II SA/Go 250/14

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-05-08

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobą fizyczną w trudnej sytuacji materialnej, wykazując niski łączny dochód rodziny i znaczną niepełnosprawność, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że jego trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów i znaczącej niepełnosprawności, uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zastosowano art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. W uzasadnieniu podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, a ich łączny miesięczny dochód wynosi 1.620 zł. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i nie posiada oszczędności ani majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a : przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 kwietnia 2014 r. R.S. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Dnia 5 maja 2014 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku R.S. podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Nadto dodał, że ich łączny miesięczny dochód wynosi 1.620 zł. Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zważyć trzeba, że z przedłożonego zaświadczenia wynika, iż R.S. pobiera rentę w wysokości 542,78 zł (netto). Żona skarżącego i ich syn również otrzymują renty w łącznej wysokości 1.090 zł. Nie można również pominąć, że R.S. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie posiada możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. Konstatując należy stwierdzić, że wniosek R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadniony i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło