II SA/Go 209/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. na rzecz skarżącego [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] do Starostwa Powiatowego w N. wpłynął wniosek Prokuratora Rejonowego w N. o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania W.C. na badania lekarskie w celu stwierdzenia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku prokurator wskazał, że w toku postępowania w przedmiocie wdrożenia wobec W.C. przymusowego leczenia odwykowego poddany on został badaniu psychologicznemu przez biegłych psychiatrę i psychologa. W wyniku badania biegli stwierdzili u W.C. zespół uzależnienia alkoholowego. Pismem z dnia 11 września 2007r. Starosta N. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skierowania W.C. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzją [...] Starosta N. skierował W.C. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, kategorii A, B i C. Starosta pouczył W.C., iż na badania lekarskie należy zgłosić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnej decyzji. Decyzję o skierowaniu na badania lekarskie W.C. odebrał w dniu 8 października 2007r. Nie złożył on od niej odwołania i decyzja ta stała się ostateczna od dnia 22 października 2007r. W dniu 6 listopada 2007r. W.C. złożył w Starostwie N. orzeczenie lekarskie nr [...] wystawione przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami - zatrudnionego w Poradni Medycyny Pracy Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w N., w którym stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych u W.C. do kierowania pojazdami silnikowymi. 13 listopada 2007r. Starosta N. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia Wiesławowi C. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B i C, ponieważ w wyznaczonym terminie nie dostarczył on wymaganych badań lekarskich. Organ wszczynając postępowanie poinformował W.C., że w decyzji z dnia 3 października 2007r. o skierowaniu na badania wskazano, że badania te mają być wykonane w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, natomiast orzeczenie lekarskie które przekazał W.C. nie spełnia określonych wymagań. W takim stanie faktycznym Starosta N. decyzją [...], działając na podstawie art. 104 kpa oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm. - zwanej dalej p.r.d) w związku z niepoddaniem się przez W.C. badaniom lekarskim, cofnął mu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B i C, wydane w dniu 18 kwietnia 2005r. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, że W.C. nie dostarczył w wyznaczonym terminie badań lekarskich, które powinny być przeprowadzone w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, nie zaś w Poradni Medycyny Pracy Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w N. W dniu 21 grudnia 2007r. wpłynęło do organu l instancji orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Z. [...] stwierdzające, iż W.C. jest niezdolny do prowadzenia pojazdów kategorii A i C - bezterminowo. Z decyzją organu l instancji nie zgodził się W.C. i złożył od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. W.C. wniósł o wstrzymanie wydania decyzji do czasu wyjaśnienia odwołania od orzeczenia z dnia 20 grudnia 2007r. W uzupełnieniu odwołania skarżący wyjaśnił, iż dysponuje wyrokami sądowymi potwierdzającymi, że zarzut prokuratury dotyczący jego uzależnienia od alkoholu okazał się nieuzasadniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w części orzekającej o cofnięciu Wiesławowi C. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i cofnęło uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii A i C. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu l instancji, iż orzeczenie lekarskie przedłożone w dniu 6 listopada 2007r. wystawione przez lekarza z Paradni Medycyny Pracy w N. nie spełnia wymagań określonych w przepisach prawa i zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z treścią § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.LJ. Nr 2, poz. 15 -zwanego dalej rozp. MZ), badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 p.r.d przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Skoro zatem skarżący nie stawił się na badanie i nie dostarczył orzeczenia lekarskiego, zasadne było cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Kolegium wskazało, iż zmieniło decyzję organu l instancji uwzględniając treść orzeczenia z dnia 20 grudnia 2007r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Z. W dniu 14 marca 2008r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło przekazane przez Starostę N. orzeczenie lekarskie wydane przez podmiot odwoławczy - Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera w Łodzi, stwierdzające u W.C. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy wszystkich kategorii. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.C. wskazał, iż cała sprawa jest dla niego niezrozumiała i zagadkowa. Wyjaśnił, iż do odwołania dołączył wyroki sądów z którym wynika, iż nie ma on obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i potrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga złożona w niniejszej sprawie okazała się zasadna, lecz nie z przyczyn podniesionych przez skarżącego. Decyzja organu l instancji wydana została na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b p.r.d. Przepis ten stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, starosta wydaje w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w przepisie art. 122 ust. 1 pkt 3-5 p.r.d a więc także w sytuacji skierowania na badania przez starostę. W niniejszej sprawie Starosta N. skierował skarżącego na badania lekarskie decyzją [...]. Skarżący nie złożył od niej odwołania i w konsekwencji decyzja ta stała się decyzją ostateczną od dnia 22 października 2007r. Decyzja o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie zawierała prawidłowe, tj. zgodne z załącznikiem Nr 2 do rozp. MZ (określającym wzór decyzji o skierowaniu na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy) pouczenie, iż skarżący powinien zgłosić się na badania w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnej decyzji. Również prawidłowo w decyzji o skierowaniu wskazano podmiot wykonujący badania tj. wojewódzki ośrodek medycyny pracy. Skarżący jak wynika z akt sprawy nie zgłosił się w wyznaczonym terminie na badania do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. Przedłożył organowi l instancji orzeczenie lekarskie wystawione [...] przez lekarza zatrudnionego w niewłaściwym jednostce orzeczniczej tj. w Poradni Medycyny Pracy - Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w N.. Należy wskazać, że orzeczenie to mogło być uwzględnione jedynie w przypadku gdyby skarżący ubiegał się o wydanie prawa jazdy. W niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia z takim przypadkiem. Niezgłoszenie się przez skarżącego w wyznaczonym przez organ terminie na badania lekarskie w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, oznacza, że skarżący nie poddał się badaniu lekarskiemu. Z akt sprawy wynika, że takiemu badaniu (we właściwym ośrodku - Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Z.) skarżący poddał się dopiero w dniu 20 grudnia 2007r. a więc po wydaniu decyzji przez organ l instancji. Prawidłowo zatem organ l instancji, mając na uwadze treść art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b p.r.d cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B i C. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił treść orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Z. z dnia 20 grudnia 2007r. nr488B/2007, stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A i C i zmienił decyzję organu l instancji poprzez ograniczenie jej skutków do w/w kategorii prawa jazdy. Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego narusza obowiązujące przepisy prawa i dlatego też uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu kwestię cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów należy rozpatrywać w kontekście poddania się badaniu lekarskiemu we właściwym ośrodku medycznym i to w terminie oznaczonym w skierowaniu na takie badania. Skoro skarżący badaniom takim poddał się po wyznaczonym przez organ terminie, brak było podstaw do uwzględniania treści orzeczenia z dnia 20 grudnia 2007r. i orzekaniu przez organ II instancji o cofnięciu Wiesławowi C. uprawnienia do kierowania tylko pojazdami kategorii A i C. Sąd uznał zatem, iż prawidłowa jest decyzja organu l instancji. Stąd też zaistniała konieczność uchylenia decyzji organu odwoławczego. Jednocześnie Sąd pragnie stwierdzić, że nie można w niniejszej sprawie mówić o naruszeniu przez Sąd wynikającego z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej ppsa) zakazu reformationis in peius, czyli zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego. Sąd uchylając zaskarżoną decyzję miał bowiem ma uwadze nie tylko szeroko rozumiane bezpieczeństwo w ruchu drogowym ale także bezpieczeństwo samego skarżącego, co do którego podmiot odwoławczy -Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera w Łodzi orzeczeniem (ostatecznym) [...] stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy wszystkich kategorii, oraz określił termin ponownego badania tj. 22.02.2009r. W ocenie Sądu bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest to, iż Sąd Rejowy w N. i Sąd Okręgowy w Z. uznały, że skarżący nie ma obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu. Co innego bowiem konieczność leczenia odwykowego a co innego stan zdrowia kierowcy stanowiący o bezpieczeństwie w ruchu drogowym. Organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę winien uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 ppsa, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 ppsa. Na koszty te składa się koszt dojazdu skarżącego na rozprawę w kwocie 100 zł. Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie wniosek strony skarżącej o zwrot kosztów dojazdu do Sądu w wysokości 200 zł. Z doświadczenia życiowego wiadomym jest bowiem, iż koszt dojazdu samochodem osobowym do Sądu z N. a więc miejscowości oddalonej od G. o około 140 km nie wynosi 200 zł.