II SA/Go 236/17

Dnia 29 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. B Spółka z o.o., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2017 roku nr [...]. Zaskarżonym aktem organ ten utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w kwocie 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarga dotknięta była brakami formalnymi: nie załączono do niej pełnomocnictwa udzielonego profesjonalnemu pełnomocnikowi występującemu w imieniu skarżącej Spółki oraz dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu skarżącej Spółki. Nadto wnosząc skargę Spółka nie uiściła wpisu sądowego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 kwietnia 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 720 zł – stosownie do treści § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Kolejnym zarządzeniem z tego dnia pełnomocnik strony skarżącej został również wezwany do usunięcia wskazanych wyżej braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentów potwierdzających jego umocowanie do występowania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w tym także do wniesienia skargi, np. poprzez przesłanie pełnomocnictwa oraz odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostały doręczone dnia 14 kwietnia 2017 r. (k. 73 akt sądowych), odebrała je A.R. jako osoba upoważniona do odbioru korespondencji w imieniu pełnomocnika strony skarżącej. W wyznaczonym terminie należny wpis sądowy nie został uiszczony, braki formalne skargi również nie zostały usunięte. W dniu 28 kwietnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęło natomiast pismo pełnomocnika strony skarżącej nadane dnia 21 kwietnia 2017 r., zawierające informację, iż z dniem 17 marca 2017 r. wygasło pełnomocnictwo udzielone mu przez B Spółkę z o.o.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się wyłącznie na podstawie skutecznie wniesionej skargi. Stosownie do treści art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl art. 212 § 1 p.p.s.a. opłatą sądową jest wpis sądowy od skargi. W sytuacji gdy skarga nie zawiera wpisu sądowego, strona wnosząca skargę powinna na wezwanie sądu w terminie siedmiu dni uiścić wskazaną przez sąd kwotę. Zaniedbanie tegoż obowiązku skutkuje obligatoryjnym odrzuceniem skargi, o czym stanowi art. 220 § 3 p.p.s.a. Z kolei zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna zawierać elementy wymienione w tym przepisie (m.in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego), jednak przede wszystkim powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania te zostały określone w art. 46 p.p.s.a. Do pisma należy m.in. dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do treści art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak któregoś ze wspomnianych elementów stanowi brak formalny skargi. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, co wynika z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 73 akt sądowych) wynika, iż odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie pełnomocnictwa oraz dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej zostały prawidłowo doręczone na adres kancelarii pełnomocnika strony skarżącej dnia 14 kwietnia 2017 r., odebrała je osoba upoważniona do odbioru korespondencji. W myśl art. 72 § 2 p.p.s.a., jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy (a takim miejscem jest siedziba kancelarii profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej), można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism. Termin do wykonania zarządzenia rozpoczął zatem swój bieg od 15 kwietnia 2017 r. i upłynął bezskutecznie z dniem 21 kwietnia 2017 r. (dzień roboczy – piątek). Z dokonanych przez Sąd ustaleń wynika, że w wyznaczonym terminie wpis sądowy w wysokości wskazanej w zarządzeniu nie został uiszczony, w terminie tym nie został również złożony wniosek o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Braki formalne skargi także nie zostały usunięte. Odnosząc się do zawartego w piśmie nadanym dnia 21 kwietnia 2017 r. oświadczenia pełnomocnika o wygaśnięciu w dniu 17 marca 2017 r. pełnomocnictwa udzielonego mu do reprezentowania skarżącej Spółki należy zwrócić uwagę, iż jak wynika z treści art. 42 § 1 p.p.s.a., wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników – od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Z kolei w myśl art. 42 § 2 p.p.s.a. adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych. W konsekwencji, jeśli o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie zostanie zawiadomiony sąd, to wypowiedzenie odnosi skutki tylko w ramach wewnętrznej relacji między pełnomocnikiem, a mocodawcą. Wobec tego dopóki zawiadomienie takie nie zostanie dokonane, dotychczasowy pełnomocnik jest z punktu widzenia sądu uważany za upoważnionego do wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa, ze skutkiem dla mocodawcy bez względu na to, czy pełnomocnictwo w stosunku wewnętrznym między pełnomocnikiem a mocodawcą już wygasło, czy nie. Z tego powodu zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie mogło zniweczyć skutku doręczenia przesyłki zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wezwaniu do usunięcia braków skargi, co miało miejsce w dniu 14 kwietnia 2017 r., a więc przed zawiadomieniem Sądu o fakcie wypowiedzenia pełnomocnictwa (co nastąpiło w dniu 28 kwietnia 2017 r.). Zarówno bowiem mocodawca należycie dbający o własne interesy jak i jego profesjonalny pełnomocnik winni niezwłocznie zawiadomić sąd o wygaśnięciu stosunku pełnomocnictwa, gdyż od tej chwili skutki działania bądź niedziałania pełnomocnika spadają na mocodawcę (por. postanowienie WSA Gdańsku z dnia 18 października 2004 r., sygn. akt III SA/Gd 453/04, postanowienie WSA w Lublinie z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 896/07). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, że uchybienie terminowi do dokonania czynności przez stronę z tego powodu, że stosowną korespondencję sądową doręczono pełnomocnikowi, o którym sąd nie wiedział, że nie jest już pełnomocnikiem strony, nie podlega sanacji (por. postanowienia NSA: z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OZ 518/09, z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II OZ 523/08, z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 582/08, z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II GZ 15/08). Wobec powyższych okoliczności, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.