II SA/Go 23/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-03-28
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Inspektora Pracy nakazująca pracodawcy wskazanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników, jest zasadna, gdy pracodawca powołuje się na certyfikaty dotyczące produktów, a nie na badania dotyczące procesu produkcyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Państwowej Inspekcji Pracy zasadnie nałożyły na pracodawcę obowiązek identyfikacji czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w pomieszczeniu klejarni, określenia ich stężeń oraz poziomu narażenia pracownika, co wymaga przeprowadzenia specjalistycznych badań. Powołanie się przez pracodawcę na certyfikaty dotyczące produktów nie jest wystarczające, gdyż nie odzwierciedlają one oddziaływania czynników chemicznych na pracownika w trakcie procesu produkcyjnego, zwłaszcza przy klejeniu w wysokiej temperaturze. Sąd podkreślił, że nowe dowody przedstawione po zakończeniu postępowania administracyjnego nie mogą być samodzielnie ustalane przez sąd.Stan faktyczny
Inspektor Pracy przeprowadził kontrolę w Przedsiębiorstwie "P" S.A. i zażądał przedstawienia kart charakterystyk kleju oraz innych substancji stosowanych przez pracowników. Po otrzymaniu certyfikatów w języku angielskim z częściowym tłumaczeniem, Inspektor Pracy wydał nakaz zobowiązujący spółkę do poinformowania pracowników o wynikach badań i pomiarów czynników szkodliwych oraz do wskazania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary. Spółka odwołała się od nakazu, twierdząc, że stosowane produkty nie zawierają substancji szkodliwych. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał nakaz w mocy, wskazując na zapisy w protokole kontroli dotyczące oparów kleju i skierowań na badania lekarskie. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "P" S.A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków oddala skargę.
W dniach [...] sierpnia 2017 r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy przeprowadził postępowanie kontrolne u pracodawcy - Przedsiębiorstwa "P" S.A. , w trakcie której dokonał m.in. oceny warunków pracy na stanowisku klejarza. W związku z powziętymi w tym zakresie wątpliwościami Inspektor Pracy skierował do wyżej wymienionego pracodawcy w dniu 17 sierpnia 2017 r. żądanie przedłożenia kart charakterystyk kleju oraz innych substancji stosowanych przez pracowników w pomieszczeniach klejarni w zakładzie produkcyjnym. W odpowiedzi na to wezwanie spółka przedstawiła certyfikaty w języku angielskim z częściowym tłumaczeniem w języku polskim dotyczące poszczególnych produktów stosowanych w produkcji.
Z uwagi na fakt, iż nie przedstawiono kart charakterystyk kleju oraz innych substancji oraz żadnych innych dokumentów, z których treści wynikałoby, że pracodawca wskazał oraz wyodrębnił źródła i rodzaje czynników chemicznych występujących w procesie klejenia oraz stopień ich szkodliwości w procesie pracy, Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w dniu [...] września 2017 r., powołując się na art. 11 pkt 1, 6, 6a w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 640 – określanej dalej jako u.PIP), wydał nakaz nr rej.: [...] skierowany do wyżej wymienionej spółki zobowiązujący ją do:
1. poinformowania pracowników zatrudnionych w Przedsiębiorstwie "P" S.A. o aktualnych wynikach badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ; termin wykonania 1 października 2017 r., podstawa prawna: art. 11 pkt 1 u.PIP, art. 227 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm. – określanej dalej jako k.p.), § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 33 poz. 166 – określanego dalej jako r.b.p).
2. wskazania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników - dotyczy substancji chemicznych, w tym klejów i taśm stosowanych w pomieszczeniu klejarni w Przedsiębiorstwie "P" SA; termin wykonania 13 października 2017 r., podstawa prawna: art. 11 pkt 1 u.PIP, art. 227 § 1 pkt 2 k.p., § 2 ust. 1 r.b.p.
Pismem z dnia [...] października 2017 r. spółka "P" złożyła od powyższego nakazu odwołanie, wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Odwołująca zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.) co doznało jej zdaniem wyrazu poprzez nieprzeprowadzenie w sposób właściwy postępowania dowodowego (pominięcie certyfikatów dla tekstyliów i taśm), a tym samym naruszenie zasady prawdy materialnej; - § 2 ust. 1 r.b.p. w zw. z art. 11 ust. 1 u.PIP w zw. z art. 227 § 1 pkt 2 k.p. co doznało wyrazu poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, gdyż tekstylia i taśmy (pośrednio zastosowane w nich kleje) nie zawierają substancji szkodliwych dla zdrowia i życia ludzkiego oraz zostały już poddane międzynarodowym, szczegółowym badaniom; - § 17 ust. 2 r.b.p. w zw. z art. 11 ust. 1 u.PIP i w zw. z art. 227 § 1 pkt 2 k.p., co doznało wyrazu poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, gdyż pracodawca nie mógł niezwłocznie poinformować pracowników narażonych na oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy o aktualnych wynikach badań i pomiarów oraz udostępnić im te wyniki i wyjaśnić ich znaczenia, gdyż szkodliwe czynniki nie występują w zakładzie pracy. Zdaniem odwołującej spółki kleje i taśmy stosowane w procesie technologicznym klejarni nie mają negatywnego wpływu na życie i zdrowie ludzkie oraz jako takie nie podlegają dodatkowym badaniom. Jako uzasadnienie odwołania spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z certyfikatów OEKO-TEX Standard 100, IFA oraz Finnish Institute of Occupation Heslth, standard by OEKO-TEX, na okoliczność spełniania przez stosowane w procesie produkcji w przedsiębiorstwie tekstylia i taśmy (w tym też kleje) międzynarodowych norm, braku szkodliwych czynników dla zdrowia i życia ludzkiego w procesie produkcyjnym.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Okręgowy Inspektor Pracy (określany dalej jako OIP), powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 u.PIP, wydał decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję nakazową nr [...] z nakazu nr rej.: [...].
Organ odwoławczy nie stwierdził podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji, jako wydanej prawidłowo i w oparciu o aktualny stan faktyczny opisany w protokole kontroli zakończonej w dniu [...] września 2017 r. OIP wskazał na fragmenty protokołu sporządzonego z kontroli w przedsiębiorstwie, odnoszących się do występowania oparów z klei powstałych podczas klejenia w wysokich temperaturach oraz do pracowników pracujących na stanowisku klejarz (w tym zapisu w kartach oceny ryzyka i skierowania na badania lekarskie). Zdaniem organu odwoławczego z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i przedłożonych przez spółkę nie wynika jaki jest stopień szkodliwości stosowanych tekstyliów i taśm podczas samego procesu produkcyjnego, a więc np. w czasie klejenia w wysokich temperaturach. Twierdzenia odwołującej o braku szkodliwości stosowanych klejów i taśm, w ocenie OIP stoją w sprzeczności z zapisami dokonanymi przez pracodawcę w ocenie ryzyka zawodowego, gdzie wskazano, że powstają opary klei podczas klejenia w wysokich temperaturach oraz w skierowaniach na profilaktyczne badania lekarskie dla stanowiska klejarz, gdzie przy opisie warunków pracy wskazano na czynniki chemiczne z oparów klei i tkanin do klejenia i podklejania. Ponadto organ stwierdził, iż z dokumentów załączonych do odwołania (certyfikatów) także nie wynika jaki jest stopień narażenia czynników chemicznych w czasie procesu produkcyjnego w klejarni i że czynniki te nie mają negatywnego wpływu na życie i zdrowie w czasie procesu klejenia. OIP za bezpodstawny uznał zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wskazując na zebrany w sprawie materiał dowody uzasadniający prawidłowość zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja jest uzasadniona, gdyż pracodawca nie przedstawił dowodów potwierdzających, że dokonał rozpoznania źródeł emisji czynników szkodliwych dla zdrowia oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników stosowanych w pomieszczeniu klejarni w przedsiębiorstwie oraz nie wskazał czy i które z tych czynników (substancji chemicznych, w tym klejów i taśm stosowanych w pomieszczeniu klejami) wymagają badań i pomiarów.
Następnie organ odwoławczy przywołał § 2 ust. 1 r.b.p. zgodnie z którym pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników, ze szczególnym uwzględnieniem: 1) rodzaju tych czynników oraz ich właściwości; 2) procesów technologicznych i ich parametrów; 3) wyposażenia technicznego, w tym maszyn, urządzeń, instalacji i narzędzi, które mogą być źródłem emisji czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem wyników pomiarów tej emisji dostarczanych przez producentów; 4) środków ochrony zbiorowej i danych dotyczących ich użytkowania; 5) organizacji pracy i sposobu wykonywania pracy; 6) rzeczywistego czasu narażenia na oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem obowiązującego u pracodawcy systemu i rozkładu czasu pracy. W ocenie OIP z powyższego przepisu wynika, iż rozpoznanie źródeł emisji, rodzaju czynników szkodliwych, analiza procesów technologicznych, wyposażenia technicznego, organizacji i sposobu wykonywania pracy, czasu narażenia oraz ocena stosowanych ochron zbiorowych i indywidualnych jest punktem wyjścia do właściwego wytypowania czy i które czynniki występujące w procesie produkcji u danego pracodawcy podlegają badaniom i pomiarom określonym w rozporządzeniu. Odnosząc się do załączonych do odwołania dokumentów, tj. certyfikatów, organ wyjaśnił, iż brak podstaw do ich uwzględnienia, gdyż nie zawierają one informacji w zakresie wymaganym przez cytowany przepis, dodając, iż nie odnoszą się one do stanowiska klejarza. OIP podkreślił, iż zaskarżona decyzja nie odnosi się do oddziaływania końcowego produktu na człowieka w czasie użytkowania, prania, czyszczenia, lecz oddziaływania czynników chemicznych: oparów klei, tkanin w czasie procesu produkcyjnego - klejenia i podklejania z wykorzystaniem wysokiej temperatury. Od powyższej decyzji spółka "P" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zaskarżając ją w całości. Skarżąca powieliła zarzuty podniesione w odwołaniu, podkreślając, iż wszystkie przedłożone w postępowaniu certyfikaty są aktualne, ważne i jednoznacznie z nich wynika, iż stosowane produkty są ekologiczne oraz nie niosą zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego na żadnym etapie styczności pracownika z produktami. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z nakazem ją poprzedzającym w zakresie punktu drugiego i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy § 17 r.b.p. w zw. z art. 11 pkt 1 u. PIP i art. 227 § 1 pkt 2 k.p. organ wskazał, że § 17 r.b.p. nie dotyczy zaskarżonej decyzji i nie został wskazany jako podstawa prawna decyzji nr [...] z nakazu nr rej.: [...] oraz nie został wymieniony w treści zaskarżonej do sądu decyzji odwoławczej.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2018r. skarżąca złożyła jako załącznik sprawozdanie nr [...] z badań czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy - klejarni sporządzone przez Laboratorium Badań Środowiska Pracy [...] sp. z o.o., potwierdzające, iż na stanowiskach pracy klejarni nie występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń NDS, domagając się przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej według kryterium legalności i w granicach rozpoznawanej sprawy była decyzja OIP z dnia [...] listopada 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję nr [...] z nakazu Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia [...] września 2017 r., nakazującą skarżącej spółce wskazanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników, w tym klejów i taśm stosowanych w pomieszczeniu klejarni.
Materialną podstawą powyższych decyzji stanowił art. 227 § 1 k.p. oraz § 2 ust. 1 r.b.p. W pierwszym wymienionym przepisie ustawodawca nałożył na pracodawcę obowiązek stosowania środków zapobiegającym chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności: 1) utrzymywać w stanie stałej sprawności urządzenia ograniczające lub eliminujące szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzenia służące do pomiarów tych czynników oraz 2) przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Stosownie do dyspozycji zawartej w art. 227 § 2 k.p. minister właściwy do spraw zdrowia upoważniony został do wydania rozporządzenia szczegółowo regulującego zasady przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Realizacją tego upoważnienie jest wspomniane r.b.p., którego § 2 ust. 1 nakłada na pracodawcę obowiązek wskazania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników. Zgodnie zaś z § 2 ust. 2 r.b.p. pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami, w trybie przyjętym u danego pracodawcy, działania dotyczące: 1) rozpoznania i typowania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz 2) wykonywania badań, pomiarów i pobierania próbek tych czynników na stanowisku pracy. Ponadto w § 3 r.b.p. wskazano, że pracodawca zapewnia wykonanie badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy, nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, zaś w § 4 określono częstotliwość obligatoryjnych badań i pomiarów w przypadku występowania szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego lub pyłu. Wobec potencjalnej kolizji pomiędzy interesem ekonomicznym pracodawcy, dla którego przeprowadzenie badań lub pomiarów może być istotnym kosztem działalności, a wymogami zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscu jej świadczenia celem ochrony dobra jakim jest życie i zdrowie pracowników, niedopuszczalnym z punktu widzenia racjonalności stanowionych przepisów byłoby pozostawienie rozpoznania źródeł emisji czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy przez pracodawcę bez jakiejkolwiek kontroli ze strony organów administracji publicznej. Ocena działań pracodawcy w zakresie przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne nie może być bowiem pozostawiona wyłącznie pracodawcy, konsultującemu się z pracownikami lub ich przedstawicielami. Niezbędne jest poddanie tych działań pracodawcy kontroli zewnętrznej realizowanej przez właściwe organy administracji publicznej mogące obiektywnie oceniać jego działania. W przypadku ustalenia, że dany pracodawca nie wskazał wszystkich występujących w prowadzonym przez niego zakładzie źródeł emisji czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, dla których winny być wykonywane badania i pomiary, dopuszczalnym jest nałożenie odpowiednich obowiązków przez właściwy organ administracji. W związku z tym nie można przyjąć, że ustawodawca wyposażył jedynie pracodawcę w obowiązki związane z zapewnieniem zachowania wymogów zdrowotnych i sanitarnych w zakładzie pracy, skoro równolegle przewidział kompetencje w dziedzinie nadzoru nad pracodawcą wyspecjalizowanego organu jakim jest Państwowa Inspekcja Sanitarna, czy Państwowa Inspekcja Pracy. Zaaprobowanie przeciwnego wniosku czyniłoby kontrolę i nadzór iluzorycznymi, co biorąc pod uwagę cel przepisów zapewniających bezpieczeństwo i higienę pracy, ze względu na przedmiot ochrony tych przepisów, jakim jest życie i zdrowie pracowników, jak również interes ekonomiczny pracodawcy nie może zostać zaakceptowane (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2016 r., II OSK 1259/14, wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r. II OSK 1789/14, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2017 r. II OSK 2881/15, A. Lankamer-Prasołek /w/ K. Walczak /red./, K.p. Komentarz, C.H. Beck 2018, t. 5 do art. 227 ). Kompetencja organów inspekcji pracy do wydawania w tym zakresie rozstrzygnięć administracyjnych wynika wprost z art. 11 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 u.PIP. Stosowanie bowiem do tego pierwszego przepisu do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie natomiast z drugim powołanym powyżej przepisem w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Do tego rodzaju uchybień niewątpliwie zaliczyć można niezapewnienie przez pracodawcę wykonania badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy, w sytuacji gdy obiektywna ocena działalności pracodawcy wskazuje, iż na danym stanowisku takowe badania i pomiary winny być przeprowadzane dla osiągnięcia celów wskazanych w art. 227 § 1 k.p. Nakazanie usunięcia uchybień następuje w formie decyzji ( art. 33 ust. 1 pkt 1 u.PIP). W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy dostarczył organom inspekcji pracy wystarczających i obiektywnych podstaw do nałożenia na skarżącą spółkę obowiązku określenia czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w pomieszczeniu klejarni, dla których przeprowadza się badania i pomiary. Zasadnie organ odwoławczy w tym zakresie wskazał na dokumentację oceny ryzyka zawodowego na stanowisku szwaczka – hafciarnia w klejarni oraz kartę informacyjną o ryzyku zawodowym, z których wynikają: - zagrożenia w postaci oparów klei powstałych podczas klejenia w wysokich temperaturach, których źródłem są tkaniny, emblematy, lampasy, maszyna do klejenia; - możliwe skutki zagrożenia w postaci zawrotów głowy, omdlenia; - duży poziom ryzyka przed oceną ; - mały poziom ryzyka po zastosowaniu środków ochrony przed zagrożeniami w postaci wietrzenia pomieszczenia, używania maseczek i włączania wyciągów. Również w skierowaniu na badania lekarskie okresowe szwaczki - klejarza B.Ż. z dnia [...] maja 2017r. w części dotyczącej opisu warunków pracy uwzględniających występowanie czynników niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia oraz czynników uciążliwych, wskazano jako czynniki chemiczne opary klei i tkanin. W identyczny sposób określono te czynniki w skierowaniu na badania klejarza M.P., opisane w protokole kontroli.
W kontekście powyższych niespornych okoliczności zasadnie organy PIP uznały, iż skarżąca spółka jako pracodawca powinien zidentyfikować w sposób jednoznaczny te czynniki, a przede wszystkim określić wysokość ich stężeń oraz poziom narażenia pracownika na stanowisku pracy, co nie jest możliwe bez przeprowadzenia w tym zakresie specjalistycznych badań. Trafnie również ograny Państwowej Inspekcji Pracy uznały, iż nie jest wystarczające powołanie się przez skarżącą spółkę na przedłożone przez nią certyfikaty. Czym innym jest bowiem oddziaływanie końcowe produktu na człowieka w czasie jego normalnego użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem w kontakcie ze skórą, potem lub przez drogi oddechowe, czy też w procesie ich prania lub czyszczenia, czego w istocie dotyczyły wspomniane certyfikaty, a czym innym jest oddziaływanie czynników chemicznych na pracownika na stanowisku pracy w trakcie procesu produkcyjnego, polegającego na klejeniu czy podklejaniu w wysokiej temperaturze, co wymaga przeprowadzenia nakazanych przez organ PIP badań. Nie zmienia tej oceny przedłożone przez skarżącą spółkę w toku postępowania sądowoadministracyjnego sprawozdanie z przeprowadzonych badań wykonanych przez Laboratorium Badań Środowiska Pracy z dnia [...] lutego 2018 r. Podkreślić bowiem należy, iż jest to dowód powstały już po zakończeniu postępowania administracyjnego, a sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, nie jest zatem dopuszczalne samodzielne ustalenie przez sąd stanu faktycznego sprawy na podstawie dowodów i faktów, które zaistniały po dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy i z tego względu nie mogły być znane temu organowi. Zmiana stanu faktycznego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu, zasadniczo nie podlega uwzględnieniu w procesie orzekania przez sąd administracyjny (por. R. Hauser, M. Wierzbowski /red./, Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi, C.H. BECK 2013, s. 552-553 i powołane tamże orzecznictwo). Z tego powodu Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z powyższego dokumentu, postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Ponadto zwrócić należy uwagę, iż przedłożony dowód jest w istocie wynikiem realizacji nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku, co więcej, z jego treści jednoznacznie wynika występowanie w pomieszczeniu klejarni 10 substancji chemicznych szkodliwych dla zdrowia wymienionych w rozporządzeniu z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia ( t.j. Dz.u z 2017 r., poz. 1348) . Przy czym to, iż stężenia tych substancji nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych stężeń (NDS) , czy najwyższych dopuszczalnych stężeń chwilowych (NDSCh), pozostaje bez znaczenia dla konieczności ich zidentyfikowania oraz dalszego ich monitorowania stosownymi badaniami przez pracodawcę. Od tego obowiązku byłby on bowiem zwolniony w sytuacji, gdyby stężenie czynnika szkodliwego kształtowałoby się na poziomie do 0,1 NDS zgodnie z § 4 pkt 1 r.b.p. Natomiast w przedłożonym sprawozdaniu - z uwagi na poziom tego stężenia w odniesieniu do niektórych substancji chemicznych występujących w klejarni - zalecono powtórne badanie przed upływem 2 lat.
Trzeba również pamiętać, iż stosownie do art. 220 § 1 k.p. niedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych. A tego obowiązku nie sposób zrealizować bez przeprowadzenia pierwszych pomiarów z uwzględnieniem rzeczywistego czasu narażenia. Bez rzetelnej analizy i badań czynników chemicznych nie można również podejmować decyzji o rezygnacji z pomiarów, co mogłoby prowadzić do zlekceważenia zagrożeń i braku działań dla ich ograniczenia (por. S. Wójcik, Badania i pomiary w środowisku pracy w przypadku znanych wartości NDS i NDSCh, Legalis 2017). Mając na uwadze powyższe należało uznać, iż organy PIP – wbrew zarzutom skargi – nie dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. ani też § 2 ust. 1 r.b.p. Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia § 17 ust. 2 r.p.b., to powołany przepis nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 nakazu, objętego kontrolą przez organ odwoławczy, lecz rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 nakazu, którego nie dotyczy zaskarżona decyzja, która wyraźnie wskazuje, iż "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję nakazową nr [...]". Niewątpliwie odwołanie skarżącej spółki z dnia [...] października 2017 r. odnosiło się do całości nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] września 2017 r., a więc zarówno rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1, jak i w pkt 2 nakazu. Z treści zaskarżonej decyzji oraz z informacji uzyskanych od organu (pismo z dnia [...] marca 2018 r. k. 61 i notatka służbową z dnia [...] marca 2018 r. k. 68) wynika, iż w istocie nie doszło do rozpoznania odwołania w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 1 nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] września 2017 r. Uchybienie to pozostawało jednak bez wpływu na wynik postępowania w części rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Zważyć bowiem należy, iż rozstrzygnięcia zawarte w pkt 1 i 2 są w istocie odrębnymi decyzjami, niepowiązanymi ze sobą na tyle, aby niemożliwe było ich rozdzielenie. Różnią się treścią obowiązków, podstawą prawną i terminem realizacji. Stąd w orzecznictwie i w piśmiennictwie przyjmuje się, iż w przypadku rozstrzygnięć inspektorów pracy mamy najczęściej do czynienia w jedynym nakazie z dwoma lub więcej decyzjami administracyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2012 r. I OSK 281/12, wyrok NSA z dnia 7 lipca 2007 r., I OSK 1444/06, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 sierpnia 2013 r., II SA/Sz 364/13, M. F. Lasiński, Postępowanie karne i administracyjne inspektora pracy, Warszawa 1996, s. 139, M. Liwo, Wydawanie decyzji administracyjnych przez PIP, UMCS - RZN, Tom XXIII, Rzeszów 1998, s. 44-56). W orzecznictwie można spotkać się z poglądem odmiennym, a mianowicie, iż jeśli akt wydany przez organ PIP na podstawie art. 11 w zw. z art. 34 u.PiP składać się będzie z kilku punktów, to akt taki zawsze będzie stanowił jedną decyzję w rozumieniu art. 104 k.p.a. ( por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 maja 2010 r. III SA/Lu 60/10). Jednakże nawet wówczas wyżej wskazany sąd dopuścił możliwość wydania odrębnych decyzji przez organ odwoławczy odnośnie poszczególnych rozstrzygnięć zawartych w nakazie inspektora uznając, iż uchybienie to nie może mieć wpływu na wynik poszczególnych rozstrzygnięć. Stąd organ odwoławczy powinien rozpoznać odrębnie odwołanie w zakresie decyzji zawartej w pkt 1 nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] września 2017r., co jednak pozostaje bez znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 2 wspomnianego nakazu oraz zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło