II SA/Go 23/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Linska- Wawrzon, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Z.M.. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją [...], na podstawie art. 104 i art 163 kpa, w związku z art. 43 ust. 1 i art. 43 ust. 3b, art. 39 ust. 2 oraz art. 27 ust 4 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz 414 ze zm.), Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej , działając z upoważnienia Rady Gminy odmówił Z.M. przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Organ uznał, że u Wnioskodawcy występuje określona w art. 43 ust. 4 cyt. ustawy rażąca dysproporcja miedzy wysokością dochodu udokumentowanego a rzeczywistą sytuacją majątkową. Kierownik stwierdził, że Z.M. nie przedstawił w postępowaniu dokumentów potwierdzających sytuację majątkowa rodziny, a także nie poinformował pracownika socjalnego na wywiadach kontrolnych o tym, że jest właścicielem dwóch samochodów osobowych: F. o nr rej. [...] oraz W. o nr rej. [...], który Wnioskodawca nabył za 20.000 zł. W tej sytuacji organ uznał, że sytuacja majątkowa Z. M., w porównaniu z innymi rodzinami i osobami zgłaszającymi się o pomoc do Ośrodka Pomocy Społecznej jest bardzo dobra. Skoro Wnioskodawcę stać na utrzymanie dwóch samochodów osobowych, to nie może on twierdzić, że nie ma środków finansowych na podstawowe potrzeby. W odwołaniu od powyższej decyzji Z.M. podniósł, że posiada tylko jeden samochód - ośmioletniego W., który jest mu niezbędny z uwagi na fakt, że Odwołujący się jest rencistą II grupy inwalidzkiej z potwierdzeniem stałego inwalidztwa. Z.M. podkreślił również, że wskazany pojazd konieczny jest do dowożenia schorowanych rodziców do lekarza. Odwołujący się wskazał również, że posiada 1 pokój, sam gotuje a organ - wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji - posiada informacje o jego dochodach, tj, że otrzymuje on jedynie 270 zł na utrzymanie. Ubezpieczenie samochodu i paliwo do wysokości 50 zł opłacają rodzice. Odwołujący się wskazał także, że rodzice mają na utrzymaniu drugiego syna, który ma 55 lat i jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku. Opłacają za niego składkę emerytalną, kupują żywność i ubrania. Z.M. stwierdził też, że rodzice nie okazali swych odcinków rent, gdyż zdenerwowali się na pracownika socjalnego. Decyzją [...], na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 X 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 kpa. oraz art. 2a ust. 1 pkt 1, 2 i 2a, art. 4 ust. 1, art. 43 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ przytoczył w uzasadnieniu przepisy art. 2a ust. 1 pkt 1, 1a, 2 i 2a ustawy o pomocy społecznej i wskazał, że rodzice Odwołującego się odmówili okazania odcinka renty pracownikowi socjalnemu, co zgodnie z art. 43 ust. 3b ustawy może prowadzić do wydania decyzji odmawiającej przyznania pomocy. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że rodzice odwołującego się opłacają mu koszty ubezpieczenia, pokrywają koszty paliwa oraz utrzymują swego drugiego syna. W pozostałym zakresie Kolegium podniosło te sami argumenty co organ I instancji. W skardze na powyższa decyzję Z.M. wskazał, że posiada tylko jeden samochód, gdyż F. sprzedał swojemu znajomemu. Jednakże ze względu na wykupioną polisę ubezpieczeniową samochód był zarejestrowany na Skarżącego do 29 XII 2003 r. Skarżący podniósł również, że dom został podzielony aktem notarialnym na trzy części pomiędzy Skarżącego, jego rodziców i brata. Skarżący podkreślił, że nie prowadzi on z pozostałymi domownikami wspólnego gospodarstwa domowego. W dalszej części skargi Z.M. podniósł te same argumenty, co w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.) zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego, określonego w art. 4 ust. 1, lub też całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzime określonego w art. 4 ust. 1. Organ nie zbadał w niniejszej sprawie w wystarczający sposób, czy zostały spełnione przesłanki cytowanego przepisu. Nie ustalono przede wszystkim, czy Skarżący ma wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i bratem, czy też - co twierdzi sam zainteresowany -prowadzi on gospodarstwo oddzielne. Brak tych ustaleń pociągnął za sobą również to uchybienie, iż nie obliczono prawidłowo dochodu Skarżącego w kontekście art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Odmowę przyznania żądanego świadczenia organy oparły przede wszystkim na art. 43 ust. 3b i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tymi przepisami odmowa przyznania świadczenia może nastąpić w przypadku gdy osoba lub rodzina ubiegająca się o pomoc, a także osoby, o których mowa w art. 39, nie wyrażają zgody na zbieranie danych osobowych w zakresie ustalonym przepisami ustawy lub też w wypadku wystąpienia rażących dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowaną przez rodzinę ubiegającą się o pomoc a rzeczywistą sytuacją majątkową stwierdzoną przez pracownika socjalnego. W kontekście art. 43 ust. 4 należy zauważyć, że organ nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości dochodu skarżącego, a w szczególności nie ustosunkował się do wyjaśnień Z. M. dotyczących posiadanych przez niego pojazdów i jego sytuacji majątkowej, które zostały zawarte w odwołaniu od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. W związku z tym nie można uznać za udowodnione, że między dochodem udokumentowanym a rzeczywistym występują rażące dysproporcje. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "rażące dysproporcje" wskazuje na potrzebę wyjątkowo wnikliwego i szczegółowego przedstawienia sytuacji majątkowej udokumentowanej i rzeczywistej. W zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji uzasadnienia takiego brak. Wątpliwości budziłaby w tej sytuacji również odmowa świadczenia wyłącznie na podstawie art. 43 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej, tj. z uwagi na brak zgody rodziców Skarżącego na pełne ujawnienie swych dochodów. Bez wątpienia okoliczność taka może być samodzielną podstawą decyzji odmownej ale wymaga ona również wnikliwego uzasadnienia, skoro kwestia ta została pozostawiona uznaniu organu administracji. Również w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa. Wobec naruszenia art. 7, 8, 77 § l i 107 § 3 kpa., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).