II SA/Go 25/12

Dnia 6 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało D.B. o sposobie załatwienia jej wniosków złożonych do Urzędu Miasta oraz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, zawartych w pismach z [...] sierpnia oraz [...] sierpnia 2011 r. Organ pierwszej instancji potwierdził, że sprawy poruszane w powyższych pismach strony zostały już rozstrzygnięte, ponieważ odpowiadając na złożone pisma we wszystkich zgłoszonych przez stronę sprawach organ przedstawił swoje stanowisko udzielając stosownych wyjaśnień pisemnych lub wydając decyzje administracyjne. Nadto Kolegium poinformowało wnioskodawczynię o wynikającym z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązku organu udzielenia stronie wszelkich informacji dotyczących okoliczności faktycznych oraz przepisów prawa materialnego i procesowego w toku prowadzonego postępowania. Pismem z dnia [...] listopada 2011r. D.B. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało powyższe pismo z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. W odpowiedzi, pismem dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło D.B., że instytucja wznowienia postępowania, uregulowana przez ustawodawcę w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego, co do zasady znajduje zastosowanie jedynie do spraw zakończonych decyzją administracyjną. Pismo strony, ze względu na swoją treść, nie mogło stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej i dlatego nie istnieją żadne przesłanki, aby w przypadku pisma z dnia [...] listopada 2011r. można byłoby wznowić postępowanie w sprawie. Nie można także uznać, że na pismo Kolegium z dnia [...] listopada 2011 r. stronie przysługuje zażalenie, bowiem zgodnie z treścią art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje na wydane w toku postępowania postanowienie, gdy kodeks tak stanowi. Ponieważ w toku tego postępowania organy pierwszej ani drugiej instancji nie wydały postanowienia, zażalenie na pismo Kolegium z dnia [...] listopada 2011 r. nie przysługuje. Na powyższe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem oraz wyrażając niezadowolenie z doręczanych jej rozstrzygnięć i pism. Podała, że skarżone przez nią akty i czynności organów administracji publicznej nie uwzględniają jej potrzeb i żądań. Wniosła o usunięcie naruszenia swego interesu prawnego wywołanego powyższym pismem organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 4) mają charakter publicznoprawny oraz 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jedynie na marginesie należy zwrócić uwagę, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie nie dopatrzyło się w niniejszej sprawie podstaw do wznowienia postępowania, albowiem nie została spełniona podstawowa przesłanka ku temu wynikająca z art. 145 § 1 k.p.a., tzn. nie była to sprawa, która mogłaby się zakończyć ostateczną decyzją administracyjną. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu.