II SA/Go 249/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant inspektor Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Wnioskiem z [...] września 2009 r. B.C. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie informacji, ile w 2009 r. Urząd Skarbowy wydał decyzji umarzających zapłacenie podatku podatnikom, którzy zwrócili się z takimi wnioskami oraz jakie w tych przypadkach brane były pod uwagę kryteria dochodowe podatnika, sytuacja majątkowa, materialna i zdrowotna podatnika a także ile wynosił dochód na jednego członka rodziny podatnika, któremu udzielono zwolnienia z zapłacenia podatku. Wnioskodawczyni wskazała, że takie informacje są jej potrzebne w celu udowodnienia swoich racji przed Dyrektorem Izby Skarbowej, a jak zajdzie ku temu potrzeba również w sądzie administracyjnym. Pismem z [...] września 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego udzielił B.C. informacji o ilości wniosków o umorzenie, ilości decyzji umarzających zaległości, wysokości umorzonych kwot i rodzajach podatków podlegających umorzeniu – wszystko za okres od 1 stycznia do 30 września 2009 r. Organ nie odniósł się natomiast do pozostałej części wniosku. [...] października 2009 r. B.C. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Urzędu Skarbowego skargę, w której wystąpiła o nakazanie Urzędowi Skarbowemu uzupełnienie informacji o brakujące dane i przekazanie kserokopii uzupełnionej informacji wnioskodawczyni. Naczelnik Urzędu Skarbowego odnosząc się do skargi uznał ją za niezasadną, ponieważ oczekiwane przez B.C. informacje "jakie w tych przypadkach były brane pod uwagę kryteria dochodowe podatnika, sytuacja majątkowa, materialna i zdrowotna podatnika oraz ile wynosił dochód na jednego członka rodziny podatnika, któremu udzielono zwolnienia z zapłacenia podatku" są objęte tajemnicą skarbową. Dyrektor Izby Skarbowej pismem z [...] listopada 2009 r. poinformował wnioskodawczynie, iż jej skarga zostanie potraktowana jako ponowny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, gdyż dopiero wtedy zyska ona możliwość zaskarżenia decyzji oraz, że Naczelnik Urzędu Skarbowego powinien rozpatrzyć pismo z [...] października 2009 r. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dyrektor Izby Skarbowej przekazał jednocześnie pismem z [...] listopada 2009 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego pismo z [...] października 2009 r. jako wniosek o uzupełnienie udzielonej przez organ informacji publicznej. Decyzją z [...] listopada 2009 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a, art. 16 i art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), odmówił B.C. udzielenia informacji publicznej we wskazanym wyżej zakresie, wskazując, że żądane informacje objęte są, na podstawie art. 293 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), tajemnicą skarbową. Od decyzji powyższej odwołała się B.C.. W odwołaniu podkreśliła, że informacje o które występuje są jej potrzebne do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie [...], w której to sprawie odmówiono jej umorzenia podatku. Wskazała, że udzielenie dodatkowych informacji pozwoli na porównanie, jakie niższe dochody występowały u osób, którym udzielono zwolnień z zapłacenia podatku i czy również występowały jakieś inne okoliczności pozwalające organowi podatkowemu na zwolnienie podatnika z zapłacenia podatku. Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z [...] stycznia 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując odwołanie wziął pod uwagę, że decyzja organu I instancji o uwzględnieniu bądź nieuwzględnieniu wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowych ma charakter uznaniowy. Tymczasem wnioskodawczyni domaga się podania kryteriów dochodowych, jakimi kierował się Urząd Skarbowy, wobec podatników, którym udzielono zwolnienia. Organ II instancji podkreślił, że gdyby ustawodawca chciał określić katalog warunków, których spełnienie uprawnia podatnika do uzyskania umorzenia zaległości podatkowych po złożeniu stosownego wniosku, to zawarłby taki katalog w Ordynacji podatkowej. Skoro taki katalog warunków umorzeń nie istnieje w przepisach prawa i nie ma również postaci dokumentu wytworzonego przez Urząd Skarbowy, pozostaje on jedynie wyobrażeniem, czy hipotezą wnioskodawczyni. Takiemu jej wyobrażeniu czy hipotezie nie odpowiada jednak żaden fakt, żaden realny byt, który mógłby być przedmiotem informacji publicznej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, podobnie jak każdy inny naczelnik urzędu skarbowego rozpatrujący wnioski o umorzenie zaległości podatkowych, kieruje się każdorazowo oceną indywidualnej sytuacji – to znaczy niepowtarzalnego splotu okoliczności charakteryzujących sytuacje podatnika-wnioskodawcy w konkretnym czasie. Jeśli decyduje się na umorzenie zaległości to podejmuje taką decyzję z poważnego powodu lub powodów (bo może ich być więcej niż jeden). Jego myśli nie są jednak informacją publiczną. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, że B.C. występuje o informacje stanowiące – zgodnie z art. 293 Ordynacji podatkowej – tajemnicę skarbową. Tego typu informacje mogą być udostępnianie jedynie organom wskazanym w Ordynacji podatkowej w art. 297 i 298. W ocenie organu udzielenie tych informacji wnioskodawczyni oznaczałoby złamanie tajemnicy skarbowej i naruszenie prywatności podatników, o których szczegółowe informacje chce ona uzyskać. Narażałoby tym samym Naczelnika Urzędu Skarbowego na przewidzianą w art. 306 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność karną. Nie mógł on zatem, rozpatrując wniosek B.C. i omawiając jej udzielenia tych informacji, postąpić inaczej niż postąpił. Powyższa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej stała się przedmiotem skargi B.C. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżąca wskazała, że przedstawione przez organ I instancji w piśmie z [...] września 2009 r. kwoty oraz rodzaj umorzonego podatku budzi szereg wątpliwości co do kryteriów branych pod uwagę przez organ podatkowy, tym bardziej, że są to bardzo duże kwoty i podatnicy, a zwłaszcza ci którzy uzyskali dochód ze spadków i darowizn, czy ze sprzedaży nieruchomości stali się bogatsi o dobro uzyskane ze spadku czy ze sprzedaży, a więc mieli na pokrycie kosztów należnego podatku. Dlatego zwłaszcza w tych przypadkach zasadne jest udzielenie rzetelnej informacji co do kryteriów branych pod uwagę przy decyzjach umarzających dany podatek. Skarżąca ponownie wskazała, że informacje wskazane we wniosku są jej potrzebne do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie w której odmówiono jej umorzenia podatku. Jednocześnie podkreśliła, że nie prosiła o ujawnienie informacji niejawnych, czy objętych tajemnicą skarbową, nigdy też nie prosiła o ujawnienie nazwisk podatników, którym Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył i to nie mały podatek, o wiele większy niż podatek którego umorzenia domaga się. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Skarżąca w swoim wniosku z [...] września 2009 r. domagała się udostępnienia informacji, ile Urząd Skarbowy wydał decyzji umarzających zapłacenie podatku podatnikom, którzy zwrócili się z takimi wnioskami, oraz jakie, w przypadkach umorzeń podatków, brane były pod uwagę kryteria dochodowe podatnika, jaka była jego sytuacja majątkowa, materialna, zdrowotna i ile wynosił dochód na jednego członka rodziny. Skarżącej nie chodziło zatem o kryteria dochodowe, które w konkretnej sprawie organ wziął pod uwagę, które jak słusznie wskazał organ odwoławczy nie wynikają z przepisów prawa, lecz o to, jaka była sytuacja majątkowa, materialna (ile wynosił dochód na jednego członka rodziny) i zdrowotna podatnika, którą organ wziął pod uwagę umarzając należności podatkowe. Wbrew zatem stanowisku organu odwoławczego to nie myśli organu podatkowego, lecz konkretne dane stanowią tutaj informację publiczną. Organy obu instancji przyjęły, że skarżąca zwróciła się o informacje stanowiące – zgodnie z art. 293 Ordynacji podatkowej – tajemnicę skarbową. Sąd nie podziela tego stanowiska. Wskazać należy, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu – jak o tym stanowi art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej – w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Taką tajemnicą ustawowo chronioną jest tajemnica skarbowa. Zgodnie z art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej, indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz w innych dokumentach składanych przez podatników objęte są tajemnicą skarbową. Z treści wniosku skarżącej w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż żądano udzielania informacji o ilości wydanych przez organ podatkowy decyzji umarzających podatki oraz podanie sytuacji dochodowej i zdrowotnej podatników, którym podatki umorzono. Skarżąca nie domagała się podania danych osobowych podatników, zatem nie chodziło o informacje chronione jako tajemnica skarbowa. Ustawodawca w ustawie o dostępie do informacji publicznej rozróżnia prawo do "uzyskania informacji publicznej" i prawo do udostępnienia szczególnej formy informacji publicznej, jaką jest "informacja przetworzona". W orzecznictwie sądów oraz doktrynie dokonano podziału informacji na informację prostą oraz przetworzoną. Informacja prosta to informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast informacja przetworzona to informacja, której udzielenie wymaga zebrania lub zsumowania informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą w przyjętej treści i postaci chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (por. M. Bednarczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005 r.). Informacja ta wymaga podjęcia określonego działania przez organ w odniesieniu do odpowiedniego zbioru informacji będącego w jego posiadaniu, z którego to zbioru uzyskana zostanie informacja publiczna. W niniejszej sprawie niewątpliwie o taki rodzaj informacji skarżąca się zwróciła. Udzielenie bowiem informacji o wydanych przez organ decyzji umarzających należności podatkowe, oraz informacji o sytuacji dochodowej i zdrowotnej osób, którym te należności umorzono, wymagało zebrania informacji znajdujących się w posiadaniu organu podatkowego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc w odniesieniu do informacji przetworzonej, wprowadzony został wyjątek od zasady, że domagający się udostępnienia informacji nie musi wykazywać interesu prawnego lub faktycznego. Podmioty udzielające takiej informacji muszą ustalić i rozważyć, czy jej udostępnienie w zakresie określonym we wniosku jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego". W niniejszej sprawie skarżąca w swym wniosku o udzielenie informacji publicznej w istocie nie wykazała powodów, dla których spełnienie jej żądania byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego. Swój wniosek uzasadniła tym, iż informacja jest jej potrzebna w celu udowodnienia swoich racji przed Dyrektorem Izby Skarbowej, jak również przed sądem administracyjnym. Skarżąca nie wykazała zatem występowania interesu publicznego. Mając powyższe na uwadze sąd stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, odmawiającą udostępnienia skarżącej informacji publicznej. Tym samym, mimo dokonania nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo rozstrzygnął sprawę. W ocenie sądu fakt wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, mimo braku właściwego uzasadnienia, nie upoważniał sądu do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wydanie bowiem kolejnej decyzji, uwzględniającej wyrażony przez sąd pogląd, skutkowałoby de facto wydaniem ponownie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.