II SA/Go 214/11

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-07-14

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczania, a wniosek o ustanowienie radcy prawnego jest uzasadniony sytuacją materialną strony?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczania. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wynika z analizy jej sytuacji materialnej i dochodów.
Stan faktyczny
Skarżąca A.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wniosek ten został złożony po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił jej skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej. Skarżąca podała, że pobiera rentę w wysokości 727 zł, a jej mąż emeryturę w wysokości 1.550 zł, ponosząc jednocześnie znaczne miesięczne wydatki.
Rozstrzygnięcie
1. odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2011 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: 1. odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 1 czerwca 2011 r. oddalił skargę A.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej Dnia 21 czerwca 2011 r. do sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku A.M. podała, że pobiera rentę w wysokości 727 zł a jej mąż pobiera emeryturę w wysokości 1.550 zł. Skarżąca przedstawiła miesięczne wydatki związane z eksploatacją mieszkania wraz z rachunkami (czynsz 435 zł, energia elektryczną 78 zł, gazu 75 zł, telefon stacjonarny i komórkowy 148 zł). Nadto skarżąca podała, że miesięczna rata kredytu wynosi 223,77 zł oraz że na zakup lekarstw przeznacza około 200 zł. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, już z tej tylko przyczyny, że A.M. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tychże kosztów (art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Dlatego też wniosek skarżącej w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sygn. akt II SA/Go 214/11 Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). A.M. wraz z mężem z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych dysponuje dochodem w wysokości 2.277 zł (netto). Zauważyć trzeba, że same stałe wydatki związane z eksploatacją mieszkania (zakupem lekarstw, spłatą kredytu) wynoszą miesięcznie około 1.200 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż skarżąca nie posiada wolnych środków pieniężnych. W świetle zasad doświadczenia życiowego uprawniony jest wniosek, ze posiadane przez skarżącą środki pieniężne pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło