresie z odpowiednimi instytucjami. W myśl przepisu 4 pkt 15 ustawy, ilekroć jest w niej mowa o właściwych warunkach bytowania zwierząt rozumieć przez to należy zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji zgodnie z potrzebami danego gatunku, płci i wieku. Utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa ( pkt 10 ust 2 art. 6 ustawy ) stanowi formę znęcania się nad zwierzętami ( art. 6 ust 2 ustawy ). Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi na podstawie decyzji wójta ( burmistrza, prezydenta miasta ) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt. Decyzja o odebraniu zwierząt podejmowana jest min. na wniosek upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Koszty transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt ponosi ich dotychczasowy właściciel lub opiekun. Od decyzji przysługuje odwołanie w terminie 3 dni do samorządowego kolegium odwoławczego, a kolegium obowiązane jest je rozpoznać w terminie 7 dni od jego wpływu. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ II instancji miał bowiem podstawy do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta, uznając, iż nie narusza ona prawa. Wydanie decyzji o przymusowym odebraniu psów nastąpiło po wszczęciu postępowania i jego prawidłowym przeprowadzeniu. Organ zapewnił skarżącej pełnię praw procesowych. W toku postępowania organ I instancji zebrał materiał dowodowy konieczny dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przeprowadzona została wizja lokalna, z udziałem lekarza weterynarii, dla potwierdzenia okoliczności podnoszonych we wniosku i ustalenia w jakich faktycznie warunkach przebywają psy stanowiące własność skarżącej. Oceny, czy istniejące na posesji skarżącej warunki przetrzymywania psów spełniają przesłankę "niewłaściwych warunków bytowania" w rozumieniu przepisu art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, organ dokonał posiłkując się wiedzą profesjonalisty - uzyskując na tę okoliczność opinię weterynarza - specjalisty chorób psów i kotów. Jednocześnie przed wydaniem decyzji organ, uwzględniając emocjonalne więzi skarżącej z jej psami dał jej możliwość – wyznaczając w tym celu okres ponad dwóch tygodni - usunięcia nieprawidłowości wskazanych w opinii, o czym została ona powiadomiona pismem z dnia [...] listopada 2007 roku. Skarżąca z możliwości tej nie skorzystała. W zaistniałych okolicznościach sprawy, oceniając zebrany materiał dowodowy, organ zatem zasadnie uznał, iż psy stanowiące własność skarżącej przetrzymywane są w niewłaściwych warunkach bytowania. Okoliczności takie jak brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, deszczem czy upałem, przetrzymywanie ich na terenie na którym narażone są na uszkodzenia ciała, bez dbałości o ich stan sanitarny ( brak odpchlenia i odrobaczenia, brak szczepień w tym obowiązkowych ), brak zapewnienia właściwego pożywienia dawały organom podstawy do uznania, iż warunki jakie stworzyła swym psom skarżąca były niewłaściwe w rozumieniu ustawy i zaistniały przesłanki do orzeczenia o przymusowym odebraniu zwierząt, a zatem decyzje obu organów odpowiadają prawu. Wskazać jedynie należy, iż organ II instancji naruszył przepis art. 7 ust. 2a ustawy, uchybiając 7 –dniowemu terminowi do rozpoznania odwołania . Jednakże to naruszenie prawa w zakresie postępowania administracyjnego nie miało wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów skargi uznać należało, iż nie mogły one wpłynąć na uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze skarżąca przede wszystkim wyraża bowiem subiektywne przekonanie, iż warunki w jakich przebywały jej psy są warunkami odpowiednimi. Jednakże to przekonanie skarżącej nie znajduje potwierdzenia w ustaleniach organów administracji, opartych na wiedzy specjalistycznej lekarza weterynarii. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, iż lekarz ten oceniając kondycję fizyczną psów uznał ją za dobrą. Stan ich odżywiania został bowiem uznany jedynie za dostateczny. Jednakże ocena stopnia odżywienia psów nie była okolicznością, która zadecydowała o odebraniu zwierząt. Stanowiły o tym niewłaściwe warunki ich przetrzymywania. Sąd nie odmawia skarżącej woli zapewnienia swym psom odpowiednich warunków ich utrzymywania. Okoliczności sprawy wskazują jednak, iż skarżąca nie jest w stanie podołać opiece nad tak dużą liczbą psów, a to ze względu na wiek, swój stan zdrowia, który akcentuje w skardze i bardzo skromne możliwości finansowe ( emerytura w wysokości netto ok. 600 zł ) oraz brak bliskich mogących ją wspomóc w opiece nad zwierzętami. Obawa skarżącej, iż psy zastaną sprzedane jest nieuzasadniona bowiem pozostaje ona nadal ich właścicielką do czasu wydania przez sąd orzeczeń o jakich mowa w art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. W świetle powyższych okoliczności, stosownie do treści art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.