II SA/Go 221/22
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-06-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Pauter, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędzia WSA Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta na równorzędne stanowisko służbowe, nawet wbrew jego woli, jest zgodne z prawem, jeśli organ kieruje się interesem społecznym i potrzebami służby?Ratio decidendi
Przeniesienie policjanta na równorzędne stanowisko służbowe, nawet wbrew jego woli, jest zgodne z prawem, jeśli organ właściwy kieruje się interesem społecznym i potrzebami służby, a stanowisko to spełnia kryteria równorzędności określone w ustawie o Policji (ta sama grupa uposażenia zasadniczego i stopień etatowy). Sądy administracyjne nie mogą oceniać słuszności polityki kadrowej organów Policji, a jedynie legalność podjętych działań.Stan faktyczny
Skarżąca, policjantka M.C., wniosła skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji, który utrzymał w mocy rozkaz Komendanta Powiatowego Policji o zwolnieniu jej z dotychczasowego stanowiska i przeniesieniu na równorzędne stanowisko policjanta Wydziału Ruchu Drogowego. Organ pierwszej instancji uzasadnił przeniesienie potrzebą zapewnienia nadzoru i wsparcia dla skarżącej, wskazując na jej trudności w samodzielnym działaniu i wymaganie stałej pomocy. Skarżąca kwestionowała zasadność przeniesienia, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o Policji i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym błędnej wykładni pojęcia równorzędności stanowisk oraz nieuwzględnienia jej indywidualnych potrzeb i dotychczasowych osiągnięć.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M.C. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska oraz przeniesienia i mianowania na stanowisko służbowe oddala skargę.
M.C. (powoływana dalej również jako "skarżąca"), reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji (powoływanego dalej również jako: "KWP", "organ odwoławczy") nr [...] z dnia [...] marca 2022 r., którym utrzymano w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji (powoływanego dalej jako: "KPP", "organ pierwszej instancji") nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r., którym zwolniono skarżącą z zajmowanego stanowiska i przeniesiono z urzędu i mianowano na stanowisko służbowe policjanta Wydziału Ruchu Drogowego bez zmiany składników uposażenia.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. Komendant Powiatowy Policji, na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 i art. 36 ust. 1 i 2 w związku z art. 6 f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882) policjanta w służbie stałej: M.C. - policjanta Zespołu ds. Prewencji Posterunku Policji z dniem [...] lutego 2022 r. zwolnił z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] lutego 2022 r. przeniósł "z urzędu" i mianował na stanowisko służbowe policjanta Wydziału Ruchu Drogowego bez zmiany składników uposażenia. Jednocześnie, na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadniając ww. rozkaz KPP wskazał, że Kierownik Posterunku Policji zwrócił się z wnioskiem o przeniesienie skarżącej z Zespołu ds. Prewencji Posterunku Policji do komórki, w której sprawowany jest bezpośredni całodobowy nadzór. Kierownik po kontroli realizacji przydzielonej poczty i obserwacji pełnienia służby patrolowej przez skarżącą, stwierdził, że funkcjonariuszka nie nabyła umiejętności działania bez angażowania innych osób, nie działa samodzielnie i wymaga stałej pomocy. Mając na uwadze powyższe organ pierwszej instancji stwierdził, że przeniesienie skarżącej do Wydziału Ruchu Drogowego, gdzie pełniony jest całodobowy nadzór zapewni jej wsparcie ze strony doświadczonych funkcjonariuszy.
Jednocześnie KPP wyjaśnił, że nadał rygor natychmiastowej wykonalności rozkazu ze względu na interes społeczny tożsamy z interesem służby, wynikający z potrzeby zapewnienia właściwego funkcjonowania Policji i wykonywania jej ustawowych zadań, mających wpływ na zapewnienie warunków bezpieczeństwa obywateli.
Od powyższego rozkazu skarżąca wniosła odwołanie wskazując, że nie zgadza się z tym rozkazem oraz z nadaniem mu rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie skarżącej takie działania są niezgodne z § 17,19,20 Etyki Zawodowej Policjanta zarządzenia 85 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r.
Skarżąca podniosła, że do służby w Policji wstąpiła w dniu [...] marca 2018 r. Po zakończonym szkoleniu w Szkole Policji rozpoczęła służbę w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji, którą pełniła przez około 9 miesięcy, a w między czasie była na adaptacji w [...]. Kolejno w dniu [...] lipca 2019 r. otrzymała rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. przenoszący ją na stanowisko służbowe policjanta Zespołu ds. Prewencji Posterunku Policji. Poinformowała też, że zaraz po otrzymaniu rozkazu personalnego nr [...] pisała dwa raporty o ponowne przeniesienie do Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji. W chwili obecnej nie chce i nie widzi powodu przeniesienia jej osoby do ww. komórki.
Skarżąca zaznaczyła, że o wakat dla niej w Posterunku Policji wnioskował Burmistrz Miasta poprzez Wojewodę. Wskazała, że nie zgadza się z uzasadnieniem rozkazu personalnego. Podkreśliła, że jest funkcjonariuszką sumienną i pracowitą. Kierownik Posterunku Policji faktycznie kontrolował przydzieloną jej pocztę, na dzień kontroli miała kilkanaście wniosków o ukaranie, które w liczbie 7 zostały oddane jako zakończone. Jednak z uwagi na pandemię brakuje czasu na wykonanie czynności w odpowiednim czasie. Skarżąca podkreśliła, że poczta służbowa jest realizowana przez nią w terminie. Podniosła, iż nie zgadza się z twierdzeniem, że nie nabyła umiejętności działania bez zaangażowania innych osób, nie działa samodzielnie i wymaga stałej pomocy. Zaznaczyła, że służba jest pełniona w patrolach dwuosobowych. Pełniąc służbę w patrolu ze starszym służbą policjantem zawsze stara się ze służby przynieść więcej wiedzy. Wielokrotnie też się zdarzało, że służbę pełniła samodzielnie lub z policjantem z mniejszym stażem służby. Przyjmowała zawiadomienie o wykroczeniu, przesłuchania świadka czy inne czynności procesowych jak i nie procesowych. W 2021 r. za zaangażowanie w służbie otrzymała przedwczesny awans na starszego sierżanta. Ponadto wielokrotnie była nagradzana przez Komendanta Powiatowego Policji za wyniki w służbie. Skarżąca zaznaczyła, że niejednokrotnie funkcjonariusze Wydziału Kryminalnego KPP jak również kierownik PP zwracali się do niej z prośbą o pomoc w ustaleniu informacji na temat osób będących w ich zainteresowaniu. Nadto podniosła, że od urodzenia mieszka w [...], a w [...] pracowała jako listonoszka, w związku z czym zna topografię rejonu służbowego oraz jej mieszkańców co znacząco, w jej opinii, wpływa na pełnienie służby i jej efektywność. Podkreśliła, że nie jest i nie było prowadzone wobec niej żadne postępowanie dyscyplinarne ani wyjaśniające. Nie miała też żadnych rozmów dyscyplinujących.
Skarżąca poinformowała, że jest w kontakcie z policjantką z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji, która mieszka w miejscowości [...] tj. ok. 42 km do [...] i która otrzymała rozkaz personalny dotyczący przeniesienia do Posterunku Policji w [...]. Skarżąca zaznaczyła, że zamieszkując w miejscowości [...] ma do miejsca pełnienia służby 4-5 km, a do miejscowości [...] 35 km. W ocenie skarżącej, z uwagi na znaczące podwyższenie cen paliwa, nie zostaje zachowana ekonomika powyższego działania.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) powoływanej dalej jako "k.p.a.", utrzymał w mocy rozkaz personalny KPP dnia [...] stycznia 2022 r.
KWP wyjaśnił, że Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednym z podstawowych warunków wykonania tego zadania jest dyspozycyjność i zdyscyplinowanie jej funkcjonariuszy.
Stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjno-prawny, w związku z czym przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje składniki tego stosunku. KPP jako organ administracji publicznej odpowiedzialny jest za ład i porządek na podległym mu terenie, a także zobowiązany jest do prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji w kierowanej jednostce i prowadzenia polityki kadrowej zgodnie z zasadami racjonalnego gospodarowania zasobami ludzkimi. Przełożony właściwy w sprawach osobowych może w ramach podległych sobie jednostek organizacyjnych przenosić i mianować podwładnego policjanta na równorzędne stanowisko służbowe, nawet wbrew jego woli czy indywidualnym negatywnym odczuciom osobistym, uwzględniając przede wszystkim mobilność i skuteczność Policji oraz interes społeczny tożsamy z interesem służby, wynikający z potrzeby zapewnienia właściwego funkcjonowania Policji - w tym przypadku Komendy Powiatowej Policji - i wykonywania jej ustawowych zadań, mających wpływ na zapewnienie warunków bezpieczeństwa obywateli.
Organ odwoławczy wskazał też, że zgodnie z art. 38a ustawy o Policji równorzędnym stanowiskiem służbowym jest stanowisko zaszeregowane do tej samej grupy uposażenia zasadniczego i takiego samego stopnia etatowego. Zatem, zdaniem KWP, ten warunek w rozpatrywanej sprawie został spełniony.
KWP podkreślił, że do zwolnienia ze stanowiska i mianowania na stanowisko równorzędne uprawnia każda okoliczność faktyczna odpowiadająca interesowi społecznemu i na tyle istotna, że przeważa nad indywidualnym interesem funkcjonariusza. Równorzędność stanowisk nie oznacza ich identyczności. Przeniesienie policjanta do innej jednostki pozostawione zostało uznaniu organu, który kierować się powinien kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji. Ponadto mianowanie do służby następuje na podstawie władczego aktu organu, który kształtuje stosunek służbowy uwzględniając interes i potrzeby określonej służby. Administracyjno-prawny stosunek zatrudnienia policjanta, w przeciwieństwie do zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę nie opiera się na zasadzie równości stron, lecz na zasadzie podporządkowania i dyspozycyjności. Zmiana miejsca pełnienia służby jest nieodłącznie związana ze specyfiką służby w Policji i nie może być rozpatrywana w kategoriach pogorszenia warunków służby. Charakter zadań wykonywanych przez Policję powoduje konieczność stałego dostosowania jej struktury i kadry do zmieniających się zagrożeń. Dlatego ustawodawca przewidział szereg możliwości zmiany treści stosunku służbowego funkcjonariusza, a w tym miejsca pełnienia przez niego służby.
W kontekście powyższego KWP stwierdził, że przeniesienie policjanta do innej jednostki czy miejscowości nie narusza w żadnym wypadku Zasad etyki zawodowej policjanta, o których mowa w Zarządzeniu nr 805 Komendanta Głównego Policji w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" z dnia 31 grudnia 2003 r. (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3).
W ocenie KWP organ pierwszej instancji zważył argumenty strony z interesem społecznym i uznał nadrzędność interesu społecznego, jakim jest skuteczność wypełniania ustawowych zadań Policji. Poprzez pryzmat właściwego zarządzania i podjętych działań oceniana jest sprawność Policji oraz jej skuteczność w zwalczaniu przestępczości i utrzymaniu porządku publicznego. Zdaniem organu pierwszej instancji, który wziął pod uwagę dotychczasowy przebieg służby i stopień wywiązywania się skarżącej z obowiązków służbowych, ma to zapewnić mianowanie skarżącej na stanowisko policjanta Wydziału Ruchu Drogowego KPP. Zatem zwolnienie skarżącej z zajmowanego stanowiska i mianowanie jej na stanowisko równorzędne mieści się w kompetencji dyskrecjonalnej organu - Komendanta Powiatowego Policji i znajduje uzasadnienie w obowiązku poddania się policjanta szczególnej dyscyplinie służbowej, wynikającym z art. 25 ustawy o Policji.
W ocenie organu odwoławczego KPP jako przełożony skarżącej miał nie tylko prawo ale i obowiązek podjąć takie działania, które pozwoliłyby na bieżące, niezakłócone i nieprzerwane wykonywanie zadań zarówno w Zespole ds. Prewencji Posterunku Policji KPP, jaki w Wydziale Ruchu Drogowego KPP, a mianując ww. na stanowisko policjanta Wydziału Ruchu Drogowego KPP słusznie kierował się interesem społecznym tożsamym z interesem służby wynikającym z zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Wydziału Ruchu Drogowego KPP.
KWP przypomniał, że nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, organ pierwszej instancji podniósł, iż uwzględnił interes społeczny tożsamy z interesem służby, wynikający z potrzeby zapewnienia właściwego funkcjonowania Policji i wykonywania jej ustawowych zadań, mających wpływ na zapewnienie warunków bezpieczeństwa obywateli. W ocenie organu odwoławczego, przytoczone okoliczności i przesłanki, uzasadniały przedłożenie interesu społecznego, który przejawia się koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań zarówno przez Zespół ds. Prewencji Posterunku Policji w KPP, jak i przez Wydział Ruchu Drogowego KPP nad indywidualnym interesem strony.
Nadto KWP wskazał, że kwestia dotycząca utrudnień związanych z dojazdami od miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby może wprawdzie stanowić dla skarżącej uciążliwość, jednak ze względu na niezbędność zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, możliwość przeniesienia policjanta do dalszego pełnienia służby w innej miejscowości nie może być uzależniana od odległości jaką dzieli miejsce zamieszkania policjanta od planowanego miejsca pełnienia służby w innej miejscowości. KWP podkreślił przy tym, że ustawodawca przewidział możliwość
rekompensowania policjantom pełniącym służbę poza miejscem zamieszkania uciążliwości z tym związanych poprzez zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby oraz zapewnienie w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego bądź kwatery tymczasowej.
Na powyższy rozkaz personalny M.C., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów ustawy o Policji, tj. art. 32 ust. 1 i 2, art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 38 ust. 1 poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że równorzędność stanowisk oparta jest wyłącznie na elementach uposażenia i stopniu etatowym i w konsekwencji zaniechaniu dokonania oceny równorzędności stanowisk przy uwzględnieniu innych elementów pozwalających na ocenę równorzędności, w tym przede wszystkim warunków służby;
2. naruszenie przepisów k.p.a., tj:
a) art. 7 w związku z § 15, § 17, § 19 i § 20 Załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. - Zasady etyki zawodowej policjanta poprzez nieuwzględnienie w stopniu dostatecznym słusznego interesu skarżącej, w tym specyfiki dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, właściwości i warunków osobistych skarżącej, dotychczasowego przebiegu służby w policji, w tym pozytywnych wyników i osiągnięć skarżącej, co gwarantuje prawidłowe wykonywanie obowiązków na dotychczas zajmowanym stanowisku,
b) art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w stopniu wystarczającym w całym postępowaniu i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, w szczególności nie dokonanie oceny równorzędności zajmowanych przez skarżącą stanowisk i nie wskazanie warunków służby na obu stanowiskach,
c) art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś nieuwzględnienie okoliczności podnoszonej przez skarżącą w toku postępowania, mianowicie faktu jednoczesnego przeniesienia funkcjonariuszki E.B., która zamieszkuje ok. 7 kilometrów od [...], dotychczas zajmowała stanowisko, na które przeniesiono skarżącą i posiadała stosowną wiedzę i umiejętności do realizacji dotychczas wykonywanych zadań służbowych, co świadczy o tym, że nie zaistniała faktyczna potrzeba dokonania zamiany policjantów na stanowiskach,
d) art. 15 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez organ II instancji do zatwierdzenia stanowiska organu I instancji, nieusunięcie przez organ II instancji wadliwości orzeczenia organu I instancji i nie odniesienie się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...].01.2022 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozkazie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Dodać jeszcze trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na zgodny wniosek stron. W tym trybie rozpoznanie sprawy następuje na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego rozkazu personalnego, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającego go rozkazu personalnego wydanego w pierwszej instancji, wykazała, że podjęte akty nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżony rozkaz jest prawidłowy, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonych rozkazów personalnych stanowił art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Powołany przepis jest przepisem kompetencyjnym, określającym organ właściwy m.in. do mianowania, przenoszenia i zwalniania policjanta ze stanowiska służbowego. Nie zawiera on jednak przesłanek uzasadniających wydanie rozkazu personalnego w tym przedmiocie oraz nie precyzuje kryteriów, które powinny być brane pod uwagę przy ocenie równorzędności stanowisk służbowych.
Art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji zawiera regulację dotyczącą m.in. przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę oraz organ właściwy do wydania rozkazu personalnego w tym przedmiocie. Z kolei w art. 38 ust. 1 i 2 ww. ustawy wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe.
Z powyższych regulacji wynika, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Decyzje o mianowaniu policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania mają charakter decyzji uznaniowych. Wydając taką decyzję organ powinien kierować się kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia optymalnego wykonywania podstawowych zadań Policji. Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa oraz porządku publicznego. Jej hierarchiczność i dyspozycyjność, jako immanentne cechy tej służby, służą wykonaniu nałożonych na tę formację zadań i z tego też powodu obowiązujące w niej zasady zdyscyplinowania różnią się zasadniczo od innych grup zawodowych. Zatem służba w Policji charakteryzuje się stosunkiem administracyjnoprawnym i to na przełożonym spoczywa obowiązek jednostronnego i władczego kształtowania tzw. polityki kadrowej.
Dokonując zatem kontroli legalności decyzji o mianowaniu policjanta na stanowisko służbowe po przeniesieniu do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji, czyli w sytuacji jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, należy badać, czy na podstawie powyższych przepisów jej wydanie było dopuszczalne, tj. czy organ spełnił przesłanki ustawowe, w tym zwłaszcza dotyczące równorzędności stanowisk, czy nie przekroczył przy tym granic pozostawionej mu dyskrecjonalności oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Nie podlega natomiast badaniu przez sąd administracyjny w sprawie dotyczącej mianowania policjanta w nowej jednostce organizacyjnej Policji, zasadność i legalność decyzji o zwolnieniu policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji. Polityka kadrowa w formacjach Policji należy natomiast do jej kierownictwa, które w tym zakresie jest ograniczone jedynie zakazem mianowania funkcjonariusza na niższe stanowisko od tego, które do tej pory zajmował, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 38 ustawy o Policji. Badaniu podlega również zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanej mu kompetencji, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. W wyroku z dnia 26 stycznia 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt III OSK 1254/21 stwierdził jednoznacznie , że rozkaz personalny w sprawie przeniesienia funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji jest podejmowany przez właściwego przełożonego z urzędu lub na wniosek zainteresowanego funkcjonariusza w ramach uznania administracyjnego. W tego rodzaju sprawie sąd administracyjny jest uprawniony do zbadania, czy podjęcie rozkazu personalnego zostało dokonane przez właściwego przełożonego oraz czy przy wydaniu przedmiotowego rozkazu personalnego nie przekroczono granic uznania administracyjnego. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają zatem czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów oraz czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Sądy administracyjne nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów Policji i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej.
Ocena zaskarżonego rozkazu personalnego w powyższym zakresie nie doprowadziła do stwierdzenia naruszenia przepisów stanowiących podstawę jego wydania, w tym również wskazanych w skardze. Z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika , że podstawą jego wydania była postawa skarżącej w pracy po przejściu do służby stałej w związku z upływem okresu służby przygotowawczej co nastąpiło w oparciu o rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] marca 2021 roku. Po tej dacie jak wynika z zgromadzonego materiału dowodowego skarżąca pełniła między innymi służbę z funkcjonariuszami posiadającymi mniejszy staż i doświadczenie zawodowe. W kwietniu 2021 roku poinformowała przełożonego, że nie chce pełnić służby z dwoma innymi funkcjonariuszami policji, czego konsekwencją było nie łączenie jej we wspólne patrole ze wskazanymi funkcjonariuszami. Mając na uwadze obsadę Posterunków Policji, gdzie pełniła służbę skarżąca oraz w [...] do którego przydzieleni byli funkcjonariusze, z którymi skarżąca odmawiała pełnienia wspólnych patroli stanowiło to niewątpliwie utrudnienie organizacyjne w ustalaniu grafiku służb. Nadmienić należy, że skarżąca powyższego ustalenia przedstawionego przez organy nie zakwestionowała (również w skardze) podobnie jak faktu braku uzasadnienia takiego swojego stanowiska w rozmowie z Kierownikiem Posterunku Policji.
Nadto przełożony skarżącej stwierdził, że zauważył u skarżącej brak umiejętności do podejmowania samodzielnego działania i decyzji mimo, że w zakresie swoich obowiązków miała wspierać między innymi nowych, mniej doświadczonych funkcjonariuszy. Konieczny był również stały nadzór nad skarżącą przez przełożonego z uwagi na popełniane błędy. Powyższe ustalenia mają potwierdzone w sporządzonej opinii dotyczącej skarżącej noszącej datę [...] luty 2022 roku jak i wcześniej sporządzanych opiniach służbowych za okres od czerwca 2019 roku do lutego 2022 roku, w części dotyczącej realizacji zadań i czynności , a w szczególności jakości, terminowości, planowania i organizowania pracy. Powyższe ustalenia dają wystarczającą podstawę do przyjęcia, że zaskarżony rozkaz personalny dotyczący zwolnienia skarżącej z zajmowanego stanowiska w Posterunku Policji i przeniesienia na równorzędne stanowisko w Komendzie Powiatowej Policji – Wydział Ruchu Drogowego nie był arbitralny, nie nosił cech dowolności. Organ kierował się kryterium potrzeby organizacji służby, w szczególności na Posterunku Policji, zapewnienie realizacji zdań przez tą jednostkę organizacyjną policji, zapewnienia skuteczności jej działania. Natomiast dokonywanie oceny podjętego rozkazu przy uwzględnieniu kryterium celowościowego, słusznościowego przy przyjęciu danego rozwiązania stanowiłoby niedopuszczalne wkraczanie w politykę kadrową prowadzoną przez organy Policji. Organ wydający zaskarżony rozkaz personalny wywiązał się z nałożonego obowiązku wynikającego z art. 7 k.p.a. Przeprowadził wszelkie niezbędne czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącej. Zakres czynności wyjaśniających i zakres niezbędnych ustaleń jakie organ winien dokonać przez wydaniem stosowanego rozstrzygnięcia jest w każdym przypadku uzależniony od przepisów prawa materialnego określających przesłanki jego podjęcia. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut dotyczący naruszenia art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. związany z jednoczesnym przeniesieniem do pełnienia służby innej funkcjonariuszki Policji do Posterunku Policji, z Komendy Powiatowej Policji. Komendant Powiatowy Policji jako organ administracji publicznej jest odpowiedzialny za ład i porządek na podległym mu terenie, a także zobowiązany jest do prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji w kierowanej jednostce i prowadzenia polityki kadrowej zgodnie z zasadami racjonalnego gospodarowania zasobami ludzkimi. W tym zakresie zaskarżony rozkaz personalny nie podlega ocenie ze względów słusznościowych czy też celowościowych. Prowadzenie polityki kadrowej w Policji z punktu widzenia potrzeby obsady poszczególnych stanowisk służbowych i dokonywania przesunięć kadrowych należy do poszczególnych komendantów w zakresie podległych im struktur organizacyjnych. Umożliwia właściwemu przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Policję, taki dobór kadr, aby mogła ona efektywnie te zadania realizować. Celowość i zasadność polityki kadrowej organów Policji nie podlega ocenie sądów administracyjnych. Policjant, podejmując decyzję o dobrowolnym zgłoszeniu się do służby w Policji, musi być przygotowany na podporządkowanie się szczególnej dyscyplinie oraz na związane z tym konsekwencje, które nie zawsze są zgodne z jego oczekiwaniami i wizją pełnienia służby. Nie ma on bowiem gwarancji pełnienia służby zawsze na wybranym przez siebie stanowisku służbowym (por.m.in. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 325/21).
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący braku wykazania przez organ, że nowe stanowisko, na które została mianowana skarżąca jest stanowiskiem równorzędnym z poprzednio zajmowanym. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, w sprawie prawidłowo przyjęto, że zaskarżonym rozkazem personalnym mianowano stronę na równorzędne stanowisko służbowe. Ustawa o Policji w art. 38a stanowi, że stanowiskiem równorzędnym jest stanowisko zaszeregowane do tej samej grupy uposażenia zasadniczego i takiego samego stopnia etatowego. Z ugruntowanego w tym względzie orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że pojęcie "stanowisko równorzędne" oznacza takie stanowisko, które musi charakteryzować się przede wszystkim takimi samymi parametrami uposażenia zasadniczego, dodatku służbowego i stopnia etatowego oraz wykazywać zasadność i celowość przeniesienia. Przy dokonywaniu analizy równorzędności stanowisk uwzględnić należy jak najwięcej elementów pozwalających na ocenę równoważności, w tym warunki służby. Niemniej, stanowisko równorzędne nie oznacza stanowiska takiego samego lub identycznego. Nie oznacza również takich samych obowiązków czy też czasu służby. Stanowiska równorzędne mogą się więc różnić. Równorzędność stanowiska służbowego nie oznacza tożsamości ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym.
Z prawidłowych i niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że stanowisko, na które została mianowana skarżąca, charakteryzuje się takim samymi parametrami jak stanowisko dotychczas zajmowane. Dotyczy to rodzaju samego stanowiska, stopnia służbowego, uposażenia zasadniczego i dodatku służbowego. W zaskarżonym rozkazie personalnym jednoznacznie wskazano, że przeniesienie i mianowane na nowe stanowisko służbowe w Wydziale Ruchu Drogowego w KPP nie powoduje zmiany w składnikach uposażenia. Zachowany został posiadany przez skarżącą stopień służbowy – starszy sierżant. Niewątpliwie charakter wykonywanych obowiązków jest podobny tj. prewencja. W obu przypadkach celem pełnionej służby jest ochrona porządku i bezpieczeństwa w miejscach publicznych, z tym, że w przypadku nowego stanowiska dotyczy to bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które to obowiązki skarżącą już w przeszłości wykonywała i to w trakcie służby w KPP. Na obu stanowiskach ma miejsce podległość kierownikowi jednostki/ wydziału. Fakt, że posterunek policji jest jednostką organizacyjną mniejszą aniżeli komenda powiatowa policji jeżeli chodzi o zakres realizowanych przez te jednostki zadań nie oznacza, że przeniesienie funkcjonariusza do pełnienia służby z jednej do drugiej nie została spełniona przesłanka równorzędności stanowisk. Stwierdzenie równorzędności stanowisk służby - zdefiniowane w art. 38a ustawy o Policji- nie może się sprowadzać do literalnego porównywania kart opisu stanowisk pracy. Nie jest kwestią sporną, że nowe stanowisko służbowe skarżącej w zakresie zaszeregowania, mnożnika kwoty bazowej i dodatku służbowego nie różni się od dotychczas zajmowanego. Dokumentem, na podstawie którego można dokonać ustalenia wszystkich cech stanowiska służbowego policjanta jest karta opisu stanowiska pracy, o jakiej mowa w § 2 pkt 14 Zarządzenia nr 1041 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 września 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji (Dz. Urz. KGP z 2013 r. poz. 50), ale nie jest to jedyny dokument w oparciu o który można poczynić niezbędne ustalenia w przedmiocie spełnienia przesłanki "równorzędne stanowisko".
Mając zatem na uwadze powyższe rozważania uznać należy, że zwolnienie skarżącej z zajmowanego stanowiska i mianowanie na inne, znajduje swoje uzasadnienie faktyczne i prawne, a nadto pozostaje w interesie społecznym (służby). Na gruncie art. 32 ustawy o Policji z interesem społecznym niewątpliwie utożsamiać należy interes Policji, którego atrybutami są potrzeby służby i konieczność zapewnienia optymalnego wykonywania podstawowych zadań Policji, jako formacji (art. 1 ust. 2 ww. ustawy), natomiast interesem indywidualnym będzie kształtowanie sytuacji prawnej i faktycznej (w tym przypadku zawodowej) poszczególnych funkcjonariuszy. Właściwy przełożony w sprawach osobowych musi kierować się ważnym interesem służby (społecznym), polegającym na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostki Policji, przeważającym nad indywidualnym interesem policjanta. Te kryteria w rozpoznawanej sprawie zostały zastosowane, co w sposób jednoznaczny wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W decyzji tej przeanalizowano szczegółowo powody mianowania skarżącej na nowe stanowisko służbowe. Wyniki tej analizy nie pozwalają na uznanie, że decyzja ta była dowolna.
