II SA/Go 216/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.F. na działania Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] w przedmiocie odszkodowania i zwrotu mienia postanawia odrzucić skargę. A.F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę działania Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] w przedmiocie odszkodowania i zwrotu mienia. Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2023 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz podanie numeru PESEL skarżącego - w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu 16 stycznia 2023 r. (k. 33 akt sądowych), a więc termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upłynął z dniem 23 stycznia 2023 r. Przy piśmie nadanym dnia 24 stycznia 2023 r. (data stempla pocztowego) strona skarżąca przesłała do Sądu podpisaną skargę, nie podała przy tym numeru PESEL. W odpowiedzi na skargę organ nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Ze stanowiska organu wynika, że na terenie zarządzanym przez Nadleśnictwo [...] zostały zlikwidowane liczne nielegalne obiekty, m.in. bike parki. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2023 r. (sygn. akt III OZ 166/23) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wskazując, iż o zasadności zażalenia przesądził fakt, że pisma skarżącego kierowane do Sądu za pośrednictwem platformy ePuap zawierały numer PESEL. NSA nie odniósł się do podpisania skargi przez stronę po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. przystąpił do analizy merytorycznej skargi mimo, iż skarżący uzupełnił jej brak formalny po terminie, z uwagi na uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia strony skarżącej. Rozpatrywana skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - zwanej dalej p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jak stanowi art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W myśl art. 3 § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarżący A.F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę zatytułowaną "pozew o odszkodowanie i zwrot mienia" stanowiącego wyposażenie parku rowerowego – bikeparku na terenie Nadleśnictwa [...]. Nie może budzić wątpliwości, iż kwestia objęta treścią skargi nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a., ani też sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Brak jest też przepisów szczególnych, dopuszczających kontrolę sądów administracyjnych w tego rodzaju sprawach. Kwestia objęta treścią skargi nie mieści się także w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Przy czym podkreślić należy, iż czynność podlegająca zaskarżeniu w tym przypadku stanowi materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, podjętą przez organ administracji publicznej, dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości, iż likwidacja bikeparku i co za tym idzie żądanie zwrotu jego wyposażenia, stanowiące przedmiot niniejszej skargi, nie spełnia wymienionych powyżej przesłanek pozwalających uznać ja za czynność w rozumieniu cytowanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie stanowi czynności materialno-technicznej z zakresu administracji publicznej. Dodać należy, iż żądanie zwrotu rzeczy (wyposażenia), na które wskazał skarżący, stanowić element sprawy z zakresu prawa cywilnego, wobec czego zgłoszone może zostać wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Z tych względów należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W konsekwencji Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.