II SA/Go 238/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę. Komendant Powiatowy Policji orzeczeniem z [...] listopada 2011 r. nr [...] – wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135j ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 ze zm.) – odstąpił od ukarania sierż. M.K., obwinionego o to, że [...] lipca 2011 r. skierował do Komendy Głównej Policji raport dotyczący nieprawidłowości związanych z wykorzystaniem do służby psa patrolowego [...], którego był przewodnikiem, bez zachowania drogi służbowej do której był zobowiązany. Pismem z [...] września 2016r. M.K. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o umożliwienie zapoznania się z całością akt postępowania dyscyplinarnego, w tym umożliwienie sporządzania notatek własnych oraz kopii wybranych kart z możliwością potwierdzenia ich za zgodność z oryginałem. W piśmie tym M.K. poprosił o zabezpieczenie całości dokumentacji przedmiotowych akt, ponieważ w trakcie postępowania dyscyplinarnego doszło do szeregu nieprawidłowości i nadużyć wobec niego, które dają podstawę wzruszenia prawomocnie "zamkniętego" postępowania. Pismem z [...] września 2016 r. Komendant Powiatowy Policji poinformował M.K., że cała dokumentacja sprawy dyscyplinarnej znajduje się w składnicy Komendy Powiatowej Policji i może zostać udostępniona do osobistego wglądu. W piśmie z [...] listopada 2016 r., które do Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynęło 16 listopada 2016 r., M.K. wyjaśnił, że intencją jego wniosku z [...] września 2016r. było wzruszenie prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego, wszczętego na podstawie postanowienia nr [...] z [...] września 2011 r. W piśmie tym M.K. wyjaśnił, że do dnia dzisiejszego nie zostały powzięte czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy. W związku z powyższym wniósł o ponowne jego wznowienie, którego celem będzie wykazanie jego niewinności. Wnioskodawca zaznaczył przy tym, że w toku ponownie wszczętego postępowania dyscyplinarnego chciałby podważyć nieprawdziwe dowody, które wpłynęły na uznanie go winnym przewinienia dyscyplinarnego. Odpowiadając na powyższy wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, Komendant Wojewódzki Policji, pismem z [...] listopada 2016 r., poinformował M.K., że zgodnie z treścią art. 135r ust. 6 ustawy o Policji, przełożonym właściwym do wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Skoro zatem orzeczenie kończące postępowanie wydane zostało przez Komendanta Powiatowego Policji, wniosek zostanie przekazany do tego organu. Jednocześnie wnioskodawca wezwany został do usunięcia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego poprzez doprecyzowanie i wskazanie dowodów, które w ocenie wnioskodawcy mają uzasadnić wdrożenie trybu nadzwyczajnego – wznowienie postępowania dyscyplinarnego - oraz podanie daty, w której wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na powyższe pismo M.K. wyjaśnił, że w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym jako nieprawdziwy dowód w sprawie została dopuszczona notatka służbowa podinsp. Z.B. z [...] czerwca 2011 r., w której poświadcza on nieprawdę, oświadczając, że podczas stawienia się wnioskodawcy w dniu [...] czerwca 2011 r. w KWP udzielił słownej odpowiedzi na raport z [...] maja 2011 r. ws. powołania komisji celem wycofania psa służbowego [...] informując o sposobie załatwienia sprawy. Zdaniem wnioskodawcy rozmowa na która powołuje się Z.B. nie miała miejsca, ponieważ tego dnia z całą pewnością nie było wnioskodawcy w KWP. Jako kolejny – nieprawdziwy dowód – M.K. wskazał notatkę Z.B. z [...] lipca 2011 r., w której ponownie poświadczył on nieprawdę, że podczas stawienia się wnioskodawcy w dniu [...] czerwca 2011r. w KWP udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na raport z [...] maja 2011r. informując o sposobie załatwienia sprawy. Zdaniem M.K. ww. dowody wprowadziły w błąd Wydział Kontroli KWP, rzecznika dyscyplinarnego praz przełożonego dyscyplinarnego w kwestii związanej z motywem działania wnioskodawcy – skierowania skargi do Biura Kontroli Komendy Głównej Policji. M.K. jako datę dającą podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, z uwagi na ujawnienie nowych okoliczności sprawy, wskazał na dzień [...] września 2016 r., w którym to dniu odnalazł dokumenty dające stu procentową pewność, że rozmowa z [...] czerwca 2011 r. nie miała miejsca. W takim stanie faktycznym Komendant Powiatowy Policji, postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. nr [...] – na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy o Policji – odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym Komendanta Powiatowego Policji z [...] listopada 2011 r. nr [...]. Uzasadniając postanowienie organ pierwszej instancji wskazał, że od chwili wydania prawomocnego orzeczenia upłynęło już 5 lat, zatem na podstawie art. 135r ust. 5 ustawy o Policji należało odmówić wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem, M.K. złożył na nie zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie ujemnej przesłanki wznowienia postępowania dyscyplinarnego, jakim jest upływ terminu określonego w art. 135r ust. 5 ustawy o Policji. Zdaniem organu II instancji skarżący zachował termin jaki przysługiwał mu na wniesienie wniosku o wznowienie postepowania, o którym mowa w tym przepisie. Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego skarżący nie dochował terminu określonego w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji. Skarżący twierdzi, że zapoznanie się z aktami postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] września 2016 r. umożliwiło mu upewnienie się o nieprawidłowości dowodów i manipulacji postępowaniem dyscyplinarnym. Organ wskazał, że z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że skarżący skorzystał ze swojego prawa i przed wydaniem orzeczenia nr [...] przez Komendanta Powiatowego Policji zapoznał się w dniu [...] października 2011 r. z całością materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym, nie wnosząc wniosków o ich uzupełninie. Niezależnie od powyższego należy uznać, że najpóźniej o okolicznościach, które w ocenie skarżącego legitymują go do żądania wznowienia powstępowania dowiedział się on w dniu 23 września 2016 r. Wobec powyższego wniosek najpóźniej powinien złożyć 23 października 2016 r. Natomiast wniosek został złożony 16 listopada 2016 r., a więc po upływie terminu. Organ II instancji stanął na stanowisku, że okoliczności które przywołuje skarżący były mu znane już ponad pięć lat temu, tak więc 30-dniowy termin na złożenie przez niego wniosku o wznowienie postepowania, o którym mowa w art. 135r ust. 7, nie został zachowany. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi M.K. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie organowi przywrócenie terminu do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że najważniejsza podstawa złożenia wniosku o wznowienie postępowania była zawarta w jego piśmie z [...] września 2016 r., bowiem już w tym piśmie wskazał, że "w trakcie postępowania dyscyplinarnego doszło do szeregu nieprawidłowości i nadużyć wobec mojej osoby...". Jednak organ nie wystąpił o ich doprecyzowanie i nie wypowiedział się w tej kwestii, a zatem – w ocenie skarżącego – celowo nie dopuszczał do tego aby postępowanie zostało wszczęte. Zdaniem skarżącego po takim powiadomieniu wyższego przełożonego tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji, jego obowiązkiem było wszcząć postępowanie wyjaśniające zmierzające do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Tymczasem skarżący musiał wystąpić z kolejnym wnioskiem, który ostatecznie nie został uwzględniony i zamknął skarżącemu drogę do dochodzenia prawdy. Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że z jednej strony Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu w pełnym zakresie i może uwzględnić skargę z powodu innych naruszeń prawa niż te, które wskazała strona skarżąca. Z drugiej natomiast, dokonując kontroli legalności, Sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Nie może wkraczać w sprawę odrębną bądź nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych lub postanowień. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na postanowienie lub decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Z tego też powodu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepisy ustawy o Policji regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszeniem orzeczeń prawomocnych, jakim jest w niniejszej sprawie orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z [...] listopada 2011 r. nr [...] odstępujące od ukarania skarżącego, obwinionego o to, że [...] lipca 2011 r. skierował do Komendy Głównej Policji raport dotyczący nieprawidłowości związanych z wykorzystaniem do służby psa patrolowego [...], którego był przewodnikiem, bez zachowania drogi służbowej do której był zobowiązany. Zasadniczą kwestią determinującą postępowanie w przedmiotowej sprawie było ustalenie czy skarżący skutecznie złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. orzeczeniem organu, wskazując na wystąpienie ustawowej przesłanki warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem, tj. z art. 135r ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, których katalog ma charakter zamknięty, określone zostały przez ustawodawcę w przepisach art. 135r ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji. Postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego, albo w przypadku jego śmierci na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego (ust. 2). Postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się po upływie 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (ust. 5). Przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, wznawia postępowanie dyscyplinarne z urzędu lub na wniosek ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej. O wznowieniu postępowania dyscyplinarnego z urzędu zawiadamia się ukaranego lub obwinionego albo, w przypadku jego śmierci, członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej (ust. 6). Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (ust. 7). Tylko wznowienie postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dlatego w ramach wstępnego etapu, organ bada wyłącznie kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym, przedmiotowym, a nadto ustala, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie. Dopiero pozytywna ocena wspomnianych przesłanek, które muszą być spełnione łącznie, skutkuje wznowieniem postępowania. Nawiązując do istoty sporu zaakcentować należy sygnalizowaną wyżej regulację objętą przepisem art. 135r ust. 7 ustawy o Policji, w którym ustawodawca w sposób precyzyjny oznaczył termin (jednego miesiąca) dla dokonania danej czynności. Równocześnie też precyzyjnie została oznaczona chwila rozpoczęcia biegu omawianego terminu (od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności). Zatem oczywistym jest, że intencją prawodawcy było nawiązanie do najwcześniejszej daty powzięcia przez stronę wiadomości o podstawie (okoliczności) wznowienia. Badając zachowanie terminu, o którym mowa w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji, organ administracji obowiązany jest z urzędu ocenić, czy strona wystąpiła z podaniem o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zawartą w art. 16 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący, w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, wskazał, że w dniu 23 września 2016 r., analizując zebrane materiały w czasie zapoznawania się z aktami postepowania dyscyplinarnego, upewnił się, że dowody na podstawie których został ukarany były nieprawdziwe. W skardze zaś wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania zawarł w swoim piśmie z [...] września 2016 r. Odnosząc się do tego stanowiska, wskazać należy, że pismo skarżącego z [...] września 2016 r., wbrew jego twierdzeniu, nie zawierało wniosku o wznowienie postępowania. W piśmie tym, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, skarżący informował jedynie, iż pragnie zapoznać się z aktami postępowania dyscyplinarnego, w którym - w jego ocenie - doszło do szeregu nieprawidłowości i nadużyć. Skarżący dopiero w piśmie z [...] listopada 2016 r. zawarł jednoznaczny wniosek o wznowienie postępowania, podkreślając, że jego celem jest wykazanie jego niewinności. Będąc natomiast zobowiązany przez organ do podania daty, w której dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w piśmie z [...] grudnia 2016 r. wskazał, że datę tę stanowi dzień [...] września 2016 r. Stąd stwierdzić trzeba, że złożenie w dniu 16 listopada 2016 r. opisanego powyżej wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji. Ustalenie w warunkach niniejszej sprawy, że termin ten przekroczono znacznie powyżej miesiąca, uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 135r ust. 9 ustawy o Policji). Postanowienie ma charakter formalny i jest wydawane wówczas, gdy nie dopełniono wymogu formalnego w postaci dochowania terminu miesięcznego z art. 135r ust. 7 ustawy o Policji. W takiej sytuacji brak jest podstaw do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Niezależnie od powyższego trzeba zaznaczyć, że skarżący za fałszywe uznał notatki służbowe podinspektora Z.B. z [...] czerwca 2011r. i z [...] lipca 2011r. Notatki te wchodziły w skład materiału dowodowego postępowania dyscyplinarnego i skarżący zapoznał się z nimi w dniu 30 września 2011r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na protokole. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż w niniejszym postępowaniu organy nie dopuściły się takich uchybień, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi przez uchylenie postanowień obu instancji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.