II SA/Go 242/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: zawiesić postępowanie. Zaskarżona skargą decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 413), utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. wydaną przez zastępcę Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, o odmowie przyznania skarżącej E.B. świadczenia w postaci pomocy finansowej w ramach rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił motywy rozstrzygnięcia organu I instancji, z których wynikało, że osoba nad którą E.B. sprawuje opiekę tj. jej babcia W.W., posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym jednakże stwierdzono, że niepełnosprawność ta powstała u niej w wieku 66 lat, a zatem nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne – a z mocy § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r. – także dodatkowa pomoc, przysługuje jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ II instancji, odnosząc się do odwołania E.B., w którym powoływała się na dalsze sprawowanie opieki nad babcią, wobec czego zasadne pozostaje przedłużenie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na podstawie decyzji z dnia [...] września 2011 r., w pierwszej kolejności wskazał na nowelizację ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjaśniając, że w dniu 1 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548), która znowelizowała m.in. przesłanki w zakresie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium podniosło, że od 1 stycznia 2013 r., zgodnie z art. 17 ust. 1b ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Wskazało, iż w przedmiotowej sprawie W.W. licząca obecnie 79 lat legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym [...] kwietnia 2010 r. przez Powiatowy Zespół Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stwierdzającym, iż ten stopień niepełnosprawności istnieje u niej od [...] marca 2010 r. a zatem powstał po ukończeniu przez nią 25 roku życia. Stwierdziło też, że decyzja z dnia [...] września 2011 r. nr [...] przyznająca E.B. bezterminowo świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowana opieki nad babcią w dniu [...] czerwca 2013 r. wygasła z mocy praw. Powołując się na wydane na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2013 r. o pomocy społecznej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r., które weszło w życie 1 kwietnia 2013 r. stwierdziło, iż zgodnie z jego § 2, warunkiem otrzymania dodatkowej pomocy w wysokości 200 zł miesięcznie jest nie tylko otrzymywanie świadczenia pielęgnacyjnego, ale też spełnienie – nowych- warunków określonych w art. 17 ustawy. Osoby, które otrzymywały zatem do dnia 30 czerwca 2013 r. świadczenie pielęgnacyjne, ale nie spełniają przesłanek określonych w aktualnym brzmieniu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie są objęte rządowym programem wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. W tej sytuacji Kolegium stwierdziło, iż brak orzeczenia o powstaniu niepełnosprawności nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki ale nie później niż do 25 roku życia oznacza, że przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w nowych przepisach, a tym samym do dodatkowej pomocy nie zostały spełnione. W związku z powyższym, brak było podstaw do przyznania E.B., po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, dodatkowej pomocy w oparciu o powołane wyżej rozporządzenie. W skardze na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego E.B. wniosła o sprostowanie tej decyzji i przyznanie jej od [...] lipca 2013 r. i nadal prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki na babką W.W.. Zarzucała, iż decyzja Kolegium obarczona jest niejasnościami i niezgodnością co do danych bowiem babka na którą sprawuje opiekę jest od [...] marca 2010 r. i nadal niepełnsprawna w stopniu znacznym, co uzasadnia skorygowanie danych zawartych w decyzji i przywrócenie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z decyzją z [...] września 2011 r. Wskazywała jednocześnie, iż [...] lipca 2013 r. zaktualizowane zostały dokumenty dotyczące stanu zdrowia, zgodnie z wymogami Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, potwierdzające stan dotychczasowy, co uprawnia ją do kontynuowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od [...] lipca 2013 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Jednocześnie podniosło, iż skarżąca myli dwa odrębne świadczenia tj. świadczenie pielęgnacyjnego tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą, które nie było przedmiotem postępowania i decyzji oraz świadczenie w formie pomocy finansowej dla osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowej, wywołanej skargą E.B., jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia w postaci pomocy finansowej o jakiej mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 413). Postępowanie administracyjne wszczęte w tym przedmiocie z urzędu przez organ I instancji dotyczyło zatem zbadania, czy E.B., pobierająca świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad babką W.W., spełnia przesłanki do otrzymania dodatkowej pomocy w wysokości 200 zł miesięcznie do pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Warunki uzyskania tej pomocy zostały określone w powołanym rozporządzeniu. Przedmiotem postępowania administracyjnego i podjętych w nim decyzji przez organy obu instancji ( Prezydenta Miasta i SKO) nie było natomiast otrzymywane przez skarżącą świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki na babką. Przysługujące skarżącej prawo do tego świadczenia wygasło z dniem 30 czerwca 2013 r. z mocy prawa tj. bez związku z jakąkolwiek decyzją administracyjną. Zgodnie bowiem z treścią art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Jednocześnie, w ust. 3 przepis powyższy stanowi, iż wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r. Informacyjne wskazać należy, iż kwestii konstytucyjności regulacji prawnej art. 11 ust. 1 i 3 ustawy dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2013 r., K 27/13, opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 16 grudnia 2013 r., poz. 1557. Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją RP przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej ustawę o świadczeniach rodzinnych. Jednakże, jak już wskazano, kwestia prawa E.B. do świadczenia pielęgnacyjnego po 30 czerwca 2013 r. także w kontekście skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania, które dotyczy – jak zasadnie podniosło Kolegium w odpowiedzi na skargę - innego świadczenia. Przedmiotem wszczętego przez organy z urzędu postępowania administracyjnego i wydanych przez nie decyzji było bowiem wyłącznie prawo do pomocy wynoszącej po 200 zł miesięcznie o jakiej mowa w powoływanym już rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 marca 2013 r. Prawo do wskazanej pomocy wiąże się o tyle ze świadczeniem pielęgnacyjnym, iż jej przyznanie osobie sprawującej opiekę uzależnione jest od spełnienia przez osobę wymagającą opieki przesłanek o jakich mowa w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych ( w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych ). Podstawą odmowy było uznanie, iż W.W. nie spełnia przesłanki o jakiej mowa w art. 17 ust. 1b powołanej ustawy. W związku z takim przedmiotem sporu zachodzą, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie podstawy do zawieszenia postępowania sądowego. Stosownie bowiem do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej jako: ppsa ) sąd administracyjny może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z powołanego przepisu zatem wynika, że sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego jest to, aby postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, sądowe lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, było w toku, a więc było wszczęte. Faktem znanym Sądowi z urzędu pozostaje, że przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie zarejestrowane pod sygnaturą K 38/13, zainicjowane wnioskiem złożonym przez grupę posłów na Sejm, o zbadanie zgodności art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP, w zakresie nieuzasadnionego pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podmiotów sprawujących opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie osiemnastego roku życia bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej po ukończeniu 25 roku życia, czym naruszone zostały zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności zasada sprawiedliwości społecznej oraz zasada równości wobec prawa i obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja odmawiająca przyznania skarżącej pomocy finansowej realizowanej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 26 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, została wydana właśnie z powodu niespełnienia przez babkę skarżącej warunków określonych w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, to nie może budzić wątpliwości, iż od wyniku sprawy toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą K 38/13 zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W przypadku bowiem stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją wskazanego przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, krąg osób spełniających warunki określone w art. 17 tej ustawy, a przez to mogących uzyskać pomoc, o jakiej mowa w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, może poszerzyć się o osoby sprawujące opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała również po 18, względnie po 25 roku życia. Mając powyższe na uwadze, jak również kierując się dążeniem do zapewnienia jednolitości i stabilności orzecznictwa sądów administracyjnych, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa orzeczono, jak w sentencji postanowienia.