II SA/Go 215/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odrzucić skargę. Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. A.D. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II-go Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 1 kwietnia 2010 r. wezwano skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz z dnia 7 kwietnia 2010 r. do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jej dwóch odpisów – pod rygorem odrzucenia skargi. Oba powyższe wezwania doręczono skarżącej – w trybie doręczenia zastępczego – w dniu 14 kwietnia 2010 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu, ani nie usunęła braku formalnego skargi. Dopiero dnia 22 kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego) A.D. przesłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sporządzony na urzędowym formularzu PPF wraz z brakującymi dwoma odpisami skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom ogólnym przewidzianym dla wszystkich pism procesowych oraz zawierać dodatkowe elementy wskazane w powyższym przepisie, które są charakterystyczne wyłącznie dla skargi. Jednym z wymogów dotyczącym wszystkich pism procesowych, przewidzianym przez art. 47 § 1, jest konieczność dołączania do pisma jego odpisów i odpisów załączników dla doręczenia ich stronom. Zgodnie z treścią art. 32 p.p.s.a. stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Przepis art. 33 stanowi natomiast, że uczestnikiem postępowania na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik sprawy dotyczy jej interesu prawnego. Mając na względzie powyższe przepisy Sąd przyjął na podstawie akt, że stronami w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie, oprócz skarżącej i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego są także S.K. i Gmina. W związku z tym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 kwietnia 2010 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego złożonej skargi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, poprzez nadesłanie dwóch jej odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, pod rygorem odrzucenia skargi. Nieuzupełnienie tego braku formalnego uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu i musiało skutkować jej odrzuceniem (wyrok NSA dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1563/08). Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi - pod rygorem jej odrzucenia (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Stosując się do wskazanych przepisów zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2010 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Oba wezwania – do usunięcia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego – odebrał w dniu 14 kwietnia 2010 r. A.P., który zgodnie z adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, jest mężem adresata. Wobec powyższego, w świetle art. 72 § 1 p.p.s.a., według którego jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma, doręczenie w dniu 14 kwietnia 2010 r. przesyłki zawierającej wezwania należy uznać za skuteczne. Zatem ostatnim dniem, w którym skarżąca powinna wywiązać się z nałożonych obowiązków był dzień 21 kwietnia 2010 r. Z dokonanych przez Sąd ustaleń wynika, że pomimo upływu zakreślonego 7-dniowego terminu, skarżąca nie uiściła należnego wpisu, ani nie nadesłała odpisów skargi. W tym miejscu zauważyć należy, iż fakt złożenia przez skarżącą w dniu 22 kwietnia 2010 r. (data nadania), a więc po upływie terminu do usunięcia braków skargi, wniosku o prawo pomocy wraz z brakującymi odpisami skargi, pozostawał bez znaczenia dla oceny kwestii uchybienia terminu do uiszczenia wpisu i nadesłania brakujących odpisów skargi. Wprawdzie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują określonego terminu do wniesienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż jak stanowi art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, nie mniej jednak, aby skutecznie przerwać bieg terminu do uiszczenia wpisu, wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony przed upływem wyznaczonego terminu do jego uiszczenia. Jak wskazuje komentarz J. P. Tarno, Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa, 2008 r., s. 578, "Strona wezwana do uiszczenia opłaty sądowej może skutecznie wnieść wniosek o zwolnienie jej od kosztów postępowania w siedmiodniowym terminie udzielonym jej przez sąd w wezwaniu do uiszczenia opłaty". Tym samym, aby uznać, że doszło do wywiązania się z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wyznaczonym dla tej czynności terminie musi dojść, albo do rzeczywistego jego uregulowania na konto sądu, albo też w tym terminie musi zostać złożony (nadany w polskiej placówce pocztowej) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, sporządzony na obowiązującym w postępowaniu sądowoadministracyjnym druku urzędowym PPF. Reasumując, strona może składać swój wniosek w dowolnym czasie w toku trwającego postępowania, niemniej jednak zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu ma skutek wyłącznie na przyszłość, dotyczy bowiem tylko tych kosztów sądowych, których termin uiszczenia przypada po dniu wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Zwolnienie to nie niweczy skutków procesowych nieuiszczenia przez stronę tych kosztów, których termin zapłaty upłynął przed dniem wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w rozważanym zakresie. Tak więc złożony w dniu 22 kwietnia 2010 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł wywołać skutków prawnych w postaci przerwania biegu terminu do uiszczenia wpisu, a zatem fakt jego wniesienia nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. W świetle powyższych okoliczności, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.