Nie sposób również podzielić stanowiska skarżącej, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem art. 7 k.p.a .w zw. z 15, § 17, § 19 i § 20 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 roku – Zasad etyki zawodowej policjanta poprzez nieuwzględnienie w stopniu dostatecznym interesu skarżącej, w tym specyfiki dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, właściwości i warunków osobistych skarżącej , pozytywnych wyników dotychczas osiąganych przez skarżącą. Mając na uwadze zarówno treść art. 7 k.p.a. jak i regulacji prawnych zawartych w ustawie o Policji, w tym dotyczących zadań jakie winna ona realizować i charakter służby w Policji, nie sposób wywodzić prymatu interesu funkcjonariusza nad potrzebą zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej formacji, co jest niewątpliwie w interesie społecznym. Mając na uwadze charakter służby w Policji uznać wręcz należy, że tak pojmowanemu interesowi społecznemu należy dać pierwszeństwo przed interesem indywidualnym funkcjonariusza policji. Służba w Policji ma charakter stosunku administracyjnego, a więc takiego w którym organ jednostronnie i w sposób władczy może kształtować sytuację funkcjonariusza policji. Z drugiej strony oznacza to dyspozycyjność policjanta. Mając na uwadze konieczność zapewnienia działaniom policji mobilności i skuteczności należy, z uwagi na wagę zdań jakie musi realizować w interesie społecznym, opowiedzieć się za dopuszczalnością jednostronnej zmiany warunków służby funkcjonariusza policji, a nie według jego osobistych odczuć, ocen i potrzeb. Tym samym znajomość terenu, na którym skarżąca dotychczas pełniła służbę, możliwość udzielania niezbędnych informacji innym funkcjonariuszom i przekonanie funkcjonariusza, iż przedkłada się to w jego subiektywnym przekonaniu na efektywność jego działania nie może stanowić podstawy zakwestionowania zasadności zaskarżonego rozkazu personalnego. Podkreślić w tym miejscu należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, przebieg jej służby po lutym 2020 roku nie był tak pozytywnie oceniany jak to opisuje skarżąca, a o czym była wyżej w niniejszym uzasadnieniu już mowa. Również przesłanka ekonomiczna związana z ponoszeniem przez skarżącą kosztów dojazdu i koniecznością ich zwrotu przez KPP, jak i związana ze zmianą miejsca pełnienia służby konieczność zmiany trybu życia nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego. Są to bowiem przesłanki nie mające wpływu na oceną zasadności jego wydania.
Wbrew twierdzeniom skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego organ wskazał jakie okoliczności legły u podstaw jego wydania oraz ustosunkował się do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Sam fakt, że skarżąca nie podziela argumentacji w nim przedstawionej nie oznacza, że nie zostały zrealizowane przesłanki określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazując w skardze na brak zapewnienia przez organ właściwych warunków pełnienia służby oraz dobrych stosunków międzyludzkich strona nie wskazuje na okoliczności świadczące, iż faktycznie miały miejsce zdarzenia pozwalające przyjąć, iż miało to miejsce. Z akt sprawy administracyjnej nie wynikają okoliczności to potwierdzające. Podkreślić należy, że skarżąca nie zakwestionowała w sposób skuteczny zastrzeżeń co do przebiegu jej służby wymuszających dokonanie zmian organizacyjnych przez organ poprzez dokonanie przesunięć kadrowych. Jej stwierdzenie, że była cenionym funkcjonariuszem policji nie znajduje potwierdzenia w sporządzonych opiniach przez przełożonego poczynając od lutego 2020 roku.
Reasumując uznać, należy, że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., wykazując wszystkie niezbędne przesłanki uzasadniające zwolnienie strony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i mianowanie strony na inne równorzędne stanowisko zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 i art. 36 ust. 1 ustawy o Policji. Przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego odpowiada zasadzie swobody oceny materiału dowodowego określonej w art. 80 k.p.a. Organ uwzględnił całość zgromadzonego materiału dowodowego, a strona nie przedstawiła dowodów pozwalających podważyć ustalenia organu istotne z punktu widzenia wydania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło