II SA/Go 235/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Ewa Siudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wprowadzenie ścieków do wód i ziemi oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], Marszałek Województwa, na podstawie art. 288 ust. 1, art. 281 ust. 1 w zw. z art. 273 ust. 1 pkt 2, art. 276 ust. 1 i art. 292 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, ze zmianami), art. 37 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229, ze zm.), art. 51 § 1, art. 53 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r, Nr 8, poz. 60, ze zm.) oraz § 1 pkt 2 i § 3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2001 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 130, poz. 1453, ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071, ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, określił dla Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej wysokość opłaty za wprowadzanie ścieków do wód i ziemi w IV kwartale 2002 r. naliczonej z uwzględnieniem 500% zwyżki w kwocie 14.085,63 zł. Jednocześnie określono wysokość opłaty nie wniesionej w wysokości 4.033,78 zł zobowiązując Zakład do jej zapłaty. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż zgodnie z art. 275 ustawy Prawo ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska jest zobowiązany do ponoszenia z tego tytułu opłat. Strona winna posiadać pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków do wód. Takiego pozwolenia Zakład nie posiadał i dlatego zobowiązany był do ponoszenia opłaty podwyższonej o 500% za l, II i III kwartał 2002r, ale w związku z realizacją przedsięwzięcia polegającego na budowie miejskiej oczyszczalni ścieków, opłatę na wniosek Zakładu odroczono, a następnie umorzono. Organ stwierdził, że bezsporne jest, że strona mogła uzyskać pozwolenie na szczególne korzystanie z wód, po spełnieniu określonych warunków i stwierdzeniu, że realizacja przedsięwzięcia usunęła przyczynę wnoszenia opłat podwyższonych. Zakład otrzymał pozwolenie na użytkowanie oczyszczalni ścieków w dniu [...] stycznia 2003r, a dopiero [...] stycznia 2003r, Starostwo Powiatowe udzieliło pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków z miejskiej oczyszczalni ścieków do rzeki. Ponadto organ poinformował, że w myśl art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, nie wniesiona opłata stanowi zaległość podatkową i dlatego zobowiązano Zakład do zapłaty odsetek za zwłokę. Przesyłając do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej od powyższej decyzji, organ l instancji stwierdził, że dowożenie ścieków do oczyszczalni nie wpływa na obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska, istotny jest natomiast fakt wprowadzania ścieków do odbiornika, tj. rzeki [...]. Dopiero uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego w dniu [...] stycznia 2003r. spowodowało, że usunięto przyczynę naliczania podwyższonej opłaty. Ponadto organ podkreśla, że opłaty z tytułu bezprawnego korzystania ze środowiska są rygorystycznie egzekwowane nawet od jednostek "non profit" jak szpitale czy szkoły. Pozwolenie wodnoprawne jest decyzją administracyjną przyznającą uprawnienia, których strona nie miała przed jej wydaniem i ma charakter rzeczowy, jest bowiem związane z przedsiębiorstwem, niezależnie od tego kto jest jego właścicielem. Strona wnosząc odwołanie stwierdziła, że skoro przedsięwzięcie budowy oczyszczalni zostało zakończone a zamierzony efekt osiągnięty, oraz umorzono opłaty za l, II i III kwartał 2002 r., to konsekwencją tego powinno być nie naliczanie opłat podwyższonych za IV kwartał. Ponadto odwołujący podkreślił, że przekazanie obiektu Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w dniu [...] października 2005r. nie było równoznaczne z zakończeniem procesu inwestycyjnego, za który był odpowiedzialny w imieniu gminy jej Zarząd oraz odpowiednie służby Urzędu Miejskiego. Jednocześnie od [...] października 2002 r. ścieki były dowożone do wybudowanej oczyszczalni, co tym bardziej przemawia za zwolnieniem z opłat podwyższonych, jak i z konieczności występowania z wnioskiem o odroczenie terminu płatności tej opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2006r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem art. 288 ust. 1, art. 281 ust. 1, art. 273 ust. 1 pkt 2, art. 276 ust. 1 i art. 292 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, ze zmianami), art. 37 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229, ze zmianami), art. 51 § 1, art. 53 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zmianami) oraz § 1 pkt 2 i § 3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2001 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 130, poz. 1453, ze zmianami) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że organ l instancji w sposób prawidłowy ustalił i ocenił stan faktyczny sprawy. Zdaniem organu odwoławczego, wobec braku wymaganego pozwolenia, słusznie naliczono opłatę podwyższoną za korzystanie środowiska a rozruch technologiczny oczyszczalni, sposób dostarczania ścieków oraz pozostałe argumenty podnoszone przez stronę pozostają bez wpływu na przedmiotową sprawę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, żądając stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przez organ art. 275 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, ze zmianami). Skarżący podniósł, że rozruch oczyszczalni nie był przeprowadzany przez Zakład, lecz przez inwestora, tj. Zarząd Gminy, w imieniu którego działał Urząd Miejski a przekazywanie ścieków do oczyszczalni nie może być traktowane jako zrzut ścieków do odbiornika. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem legalności decyzji i może decyzję uchylić lub stwierdzić jej nieważność jeżeli narusza ona przepisy obowiązujące w dacie jej wydania na tle stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 § 1 cytowanej ustawy, podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. W prawie ochrony środowiska przyjęto zasadę, że korzystanie ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji przewidzianej w ustawie pociąga za sobą zastosowanie podwyższonych opłat. Szczególnie wysokie podwyższenie tych opłat zastosowano w przypadku braku wymaganych pozwoleń na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, jak też na pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz, 627, ze zm. ustanawia dwie podstawowe kategorie opłat za korzystanie ze środowiska: opłaty i opłaty podwyższone. Pierwsza kategoria dotyczy korzystania ze środowiska bez decyzji administracyjnej, gdyż nie jest ona wymagana albo zgodnie z warunkami określonymi w uzyskanej przez podmiot wymaganej decyzji administracyjnej, druga zaś dotyczy opłaty podwyższonej ze względu na korzystanie ze środowiska bez wymaganej decyzji administracyjnej. Zgodnie z powyższym, w prawie ochrony środowiska obowiązuje zasada, że korzystanie ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji przewidzianej w ustawie pociąga za sobą zastosowanie podwyższonych opłat (art. 276, art. 292 czy art. 293 cyt. ustawy). W przypadku braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi stosowano szczególnie wysokie podwyższenie tych opłat, bowiem niedopełnienie tego obowiązku skutkowało nałożeniem opłaty podwyższonej o 500%. Dopiero artykułem 1 pkt 7 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska i ustawy Prawo wodne (Dz. U. Nr 233 poz. 1957) ustalono, że od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. od 12 stycznia 2003 r. podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ponosi opłaty podwyższone jedynie o 100%. Podwyższenie opłat należnych od podmiotów działających bez wymaganej decyzji ma na celu stworzenie finansowego bodźca do podjęcia przez te podmioty działań zmierzających do zalegalizowania korzystania ze środowiska. W rozpatrywanym przypadku podmiot korzystający ze środowiska dopełnił wymogu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w chwili wydania decyzji przez Starostę Powiatowego w dniu [...] stycznia 2003 r. Z tego też powodu, decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], Marszałka Województwa, została skarżącemu naliczona opłata podwyższona za IV kwartał 2002r., kiedy to takiego pozwolenia nie posiadał. Sporną kwestią w przedmiotowej sprawie jest zasadność ponoszenia przez skarżącego opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska w IV kwartale 2002 r. tytułem wprowadzania ścieków do wód (rzeka [...]) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie przewidują możliwości odroczenia płatności czy ich umorzenia bez wniosku zainteresowanego (art. 316 i 317 cyt. ustawy). Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej takie wnioski złożył w związku z korzystaniem ze środowiska bez wymaganego pozwolenia w okresie l, II i III kwartału 2002 r. i decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Marszałek Województwa te należności umorzył. Zarówno organ l jak II instancji zasadnie podkreślił, że Zakład nie złożył takiego wniosku za IV kwartał 2002 r. Skarżący błędnie utrzymuje, że konsekwencją umorzenia opłat podwyższonych za pierwsze trzy kwartały 2002r. powinno być umorzenie tych należności za kolejny kwartał. Ponadto skoro w ogóle opłata za korzystanie ze środowiska była przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej uiszczana, to skarżący uznawał się za podmiot z niego faktycznie korzystający. W świetle obowiązujących przepisów oraz na podstawie przedstawionych akt administracyjnych brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa. Z wymienionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami), orzekł jak w sentencji.