II SA/Go 25/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi D.U. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa wznowienia postępowania dotyczącego wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...]. Na wniosek W.U. Prezydent Miasta w dniu [...] sierpnia 2003r. decyzją nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 10.IV.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. nr 87, poz. 960) orzekł o wymeldowaniu D.U. z lokalu przy [...]. Wobec braku wiedzy o miejscu pobytu D.U., c. W. ur. [...].IV.1984r., Sąd Rejonowy postanowieniem z [...].VI.2003r. sygn. akt III RNs 258/03 ustanowił dla nieznanej z miejsca pobytu D.U. kuratora w osobie M.F. – i to on uczestniczył w postępowaniu administracyjnym. Już po wydaniu decyzji o wymeldowaniu organ dowiedział się o miejscu pobytu D.U. – a mianowicie: Wojewódzki Szpital Specjalistyczny dla Nerwowo i Psychicznie Chorych – Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej– i to od [...].III.2003r. Decyzję z [...].VIII.2003r. na w/w adres D.U. doręczono 11.VIII.2003r. Odwołanie od tej decyzji D.U. wniosła 27.VIII.2003r. (data stempla pocztowego). Postanowieniem z [...].X.2003r. znak: [...] Wojewoda w związku z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia – odwołanie pozostawił bez rozpoznania (brak dowodu doręczenia tego postanowienia skarżącej w aktach). Dnia [...].X.2003r. (data stempla pocztowego) D.U. złożyła wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy. Dodała nadto, iż organ przy niewielkim wysiłku mógł ustalić jej adres albo w internacie Szkoły Ekonomicznej albo w Pogotowiu Opiekuńczym. Decyzją z [...].X.2003r. Prezydent Miasta nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu podał, że D.U. miała możliwość uczestniczenia w postępowaniu w II instancji, bowiem decyzja została jej doręczona w dniu 11.VIII.2003r., a uchybiła terminowi ze swojej winy do wniesienia odwołania. W odwołaniu od tej decyzji powołała się na te same okoliczności jak w odwołaniu od decyzji o wymeldowaniu. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z [...].XII.2003r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję ([...]). W uzasadnieniu podał, iż chybiony jest zarzut odwołującej się, gdy twierdzi, że nie uczestniczyła w postępowaniu przed organem I instancji. Była reprezentowana przez kuratora wyznaczonego przez Sąd Rejonowy, a decyzja I instancji została bezpośrednio jej doręczona w szpitalu. Ze swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Stąd, zdaniem organu, nie może powoływać się na przesłankę art. 145 § 1 pkt 4 kpa, iż nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. W skardze do Sądu D.U. podniosła, iż od [...] marca 2003r. przebywa w Szpitalu dla Psychicznie i Nerwowo Chorych na oddziale Terapii Uzależnień od Środków Psychotropowych. O jej pobycie wiedzieli pracownicy Pogotowia Opiekuńczego, gdzie przebywała bezpośrednio przed szpitalem oraz wychowawcy internatu szkoły, do której uczęszczała. Zatem organ przy minimum wysiłku mógł jej adres ustalić, a zatem bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Dodała, że chciałaby rozpocząć życie na trzeźwo w społeczeństwie, a bez miejsca zamieszkania będzie to bardzo trudne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga w ocenie Sądu jest zasadna choć z innych powodów niż w niej wyłuszczono. Postępowanie o wznowienie postępowania, uregulowane przepisami rozdziału 12 działu XII kodeksu postępowania administracyjnego, jest postępowaniem dwufazowym, bowiem dotyczy decyzji ostatecznej, której wzruszenie może być dokonane w sposób określony tymi przepisami i w ściśle określonych przypadkach. Zatem w pierwszej fazie organ musi badać czy zachodzą w sprawie przesłanki formalno – prawne dla tego postępowania. Są nimi: 1. istnienie decyzji ostatecznej (art. 145 § 1 kpa), 2. zachowanie terminu 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach będących podstawą wznowienia postępowania do dnia wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania (art. 148 kpa). W przypadku spełnienia się tych przesłanek organ musi wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa). W przypadku ich braku należy wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa i w uzasadnieniu przytoczyć okoliczności świadczące o niewystępowaniu przesłanek formalno-prawnych dla jego wszczęcia. Podstawą dla wydania decyzji w trybie art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia mogą być zatem okoliczności: ­ podanie o wznowienie zostało złożone przez osobę, która nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, ­ podanie o wznowienie wniesiono po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 kpa, ­ w podaniu o wznowienie nie przywołano żadnej z przyczyn o których mowa w art. 145 § 1 kpa. Natomiast druga faza tego postępowania odnosi się do oceny przesłanek merytorycznych z art. 145 § 1 kpa. Nie można zatem wydać decyzji o odmowie wznowienia jednocześnie na podstawie art. 145 § 1 i art. 149 § 3 kpa jak to uczynił organ I instancji. Jednocześnie w uzasadnieniu tej decyzji przytoczono argumenty świadczące o tym, iż w postępowaniu sprzed wznowienia postępowania strona z własnej winy nie brała udziału w sprawie, a zatem nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Podstawą wydania decyzji w pierwszym etapie rozpoznania sprawy przy orzeczeniu odmowy wznowienia postępowania jest wyłącznie art. 149 § 3 kpa, a w drugim art. 151 w zw. z art. 145. W rozpoznawanej sprawie organy nie rozróżniły specyfiki tego postępowania i decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa. Te zatem okoliczności stanowiły podstawę ich uchylenia z mocy art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).