II SA/Go 233/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Komendant Wojewódzki Policji pismem z [...] lipca 2018 r. wystąpił do Starosty o skierowanie J.S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu uzyskania przez tego ostatniego w okresie od 6 lutego 2017 r. do 28 stycznia 2018 r. łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W sprawie zostało również wszczęte postępowanie w sprawie zatrzymania stronie prawa jazdy. W konsekwencji decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] organ, działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016r., poz. 2001 ze zm.), zatrzymał J.S. prawo jazdy kat. AM, B, B1,B+E, C, C1, C+E, C1+E, T, Nr [...]. Odwołanie od tej decyzji złożył J.S., wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm., dalej: P.r.d) poprzez jego zastosowanie, mimo, iż przepis ten nie może być podstawą skierowania strony na sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, albowiem został uchylony i nie obowiązuje. Na podstawie art. 135 K.p.a. strona wniosła o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji. W uzasadnieniu odwołania J.S. wskazał, że przepis art. 130 P.r.d. został w całości uchylony przez przepis art. 125 ustawy z dnia 25 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W tym stanie rzeczy decyzja nie może zostać wykonana, bowiem nie posiada umocowania w obowiązujących przepisach. Decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 957), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy – liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Kolegium zaznaczyło, że z przepisu tego wynika jednoznacznie, że w przypadku naruszenia przepisów ruchu drogowego przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 957), zatrzymanie prawa jazdy następuje na podstawie art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zatem, mimo, iż przepis ten został formalnie uchylony to w niniejszej sprawie, mając na uwadze przepisy przejściowe, należy go dalej stosować. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji w sposób klarowny w zaskarżonej decyzji wyjaśnił tę kwestię, zaś strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika podniosła jedynie ten zarzut. Zatem w niniejszej sprawie Starosta jako organ pierwszej instancji, był nie tylko uprawniony ale wręcz zobligowany do wydania decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę limitu 24 punktów karnych za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.S. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił "rażącą obrazę przepisów prawa materialnego procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:" 1. art. 7 i art. 80 K.p.a. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2. art. 99 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2 u.k.p. przez jego błędną wykładnię oraz zastosowanie, przejawiającą się wadliwym przyjęciem, że starosta jest zobligowany wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy po otrzymaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, a tym samym, iż jest on takim wnioskiem związany; podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu wskazuje na przeprowadzenie postępowania dowodowego i na tej podstawie wydania decyzji o zatrzymaniu bądź odmowie zatrzymania prawa jazdy, 3. art. 75 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, a w szczególności do oceny przesłanek przy wydawaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, podczas gdy z przeprowadzonego badania psychologicznego wynika, że brak jest przeciwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego, zaś liczne zdobyte uprawnienia kategorii AM, B, B1,B+E, C, C1, C+E, C1+E, T, wskazują na brak zastrzeżeń co do kwalifikacji. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że organy podjęły decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy bez analizy materiału dowodowego i wydając decyzję "automatycznie", w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżący podkreślił, że organ wydając decyzję wskazał, że jest związany treścią wniosku i zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zdaniem skarżącego decyzja o takim charakterze nie ma charakteru związanego. Oznacza to, że właściwy starosta w przypadku złożenia przez komendanta policji wniosku ma wybór, co do możliwości wydania takiej decyzji lub odstąpienie od takiego skierowania. Wydanie rozstrzygnięcia uzależnione jest bowiem od oceny istnienia w konkretnym stanie faktycznym uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji uprawnionego. W szczególności organy nie wzięły pod uwagę okoliczności takich jak doświadczenie kierowcy, długość okresu posiadanych i licznych uprawnień oraz zawodu wykonywanego przez skarżącego. Organy – jak wskazał skarżący – nie wezwały go do wypowiedzenia się w sprawie na temat "częstości" popełnianych wykroczeń. Organy nie zweryfikowały treści opinii psychologicznej skarżącego wydanej w toku postępowania. Tym samym – w ocenie skarżącego – pominięto ważkie okoliczności sprawy, opierając się tylko na lakonicznym wniosku o wszczęcie postępowania. Organ I instancji sam przyznał, że jest związany treścią wniosku, co stoi w sprzeczności z przepisami, dopiero bowiem po wszczęciu postępowania zainicjowanego takim wnioskiem organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe. W przypadku przeciwnym rola Starosty stałaby się zbędna. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Go 233/19 (prawomocnym z dniem 14 maja 2019 r.), Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 2001 ze zm.). Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ten ostatni przepis (już nieobowiązujący) stanowił zaś, że "policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji". Jak wynika z akt administracyjnych skarżący w okresie od 6 lutego 2017 r. do 28 stycznia 2018 r. uzyskał łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zatem Starosta był zobowiązany do zatrzymania mu prawa jazdy. Przy czym podkreślić należy, odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego w skardze, że starosta jest związany wspomnianym wcześniej wnioskiem. Starosta nie ma bowiem podstaw jak i instrumentów ku temu, ażeby prowadził swoje własne ustalenia, co do okoliczności wskazanych we wniosku organu policji – stanowiącym jednocześnie dokument obrazujący liczbę punktów, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stąd Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.