II SA/Go 217/08
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-10-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. wykazała brak środków na poniesienie kosztów postępowania, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Spółka z o.o. nie wykazała, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo, spółka starała się o dofinansowanie projektu, co sugeruje posiadanie własnych środków, a także złożyła wniosek o prawo pomocy dopiero w postępowaniu zażaleniowym, po uiszczeniu wpisu od skargi, nie wykazując zmiany swojej sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Po oddaleniu skargi i odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, spółka złożyła zażalenie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na stratę i brak dochodów. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, a po częściowym uzupełnieniu, referendarz odmówił przyznania prawa pomocy. Spółka złożyła sprzeciw, kwestionując ocenę jej sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 27 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wyrokiem z dnia 24 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę C.P. [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2008 roku Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Strona skarżąca na powyższe postanowienie złożyła zażalenie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka wskazała, ze w 2007 roku poniosła stratę, nie osiąga dochodów, nie posiada środków finansowych na rachunki bankowym i w kasie.
Na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 5 września 2008 roku spółka z o.o. C.P. została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
1. przedłożenie zeznań podatkowych spółki w podatku dochodowym za 2007 roku,
2. przedstawienie odpisów miesięcznych deklaracji podatkowych (za ostatnie trzy miesiące) w podatkach: dochodowym, od towarów i usług oraz akcyzowym,
3. przedłożenie wykazów i wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące,
4. złożenie oświadczenia na temat ilości zatrudnianych pracowników.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca spółka świadczyła, że saldo konta wyniosło w lipcu minus 13,82 zł a w czerwcu plus 502,34 zł. Deklaracja podatkowa CIT-8 wykazała stratę za rok 2007 w wysokości 23.724,67 zł, deklaracja VAT-3 K za I kwartał tego roku wykazała 0 zł podatku VAT należnego i 54,01 zł podatku naliczonego, deklaracja VAT-3 K za II kwartał tego roku wykazała 0 zł podatku VAT należnego i 81,32 zł podatku naliczonego. Nadto skarżąca spółka podała, że nie zatrudnia pracowników a sprawy spółki prowadzi bez wynagrodzenia prezes zarządu.
Postanowieniem z dnia 1 października 2008 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie skarżąca spółka złożyła sprzeciw, w którym powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazała, iż postanowienie to narusza art. 233 kodeksu postępowania cywilnego gdyż zostało wydane na podstawie nieprawidłowej oceny dowodu jakim było oświadczenie majątkowe załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem skarżącej spółki dotychczasowa ocena informacji zawartych w oświadczeniu majątkowym została przeprowadzona z naruszeniem praw logiki oraz wbrew zasadom doświadczenia życiowego. W odniesieniu do sytuacji finansowej spółki skarżącej, strona skarżąca wskazała, iż jak wynika z wskazanego wyżej oświadczenia majątkowego w ostatnim roku spółka nie osiągała zysku. Również w roku bieżącym brak też było osiąganych obrotów. W ocenie skarżącej spółki brak jest zatem jakichkolwiek logicznych przesłanek do stwierdzenia, iż spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać przy tym należy, iż ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przytoczonego powyżej przepisu.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie spółka z o.o. C.P. nie wykazała, iż nie posiada ona środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 3 wyd., Warszawa 2006, s. 586-587). W celu właściwego ustalenia stanu majątkowego skarżącej spółki, oceniając całokształt przedstawionych przez nią dokumentów, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. [...] utrzymujące w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], które z kolei zostało wydane na skutek wniosku skarżącej spółki o dofinansowanie projektu w ramach działania Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. W takim stanie rzeczy stwierdzić należy, iż spółka starająca się o dofinansowanie projektu posiada również własne środki na jego realizację gdyż gdyby skarżąca spółka nie posiadała żadnych środków wtedy jej starania dotyczyłyby sfinansowania całości projektu a nie tylko jego dofinansowania.
Kolejnym argumentem przemawiającym za oddaleniem żądania skarżącej spółki jest fakt, iż skarżąca mimo stosownego pouczenia w piśmie sądowym z dnia 21 kwietnia 2008 roku, wniosek o udzielenie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata złożyła dopiero w postępowaniu zażaleniowym, uiszczając wcześniej wpis od skargi w kwocie 100 złotych. Z powyższego wynika, iż skarżąca spółka chcąc wykazać, iż nie ma obecnie żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania zgodnie z zasadami logicznego myślenia winna wskazać okoliczności przemawiające za zmianą jej sytuacji majątkowej pomiędzy 9 maja 2008 roku (data uiszczenia wpisu od skargi) a 20 sierpnia 2008 roku (data wysłania wniosku o przyznanie prawa pomocy). W przypadku nie wykazania takiej zmiany uznać należy, iż skarżąca spółka posiadała środki na uiszczenie kosztów postępowania sądowego zarówno w dniu wniesienia skargi jak i w dniu złożenia wniosku o przyznanie jej prawa pomocy w postępowaniu zażaleniowym.
Oceniając możliwości płatnicze skarżącej spółki wskazać także należy, iż jak wynika z akt sprawy, skarżąca mimo prawidłowego wezwania nie uzupełniła złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez; przedłożenie wykazów i wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące a także odpisów zeznań podatkowych i deklaracji podatkowych. Strona skarżąca będąc podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą starającym się o przyznanie jej prawa pomocy winna przedłożyć wskazane dokumenty gdyż stanowią one istotny element w ocenie jej zdolności płatniczych. Bez nadesłania żądanych dokumentów nie jest możliwe dokonanie prawidłowej, wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącej spółki.
Reasumując stwierdzić należy, iż w tej sytuacji nie możliwym jest jedynie w oparciu o okoliczności podane w formularzu "PPF" i uzupełniającym oświadczeniu przyjąć, iż skarżąca spółka wykazała, że nie stać jej na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania zażaleniowego, które zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi jedynie 100 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zawiera usprawiedliwionych podstaw a zatem podlega oddaleniu.
Z wskazanych wyżej powodów orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło