II SA/Go 247/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] lutego 2014r. Z.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 kwietnia 2014 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec nieodebrania przez skarżącego korespondencji w terminie, została ona zwrócona przez Pocztę do Sądu w dniu 28 kwietnia 2014 r. z adnotacją "zwrot – awizowano nie podjęto w terminie" (koperta wraz z wezwaniem k. 18 akt sądowych). W piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. Z.S. zwrócił się o ponowne przesłanie kierowanej do niego korespondencji w celu zapoznania się z jej treścią. Podał, że przebywał poza miejscem zamieszkania przez ponad trzy tygodnie i gdy wrócił znalazł w skrzynce listowej awizo z dnia 3 kwietnia 2014 r. Niezwłocznie udał się na pocztę po odbiór listu, jednakże tam uzyskał informację, że list polecony został odesłany do nadawcy w dniu 18 kwietnia 2014 r. Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. poinformowano skarżącego, że adresowana do niego przesyłka sądowa z dnia 2 kwietnia 2014 r. zawierała odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ. Ponadto w związku z tym, że przedmiotowa przesyłka została zwrócona do Sądu z adnotacją Poczty "zwrot – awizowano nie podjęto w terminie", Sąd, powołując się na treść art. 73 § 1 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", uznał ją za skutecznie doręczoną w dniu 17 kwietnia 2014r. Jednocześnie wezwano skarżącego do podania informacji w terminie 7 dni, czy pismo z dnia [...] kwietnia 2014r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a.). Pouczono stronę o treści art. 85-88 oraz art. 46, art. 47, art. 70 § 1 i § 2, art. 210 § 1 i art. 243-246 i art. 252 p.p.s.a. Dnia 28 maja 2014 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo skarżącego zawierające oświadczenie, że złożone przez niego pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz do przesłania odpisu odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do kryterium braku winy, o jakim mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowiącego przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wyjaśnić należy, iż polega on na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W tym przedmiocie, zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy podmiotu (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02 ; M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Nadto w orzecznictwie podkreśla się powszechnie, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu fakt, że skarżący nie mógł odebrać pisma z uwagi na nieobecność w miejscu zamieszkania, a powołanie się na powyższą okoliczność nie stanowi dostatecznego uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu. Należy zauważyć, że przebywanie przez dłuższy czas poza miejscem zamieszkania nie stanowi przeszkody o charakterze nadzwyczajnym, która uniemożliwia podejmowanie czynności postępowania. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy przebywanie strony poza miejscem zamieszkania nie jest wywołane zaistnieniem nagłych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, lecz wynika z normalnego funkcjonowania strony w związku z wykonywaniem czynności zawodowych. Niewątpliwie w takiej sytuacji, osoba mająca świadomość tego, że w określonym czasie nie będzie przebywać w stałym miejscu zamieszkania, powinna odpowiednio zabezpieczyć swoje interesy. Rzeczą wnioskodawcy było zatem tak zorganizować swoje sprawy, aby podczas pobytu poza miejscem zamieszkania zagwarantować sobie należytą ochronę własnych spraw, co skarżący mógł uczynić choćby poprzez ustanowienie pełnomocnika. Zatem wyjeżdżając z miejsca zamieszkania skarżący winien zadbać o to, aby kierowana do niego korespondencja była odbierana przez osobę upoważnioną. Takiego działania należy wymagać od strony zwłaszcza wówczas, gdy ma ona świadomość toczącego się sporu sądowego, a co za tym idzie, możliwości otrzymywania korespondencji z sądu. Brak takiego działania należy poczytać jako brak należytej staranności w dbałości o własne sprawy, a tym samym nie uzasadnia to przywrócenia terminu. Uchybiony termin może bowiem zostać przywrócony jedynie wskutek zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, których skutkom strona nie mogła przeciwdziałać nawet przy użyciu największego wysiłku. Uznać zatem należy, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku zawinienia w nieterminowym wniesieniu skargi. Skarżący nie spełnił również wymogu, jaki nakłada na niego treść art. 87 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym strona wraz ze złożeniem przedmiotowego wniosku, powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Potwierdza to informacja z Oddziału Finansowo - Budżetowego tut. Sądu z dnia 6 czerwca 2014 r. z której wynika, że do dnia 6 czerwca 2014 r. skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi. W oparciu o powyższe należy jeszcze raz podkreślić, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Wobec nie wykazania przez skarżącego w niniejszej sprawie takich okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, przywrócenie terminu w ocenie Sądu nie jest dopuszczalne, albowiem niedopełnienie obowiązku nastąpiło z powodu przeszkody możliwej do przezwyciężenia, czyli zawinionej przez skarżącego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.