II SA/Go 204/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego Oddala skargę Decyzją z dnia [...].04.2004r. znak: [...], działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 43 ust 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r. Nr 64. poz. 414 ze zm.) odmówił przyznania Pani D.B. zasiłku celowego na zakup farb. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że skarżąca jest osobą samotną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej dochód miesięczny składa się z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 144,25 zł oraz zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 316,75 zł. Zatem łączny miesięczny dochód skarżącej równa się kwocie 461,00 zł. Skarżąca korzysta również z pomocy społecznej w postaci bezpłatnych dwudaniowych obiadów, natomiast w kwietniu 2004r. przyznany został jej zasiłek celowy w kwocie 50 zł. Ponadto organ podniósł, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Analiza posiadanej dokumentacji oraz ustalenia dokonane podczas wywiadu środowiskowego pozwoliły organowi I instancji na stwierdzenie, że skarżąca ma możliwość poprawy własnej sytuacji materialnej, której jednak nie wykorzystuje (możliwość zamiany 3-pokojowego mieszkania należącego do skarżącej na mniejsze). Dodatkowym argumentem przemawiającym za nie udzieleniem przedmiotowego zasiłku celowego były niewystarczające możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Pismem z dnia [...].05.2004r. D.B. odwołała się od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania, powołując się na swoją trudną sytuację materialną. Zakwestionowała ustalenia organu I instancji i podniosła, że kwota na całość zakupu o jaki wnosi nie przekraczałaby sumy 160 zł. Decyzją z dnia [...].06.2004r. znak: [...] organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 08.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 3 ust. 1. 3 i 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO powołało się na art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004r. pomocy społecznej, według którego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ administracyjny powinien kierować się dyrektywami ogólnymi wypływającymi z ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z treścią art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Organ administracyjny winien ponadto mieć na względzie, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4). Ponadto skarżącej została już przyznana pomoc pieniężna w formie zasiłku celowego w wysokości 150.00 zł na okres od miesiąca maja 2004r. do miesiąca lipca 2004r. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podniósł, że zasiłek celowy jest fakultatywną formą wsparcia, co oznacza, że organ administracji publicznej może przyznać lub odmówić przyznania tej formy wsparcia z pomocy społecznej. Według organu odwoławczego przytoczone wyżej okoliczności były wystarczającą podstawą do przyjęcia, że niezbędne potrzeby skarżącej zostały zaspokojone, w związku z czym organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skargę na decyzję SKO z dnia [...].06.2004r. wniosła D.B.. W uzasadnieniu skargi powołuje się na swoją trudną sytuację materialną i mieszkaniową, chorobę oraz fakt. iż oba otrzymywane przez nią zasiłki przeznacza na opłaty mieszkaniowe. Pismem z dnia [...].03.2005r. skarżąca złożyła wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Dnia [...].07.2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze udzieliło odpowiedzi na skargę oraz wniosło o jej oddalenie. W wyniku ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji. Pouczony przez Sąd o możliwości zażądania przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie, organ odwoławczy nie wniósł sprzeciwu co do rozpatrzenia jej w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 08.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142. poz. 1591 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r.. Nr 98. poz. 1071 ze zm.). art. 3 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64. poz. 593). Wyżej przywołana ustawa o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004r. weszła w życie z dniem 01.05.2004r. (art. 161 ustawy). Dokonując oceny zgodności z prawem decyzji organu I instancji, która wydana została dnia [...].04.2004r.. czyli pod rządami ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej, i rozpatrując sprawę w toku postępowania odwoławczego. SKO prawidłowo zastosowało przepisy nowej ustawy o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004r. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.03.2003r. sygn. akt II SA 2057/01: ..Organ II instancji powinien oceniać sprawy według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to. że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegają zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji a rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy- zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego." Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2). Stosownie do treści art. 3 ust. 4 potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika, że decyzja podejmowana w kwestii przyznania zasiłku celowego przez organ administracyjny ma charakter uznaniowy i zależy od tzw. uznania administracyjnego. Pomimo tego, że uznanie to nie pozwala organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania wnioskodawcy. Zatem organ administracyjny nie jest zobowiązany, ale może przyznać świadczenie w postaci zasiłku celowego. Jeśli organ, oceniając sytuację materialną, rodzinną i potrzeby skarżącego z jednej strony, zaś z drugiej własne możliwości finansowe uznał, że przy posiadanych zasobach majątkowych rodziny skarżącego nie jest celowe kierowanie tam środków finansowych, to decyzji jego nie można zarzucić naruszenia prawa (wyrok NSA z 05.03.1998r.. I SA 984/97). W związku z powyższym dokonane przez organ I instancji w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalenia, iż skarżąca jest osobą samotnie gospodarująca, nie posiadającą rodziny, otrzymującą co miesiąc łącznie 461,00 zł w ramach pomocy społecznej i zajmującą 3-pokojowe mieszkanie, w pełni uzasadnia odmowę przyznania jej zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup farb niezbędnych do wyremontowania mieszkania. Mając na względzie powyższe. Sąd uznał za prawidłową również zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...].06.2004r. i orzekł jak w sentencji. Rozstrzygniecie zostało wydane w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153. poz. 1270).