II SA/Go 239/17

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-06-22

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej, wydana bez przeprowadzenia analizy urbanistycznej, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie, nie ma obowiązku przeprowadzania analizy urbanistycznej zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak takiej analizy, wbrew twierdzeniom organu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli nie zachodzi oczywista sprzeczność między decyzją a przepisami prawa. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, wskazując na inne uchybienia proceduralne i materialne, które nie zostały w pełni rozpatrzone przez organ.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która stwierdziła nieważność decyzji Burmistrza o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji zagrodowej. Wniosek o stwierdzenie nieważności złożyła spółka E SA, wskazując na szereg naruszeń prawa, w tym brak wymaganej decyzji wodnoprawnej, niewłaściwe zastosowanie przepisów technicznych, nieprawidłowe ustalenie parametrów zabudowy oraz brak dostępu do drogi publicznej. SKO stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza, powołując się na liczne naruszenia prawa. Strony postępowania (M.O. i B.O.) wniosły o ponowne rozpoznanie sprawy, kwestionując ustalenia SKO. Następnie SKO utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję. Strony wniosły skargę do WSA, zarzucając m.in. błędne przyjęcie interesu prawnego spółki E SA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B.O., M.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., sygn. [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących B.O., M.O. solidarnie kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. II SA/Go 239/17 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2016r. E SA wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o ustaleniu na rzecz M. i B.O. warunków zabudowy, dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego, wiaty, obory i stajni, w ramach zabudowy zagrodowej służącej prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej na działce nr [...]. Wskazanej decyzji Burmistrza wnioskodawca zarzucił rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegające na naruszeniu przepisów: 1) art. 88l pkt 1 – 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (dalej – p.w.) w związku z przepisem art. 88k pkt 1 p.w., w związku z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( dalej – upzp), polegające na wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla powyższej inwestycji, położonej na obszarze szczególnego zagrożenia powodziowego, bez uprzedniego wydania decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, o której mowa w art. 88 ust. 2 p.w., 2) § 1 ust. 1 i § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie w związku z przepisem art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp, polegającym na zastosowaniu w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przepisów powyższego rozporządzenia, mających charakter przepisów techniczno – budowlanych, zatem mieszczących się w pojęciu "przepisów odrębnych" w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp, 3) w zakresie ustalenia parametrów planowanej zabudowy poprzez: a) ustalenie parametrów w postaci szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki oraz wysokości głównej kalenicy dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku 1 gospodarczego oraz obory i stajni (punkt 1.3 tiret pierwsze, drugie i trzecie co do każdego z powyższych obiektów), a także wysokości całkowitej wiaty (punkt 1.3 tiret drugie co do wiaty) jedynie poprzez określenie ich wartości maksymalnej; b) zaniechanie ustalenia szerokości elewacji frontowej wiaty (punkt 1.3 tiret pierwsze co do wiaty). Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, powyższa decyzja wydana została częściowo bez podstawy prawnej, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a to w zakresie: 4) ustalenia liczby kondygnacji każdego z planowanych obiektów (punkt 1.3 tiret czwarte, każdorazowo w odniesieniu do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wiaty, budynku gospodarczego oraz obory i stajni). Do wniosku załączono mapy z systemu ISOK Kraju z zaznaczeniem działki nr [...]. W piśmie z dnia [...] października 2016 r. E SA wskazał ponadto, że powyższa decyzja Burmistrza wydana została z rażącym naruszeniem prawa polegającym na: 1) jej wydaniu niezgodnie z projektem tej decyzji sporządzonym przez osobę uprawnioną, co stanowi rażące naruszenie art. 60 ust. 4 upzp w zakresie punktu 1.5c) sentencji decyzji, który nie był ujęty w projekcie decyzji, 2) jej wydaniu pomimo braku dostępu terenu objętego wnioskiem do drogi publicznej, co stanowi rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 2 upzp. Dodatkowo decyzja wydana została bez podstawy prawnej w zakresie punktu 1.6.g) sentencji co do słów - "warunki korzystania z dróg wewnętrznych należy uzgodnić z właścicielem" oraz punktu 1.6.h) sentencji, to jest w zakresie ustalającym wymaganą ilość miejsc postojowych, albowiem w powyższym zakresie brak jest kompetencji organu do orzekania w drodze decyzji administracyjnej. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego, wiaty, obory i stajni w ramach zabudowy zagrodowej służącej prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej na działce nr ewid. [...] położonej w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w jego ocenie E SA posiada interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy, który należy wywodzić z przepisów prawa energetycznego. Przepisy te nakładają na operatora sieci przesyłowej określone obowiązki w zakresie czuwania nad bezpieczeństwem infrastruktury przesyłowej, prawidłowością jej funkcjonowania oraz kontrolą działań, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć negatywny wpływ na jego użytkowanie. Z przepisów wynikają zakazy w zakresie wznoszenia obiektów budowlanych, sadzenia lub utrzymywania drzew lub podejmowania innych działań mogących spowodować uszkodzenie gazociągu - § 10 ust. 2 – 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (DZ.U. z 2013 r. poz. 640). Następnie organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania zmierzającym do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi, które to wady zostały wymienione w art. 156 § 1 kpa. Dalej organ wskazał na charakter decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej, która wywiera skutek ex tunc, czyli od daty podjęcia rozstrzygnięcia dotkniętego wadą nieważności. W ocenie organu inkryminowana decyzja Burmistrza z dnia [...] marca 2016 r. o ustaleniu warunków zabudowy niewątpliwe narusza przepisy art. 52 ust. 2 pkt 1, art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a oraz lit. c, art. 53 ust. 3, art. 61 ust. 1 pkt 1, 2,3, i 5 upzp oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (DZ.U. Nr 164 poz. 1588), a także art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (DZ.U. z 2016 r. poz. 353) w związku z § 3 ust. 1 pkt 103 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (DZ.U. Nr 213 poz. 213), art. 40 ust. 1 pkt 3 oraz art. 88 ust. 1 pkt 1 – 3 p.w. oraz art. 64 § 2, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 kpa. Organ wskazał, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy nie spełniał warunków określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 upzp inwestorzy nie określili granic terenu objętego wnioskiem. W aktach sprawy znajduje się kserokopia mapy z zaznaczonym graficznym określeniem planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowalnych oraz powierzchni terenu polegającej przekształceniu, jednak jest ona niewiadomej skali oraz nie obejmuje całości terenu objętego wnioskiem. Niekompletny wniosek nie powinien skutecznie wszcząć postępowania, a mając do czynienia z wnioskiem zawierającym braki organ winien, na podstawie art. 64 § 2 kpa wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wydając decyzję w oparciu o wniosek , który nie spełniał wymogów Burmistrz rażąco naruszył art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a, c u.p.z.p. Dalej organ wskazał, że planowana inwestycja znajduje się w granicach chronionego krajobrazu o nazwie "[...]" ustanowionego rozporządzeniem nr [...] Wojewody z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, a także w granicach otuliny [...] Parku Krajobrazowego. Biorąc pod uwagę parametry zabudowy planowanej stajni oraz obory, inwestycja może zaliczać się do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 103 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W tej sytuacji Burmistrz powinien ustalić, czy z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji nie powinna być przedłożona decyzja środowiskowa. Zdaniem organu, w tym stanie rzeczy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji (...) oraz w konsekwencji art. 54 pkt 2 lit. b upzp, bowiem Burmistrz całkowicie pominął rozważania dotyczące ochrony środowiska w powyższym zakresie. Inkryminowana decyzja została wydana z pominięciem wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 1,2,3, 5 upzp. Z treści art. 61 ust. 1pkt 4 wynika wprawdzie, że przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w danej gminie, jednak w aktach sprawy, za wyjątkiem wzmianki w samej decyzji, nie ma dowodu na to, że powyższy wyjątek zachodzi, brak jest stosownej informacji również we wniosku inwestorów. Dalej organ wskazał, że w sprawie nie przeprowadzono prawidłowo analizy funkcji i cech zabudowy terenu. Burmistrz nie podał szerokości frontu działki objętej wnioskiem i nie wyznaczył obszaru analizowanego. Nie można zatem przyjąć, że organ przeprowadził analizę zgodnie z § 3 w.w. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. Dopiero prawidłowe wyznaczenie granic obszaru analizowanego (na podstawie ustalonych przez organ konkretnych wartości) pozwoli na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. W aktach sprawy brak jest zgodnej z prawem, prawidłowej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu, znajduje się mapa która nie zawiera wyznaczonego obszaru analizowanego w celu przeprowadzenia na nim analizy funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 – 5 upzp. Powyższe uchybienie stanowi rażące naruszenie art. 61 ust. 1 upzp oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, bowiem Burmistrz w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn odstąpienia od zastosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp. Analiza sprawy doprowadziła SKO również do wniosku, że przedmiotowa decyzja Burmistrza wydana została z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 2 upzp, ponieważ nieruchomość na której planowana jest inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej, w rozumieniu art. 2 pkt 14 upzp. Z akt sprawy nie wynika, aby M. i B.O. posiadali prawo do korzystania z działek ewid. nr [...], przez które miał następować dostęp do drogi gminnej. Powyższa decyzja Burmistrza wydana została również z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp., ponieważ organ nie podjął rozważań w zakresie położenia danej nieruchomości w kontekście narażenia na wystąpienie powodzi. Tymczasem część terenu, dla którego ustalono warunki zabudowy stanowi obszar, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat. Powyższe ustalenia Kolegium oparło na podstawie mapy z ISOK. W tych okolicznościach sprawy Kolegium doszło do przekonania, że decyzja Burmistrza z dnia [...] marca 2015 r. o ustaleniu warunków zabudowy wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego M.O. i B.O. złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaskarżonej decyzji strony zarzuciły błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu: - że organ nie wzywał strony do usunięcia braku formalnego wniosku zwłaszcza poprzez przedłożenie odpowiednich map oraz opinii właściwych zarządców sieci o możliwości uzbrojenia technicznego terenu celem przyłączenia projektowanej inwestycji; że inwestorzy nie przedłożyli odpowiednich map, podczas gdy przeprowadzono wewnętrzną analizę i ustalono; że planowana inwestycja nie wymaga przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i nie zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w w.w. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć (...); że Burmistrz nie wykazał, iż powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z planowaną zabudową zagrodową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, co wyklucza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1,2,3,5 upzp, gdy tymczasem stosowna analiza została przeprowadzona – porównano powierzchnię gospodarstwa rolnego inwestorów, która wynosi 18, 2800 ha ze średnią powierzchnią gospodarstw rolnych w gminie, która według stanu na [...] kwietnia 2014 r. wynosiła 14,116 ha; że nie została spełniona przesłanka dostępy do drogi publicznej, gdy tymczasem dostęp taki jest gwarantowany; że teren planowanej inwestycji jest obszarem szczególnego zagrożenia powodzią, która to sytuacja nie ma miejsca. Skarżący zarzucili również, że decyzja SKO wydana została z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 pkt 5 upzp w zw. z art. 88l ust. 1 p.w. poprzez przyjęcie, że przepisy te będą miały w przedmiotowej sprawie zastosowanie, co ma wynikać z map ISOK, gdy tymczasem decyzja o ustaleniu warunków zabudowy wydana została w dniu [...] marca 2015 r., natomiast mapy zagrożenia powodziowego zostały przekazane poszczególnym gminom dopiero [...] kwietnia 2015 r., a zatem po wydaniu przedmiotowej decyzji. Do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strony dołączyły kserokopię pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2016 r., wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2006 r. do Burmistrza o wyrażenie zgody na sprzedaż drogi dojazdowej - dz. nr ewid. [...] oraz pismo Burmistrza z dnia [...] maja 2006 r. o wyrażaniu zgody na sprzedaż ww. nieruchomości. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2015 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego, wiaty, obory i stajni, w ramach zabudowy zagrodowej służącej prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej na działce nr [...]. W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 61 ust. 1 upzp, organ wskazał że jedynie łączne spełnienie wszystkich wymienionych w tym przepisie warunków daje podstawę do ustalenia warunków zabudowy. Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że z akt sprawy nie wynika, aby istniała podstawa, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 upzp, do odstąpienia od sporządzenia analizy urbanistycznej. Ustalenia Burmistrza w tym zakresie nie zostały w żaden sposób w decyzji wykazane, gdyż za takie nie można uznać lakonicznego stwierdzenia zawartego w załączniku do decyzji. W ocenie Kolegium uchybienie to stanowi rażące naruszenie art. 7, 77, 80, 107 kpa. Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium nie podzieliło stanowiska prezentowanego w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym przedmiotowa inwestycja nie posiada dostępu do drogi publicznej. Dostęp do drogi publicznej – drogi gminnej (dz. nr ewid [...]) - istnieje poprzez drogi wewnętrzne - działki nr [...], a warunki korzystania z dróg wewnętrznych należy uzgodnić z ich właścicielem. W ocenie organu nieruchomość posiada faktyczny, pośredni dostęp do drogi publicznej. Kolegium nie zgodziło się również z wcześniejszym stanowiskiem co do kwestii rażącego naruszenia przepisu art. 88l p.w., wskazując że mapy zagrożenia powodziowego, o których mowa w decyzji z [...] listopada 2016 r., pochodzą z okresu – po wydaniu inkryminowanej decyzji, nie mogły być zatem uwzględnione przez organ przy rozstrzyganiu sprawy o ustalenie warunków zabudowy. W pozostałym zakresie Kolegium podzieliło stanowisko i argumentację zawarte w decyzji tegoż organu z [...] listopada 2016 r. Od powyższej decyzji B.O. i M.O. wnieśli skargę. Skarżący podnieśli zarzuty sformułowane na etapie postępowania administracyjnego, czyli we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Ponadto zarzucili naruszenie art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że E SA posiada interes prawny w wystąpieniu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2015 r. o ustaleniu warunków zabudowy. Skarżący podnieśli, że spółce E nie przysługują żadne uprawnienia do przedmiotowej nieruchomości, nie jest ona obciążona służebnością na rzecz spółki przesyłowej, spółka nie zawierała z właścicielem nieruchomości żadnej umowy, która dawałaby jej prawo do korzystania z tego gruntu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o ustaleniu na rzecz M. i B.O. warunków zabudowy, dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego, wiaty, obory i stajni, w ramach zabudowy zagrodowej służącej prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej na działce nr [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wystąpił E SA. Wbrew twierdzeniom skargi, podmiot ten wykazał interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, warunkujący przyznanie legitymacji procesowej w tym postępowaniu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przez nieruchomość, na której planowa jest inwestycja – dz. nr ewid. [...] - przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia DN 1400 relacji Polska – Rosja. W toku postępowania poprzedzającego wydanie przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej E SA posiadał przymiot strony postępowania, spółka nie wniosła zastrzeżeń do przedłożonego jej projektu decyzji lokalizacyjnej, organ doręczył jej rzeczoną decyzję lokalizacyjną. Trzeba zwrócić uwagę, że na przedsiębiorstwie energetycznym, z racji prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, ciążą określone obowiązki, które uregulowane zostały w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (DZ.U. 2017 poz. 220). Zgodnie z art. 51 ust. 1 tej ustawy projektowanie, produkcja, import, budowa oraz eksploatacja urządzeń, instalacji i sieci powinny zapewniać racjonalne i oszczędne zużycie paliw lub energii przy zachowaniu: 1) niezawodności współdziałania z siecią; 2) bezpieczeństwa obsługi i otoczenia po spełnieniu wymagań ochrony środowiska; 3) zgodności z wymaganiami odrębnych przepisów, a w szczególności przepisów: prawa budowlanego, o ochronie przeciwporażeniowej, o ochronie przeciwpożarowej, o dozorze technicznym, o ochronie dóbr kultury, o muzeach, Polskich Norm wprowadzonych do obowiązkowego stosowania lub innych przepisów wynikających z technologii wytwarzania energii i rodzaju stosowanego paliwa. Z przytoczonego przepisu wynika, że przedsiębiorstwo energetyczne jest odpowiedzialne m.in. za prawidłową eksploatację sieci energetycznej, dlatego - w tym też znaczeniu, w określonych sytuacjach, - może mieć interes prawny w uczestniczeniu na prawach strony w postępowaniu, którego przedmiotem jest lokalizacja inwestycji, jak również w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej – jeżeli dana inwestycja może mieć wpływ na sposób wykonywania jego obowiązków wynikających z prowadzonej przez przedsiębiorstwo działalności gospodarczej. Należy również zauważyć, że przepis art. 28 kpa, który stanowi podstawę prawną wyznaczenia kręgu stron postępowania w postepowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, nie wymaga, aby interes prawny danego podmiotu został naruszony, wystarczy że postępowanie administracyjne dotyczy jego interesu prawnego. Niewątpliwie postępowanie, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej Burmistrza dotyczy praw i obowiązków E SA, które wynikają z ustawy Prawo energetyczne. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przytoczony przepis, stanowiący wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wylicza enumeratywnie te istotne kwalifikowane wady decyzji administracyjnej, których ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzi sytuacja z art. 156 § 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć jednak miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wad (por. np. wyrok NSA z dnia 7 lipca 1983 r., sygn. akt II SA 581/83). W odróżnieniu bowiem od zwykłego toku odwoławczego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może i musi mieć miejsce jedynie w razie ustalenia, iż decyzja dotknięta jest wadą kwalifikowaną, nie uzasadnia go natomiast wykrycie innych wadliwości niż kwalifikowane. Wadliwości te mogły bowiem być brane pod uwagę w zwykłym toku odwoławczym, nie zaś w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Należy zatem w tym miejscu wskazać, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. (por. np. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 1986 r. sygn. akt IV SA 716/86; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1987 r. sygn. akt II SA 2145/86, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1994 r. sygn. akt III ARN 15/94). O rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., można mówić gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki które wywołuje decyzja. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane przez powołujący się na nie organ administracji ( por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2446/10). W orzecznictwie sądowym akcentuje się społeczno – gospodarcze znaczenie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać mianowicie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe, zwłaszcza w sytuacji naruszenia polegającego na niewłaściwym zastosowaniu przepisu, kiedy uchylenie decyzji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 1999 r. sygn. akt V SA 876/99). W analizowanej sprawie najdalej posuniętym zarzutem wobec przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej był zarzut polegający na nieprawidłowo sporządzonej analizie urbanistycznej. Rozpatrując to zagadnienie należało mieć na uwadze charakter inwestycji, której dotyczy decyzja lokalizacyjna oraz treść przepisu art. 61 ust. 4 upzp. W wypadku zabudowy zagrodowej – a z taką mamy do czynienia w badanej sprawie – zastosowanie ma przepis art. 61 ust. 4 upzp, który wyłącza obowiązek przeprowadzenia analizy urbanistycznej. W myśl art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków, w tym - co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; Zgodnie z art. 61 ust. 4 przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. W załączniku nr 2 do decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2015 o ustaleniu warunków zabudowy wskazano, że gospodarstwo rolne przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, dlatego na podstawie art. 61 ust. 4 odstępuje się od przeprowadzenia analizy w zakresie wskazanym w art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp. Wobec tego wokół działki, której dotyczy wniosek nie wyznacza się obszaru analizowanego. W aktach sprawy brak jest stosownego zaświadczenia na okoliczność powierzchni gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. Powyższy brak nie może być jednak kwalifikowany jako wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, również brak głębszych rozważań w tym przedmiocie w uzasadnieniu decyzji lokalizacyjnej ( uznany przez organ jako naruszenie art. 107 § 3 kpa) nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Przypomnieć należy, że wada stanowiąca rażące naruszenie prawa powinna tkwić w treści decyzji administracyjnej, powinna mieć ona takie znaczenie, że treść decyzji jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującego porządku prawnego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że organ uwzględnił treść art. 61 ust. 4 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1, ale jej odpowiednio nie udokumentował, co nie oznacza przecież, że powierzchnia gospodarstwa rolnego wnioskodawców nie przekraczała średniej powierzchni gospodarstwa w danej gminie. Rażąco naruszałaby prawo decyzja lokalizacyjna, którą - pomimo treści zaświadczenia, z którego wynikałoby że dane gospodarstwo rolne nie przekracza normatywów powierzchni wyznaczonych w art. 61 ust. 4, a tym samym brak jest podstaw od odstąpienia od spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa - wydano bez przeprowadzenia analizy urbanistycznej. Materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że treść analizy urbanistycznej pozostaje w sprzeczności ze stanem prawnym i faktycznym sprawy. Zdaniem Sądu, powyższe ustalenie miało zasadnicze znaczenie dla oceny pozostałych zarzutów skierowanych pod adresem przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej, tj. naruszenia art. 52 ust.2 pkt 2 lit. a oraz lit. c, art. 53 ust. 3, art. 61 ust. 1 plt 1,2,3 upzp oraz w.w. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymagań (...). Skoro bowiem w wypadku zabudowy zagrodowej warunek dobrego sąsiedztwa, o którym mowa w art. 61 ust. 1pkt 1, nie musiał być spełniony (a w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do przyjęcia odmiennego stanowiska), to analiza urbanistyczna w takim przypadku nie była wymagana. Ratio legis wskazanego art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp jest zachowanie ładu przestrzennego, planowana zabudowa powinna być zgodna z zabudową zastaną na danym terenie. Aby ustalić czy inwestycja objęta wnioskiem będzie stanowić kontynuację zabudowy już istniejącej na danym terenie, organ ma obowiązek przeprowadzić analizę zabudowy istniejącej w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Taki wymóg nie odnosi się do gospodarstw rolnych o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię w danej gminie. W takim przypadku analiza urbanistyczna, w rozumieniu ar. 61 ust. 1 pkt 1, nie jest wymagana. W ocenie Sądu choć wadliwe procedowanie, w tym posługiwanie się innymi mapami niż wymagane przez przepisy kopiami mapy, nie dołączenie do decyzji wszystkich wymaganych załączników, czy też niewłaściwe przeprowadzenie analizy urbanistyczno – architektonicznej może mieć wpływ na wynik decyzji o warunkach zabudowy, to jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest pogląd, podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, iż nawet brak prawidłowo sporządzonej analizy przez organ ustalający warunki zabudowy nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z powodu rażącego naruszenia prawa, jeżeli nie zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy tą decyzją, a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa ( por. wyrok NSA z 30 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 600/09). Badając zgodność z prawem decyzji lokalizacyjnej należy mieć na uwadze obowiązujące przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W procedurze ustalania lokalizacji danej inwestycji organ uwzględnił okoliczność, że jest ona położona w granicach chronionego krajobrazu – "Obszaru Chronionego Krajobrazu o nazwie [...]", powołał się przy tym na oświadczenie inwestora, że inwestycja będzie służyć prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, czemu dał wyraz w treści analizy urbanistycznej – część tekstowa. Zarzut rażącego naruszenia prawa polegający na nierozważeniu przez organ, czy dana inwestycja nie wymagała przeprowadzenia postepowania środowiskowego poprzez uprzednie wydanie decyzji środowiskowej, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o dostępnie do informacji (...) należy ocenić jako bezzasadny. Ponownie należy wskazać że kwalifikowana wada prawna skutkująca stwierdzeniem nieważności decyzji prawna winna być bezsporna, oczywista i tkwić w treści decyzji. Takiego charakteru nie będzie miało uchybienie polegające na braku rozważań, czy też niewystarczającym odniesieniu się do określonego zagadnienia. Jako dowolny, w kontekście postepowania o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej, należy ocenić wyrażony w decyzji pogląd organu, który przedmiotową inwestycję zakwalifikował do inwestycji, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - jedynie na podstawie parametrów obiektów – stajni i obory. W ocenie Sądu dane dotyczące wielkości obiektów budowlanych nie były wystarczające dla przyjęcia, że prowadzony będzie w nich chów zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP), a w związku z tym inwestycję należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Powyższe ustalenia organu nie zostały w żaden sposób poparte wiedzą specjalistyczną, ani nawet uzasadnione. W pozostałym zakresie - czyli zgłoszonego we wniosku o stwierdzenie nieważności zrzutu naruszenia przepisów ustawy Prawo wodne oraz zarzutu niespełnienia przez przedmiotową inwestycję warunku dostępu do drogi publicznej, stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji należy uznać za prawidłowe i uzasadnione. Słusznie ocenił organ, że stan faktyczny i stan prawny rozpoznawanej sprawy nie potwierdził rażącego naruszenia przepisów ustawy Prawo wodne oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 upzp. Na koniec należy zauważyć, że w decyzji rozstrzygającej o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2015 r. o warunkach zabudowy, organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów skierowanych pod adresem w.w. decyzji, a zawartych we wniosku E SA o stwierdzenie nieważności z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz w piśmie uzupełniającym strony z dnia [...] października 2016 r. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien uwzględnić zawartą w wyroku ocenę prawną oraz rozpatrzeć sprawę z uwzględnieniem wszystkich podnoszonych w sprawie zarzutów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c", art. 135 i art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2014 poz. 1647) zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały uchylone. O Kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 w.w. ustawy. 15

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło