II SA/Go 23/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia okresowej kontroli stanu technicznego instalacji w budynku oddala skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2005r. uchylił decyzję Nr [...] z [...] września 2005r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uchyloną decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał P.M. przeprowadzenie w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania decyzji kontroli stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, instalacji gazowych, przewodów kominowych – jeżeli budynek je posiada oraz kontroli okresowej stanu technicznego i przydatności do użytkowania pod względem estetyki i otoczenia wraz z badaniami instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wszczęte zostało z urzędu. Wszczęcie czynności związanych z postępowaniem nastąpiło wskutek pisma Komendanta Straży Miejskiej z treści którego wynikało, że nieruchomość należąca do P.M. nie jest zabezpieczona przed dostępem osób postronnych, brak jest "tablicy budowlanej", a budynek jest w trakcie "generalnego remontu". P.M. w toku postępowania przed organem pierwszej instancji kwestionował legitymację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przeprowadzenia kontroli określonej w treści przepisu art. 62 ust. 2 pkt 1 litera a ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawa budowlanego (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z póz. zm.) - dalej Prawo budowlane. Podał, iż nie ujawniono mu granic nieruchomości i z tego względu nie może jej ogrodzić. Ponadto wskazał, że przeprowadzenie oględzin terenu przedmiotowej nieruchomości uznaje za "naruszenie własności". Organ odwoławczy stwierdził, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje na fakt wykonywania w przedmiotowej nieruchomości, która jest nieużytkowanym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym – robót budowlanych, polegających na remoncie tego obiektu. Z uwagi, że sprawy z zakresu utrzymania obiektów budowlanych podlegają innym regulacją Prawa budowlanego niż sprawy związane z prowadzeniem robót budowlanych, łączenie ich w jednym postępowaniu i zakończenie ich jedną decyzją stanowi rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Z tego też względu postępowanie organu I instancji wymaga uzupełnienia w znacznej części. Zdaniem organu nie wyjaśniono kwestii prowadzonych w przedmiotowym budynku robót budowlanych. Wskazano również, że będący podstawą rozstrzygnięcia przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego upoważnia organ do wydania nakazu przeprowadzenia kontroli obiektu wyłącznie w sytuacji, gdy stan obiektu może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Poczynione przez organ I instancji ustalenia , zdaniem organu odwoławczego nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić iż stan przedmiotowego budynku może spowodować tego rodzaju zagrożenia. Organ odwoławczy wskazał, że przy ponowny rozpatrzeniu sprawy organ winien jednoznacznie ustalić czy w przedmiotowym budynku wykonywane są roboty budowlane. W przypadku stwierdzenia prowadzenia robót Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien sprawdzić zgodność ich wykonywania z przepisami prawa budowlanego. Sprawy związane z utrzymaniem i użytkowaniem przedmiotowego budynku, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie lecz niezwiązane z prowadzonymi robotami budowlanymi, winny być rozpatrzone przez organ w oparciu o przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego – Utrzymanie obiektów. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że postępowanie administracyjne winno toczyć się wobec obojga małżonków M. ponieważ są właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę złożył P.M.. Wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji, umorzenie postępowania wobec skarżącego oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zakwestionował możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego postępowanie administracyjne nie jest oparte na przesłankach faktycznych wynikających ze stanu technicznego budynku lecz związane jest z osobą skarżącego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w prowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu. Sąd sprawując kontrolę bada w pierwszej kolejności czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola ta obejmuje zarówno ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym jak również dochowaniem prawem procedury. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiło naruszenie prawa materialnego, jak również w prowadzonym postępowaniu Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik postępowania. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na mocy art. 138 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. Nr 98, poz.1071; ze zm.)- dalej k.p.a. – organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd podziela pogląd organu Zebrany przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy był niewystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W interesie publicznym, jak też indywidualnym osób, których mogą dotyczyć skutki działalności budowlanej, leży aby była ona prowadzona bez naruszania porządku prawnego. Dla urealnienia tej potrzeby w prawie budowlanym m.in. przewidziano instytucję nadzoru publicznego nad działalnością budowlaną i istniejącymi budowlami. Wskazać należy, że na mocy przepisu art. 80 ust. 2 Prawa budowlanego – zadania nadzoru budowlanego wykonują: 1) powiatowy inspektor nadzoru budowlanego; 2) wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej; 3) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Na mocy natomiast art. 81a Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają prawo wstępu: 1) do obiektu budowlanego; 2) na teren: budowy, zakładu pracy. Do zadań organu nadzoru budowlanego należy m.in. kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z wyżej podanymi zasadami - art.61w związku z art. 5 ust.2 Prawa budowlanego. Za należyty stan techniczny obiektu należy uznać stan jego sprawności technicznej jako całości oraz jego elementów, instalacji i urządzeń odpowiadających wymaganiom prawa, tym przepisom techniczno-budowlanym oraz zasadom wiedzy technicznej. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany : 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo 3) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ (powiatowy inspektor nadzoru budowlanego lub wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego) nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku – art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Przywołany przepis ma zastosowanie zarówno do obiektów użytkowanych jak i takich, które użytkowane nie są. Postępowanie administracyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego ze względu na funkcje jakie organ ten spełnia - wszczynane jest z urzędu. Z tego też względu nie można zgodzić się ze skarżącym, że organ nie miał podstaw do prowadzenia postępowania. Zdaniem Sądu prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że ustalenia poczynione przez organ I instancji nie pozwalały na dokonanie oceny czy w przedmiotowym budynku prowadzone były roboty budowlane, jak również materiał w sprawie był niewystarczający do oceny czy stan techniczny obiektu może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie przed organem pierwszej instancji pozwoli na właściwe jej rozstrzygnięcie, to jest w zależności od poczynionych ustaleń pozwoli organowi: prawidłowo nałożyć na inwestora-właściciela obowiązki lub w sytuacji gdy postępowanie w sprawie okaże się bezprzedmiotowe - umorzyć postępowanie. Należy również wskazać, że postępowanie organu I instancji przeprowadzone zostało z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że stroną w przedmiotowym postępowaniu winni być współwłaściciele obiektu – C.M. i P.M.. W postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, za stronę uznany został tylko P.M.. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Z tego względu uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisy wyżej przywołanej ustawy przewidują zwrot kosztów postępowania skarżącemu od organu, który wydał zaskarżoną decyzję w przypadku uwzględnienia skargi. Z tego też względu nie ma podstaw do zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącego w przypadku oddalenia skargi.