II SA/Go 247/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.W. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na Zakład Ubezpieczeń Społecznych p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2016 r. odrzucił skargę W.W. na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. 18 maja 2016 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W.W. podał, że otrzymuje rentę w wysokości 551,92 zł. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Zważyć trzeba, że w uzasadnieniu wskazanego powyżej postanowienia Sąd wskazał, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi poprzez sprecyzowanie przedmiotu zaskarżenia, tj. oznaczenia organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy a także wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności. Z tych względów nie można przyjąć, że skarżący jest zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Analiza sytuacji materialnej W.W. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że skarżący pobiera rentę w wysokości 551,92 zł. Nadto z treści formularza PPF wynika, że W.W. nie posiada oszczędności ani majątku. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego odnośnie jego sytuacji majątkowej. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności uznano, iż uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, bowiem sytuacja finansowa nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W konsekwencji należy stwierdzić, że wniosek W.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został on uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.