II SA/Go 254/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A.S., M.K.-S., B.M., W.P.-B. , M.B.-T. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A.S., M.K.-S., B.M., W.P.-B. , M.B.-T. na uchwałę Rady Miasta z dnia 27 października 2015 r., nr XXIII.224.2015 w sprawie określenia trybu udzielania i rozliczania oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielanych z budżetu miasta postanawia przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej. Pismem z dnia [...] stycznia 2016r. A.S., M.K.-S., B.M., W.P.-B., M.B.-T., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata A.B., złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] października 2015 r. Nr XXIII.224.2015 w sprawie określenia trybunału udzielania i rozliczania oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielanych z budżetu miasta. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 254/16 Sąd oddalił skargę. Od powyższego wyroku w dniu 20 czerwca 2016 r. skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik skarżących, zaskarżając go w całości. Na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżących wezwany został do uiszczenia wpisów sądowych od skargi kasacyjnej oraz do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwania odebrane zostały przez pełnomocnika skarżących w dniu 4 lipca 2016 r.(k. 119). W dniu 12 lipca na rachunek bankowy tutejszego Sądu uiszczone zostały przez skarżące wpisy sądowe od skargi kasacyjnej (k. 120-123). Następnie w dniu 18 lipca 2016r. do Sądu wpłynęło zawiadomienie pełnomocnika skarżących o wygaśnięciu pełnomocnictwa. W piśmie tym pełnomocnik podał, iż z dniem 9 czerwca 2016 r. wygasło jego pełnomocnictwo do reprezentowania skarżących, a z dniem 4 lipca 2016 r., w związku z treścią art. 94 § 2 kodeksu postępowania cywilnego, wygasły jego obowiązki względem powódek, wobec czego wniósł o kierowanie korespondencji Sądu na adres skarżących. Do pisma pełnomocnik załączył potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie wypowiedzeń pełnomocnictwa z dnia 9 czerwca 2016 r. skierowane do skarżących wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru przez skarżące w/w wypowiedzeń. Przesyłki odebrane zostały w dniu 17 lipca 2016 r. (Przedszkole,,Ś"), 20 lipca 2016 r. (Niepubliczne Przedszkole ,,L", Niepubliczne Przedszkole ,,A") i 21 lipca 2016 r. (Przedszkole Niepubliczne ,,H"). W dniu 22 lipca 2016 r. (data nadania 19 lipca 2016 r.) do Sądu wpłynął wniosek skarżących, reprezentowanych przez pełnomocnika – adw. E.L., o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wraz z informacją o ustanowieniu pełnomocnika w sprawie. Pełnomocnik podał, iż termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej upłynął w niniejszej sprawie w dniu 11 lipca 2016 r., natomiast wpis uiszczony został przez skarżące w dniu 12 lipca 2016 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż pomimo wypowiedzenia pełnomocnictwa przez adwokata A.B. miał on działać za strony jeszcze przez dwa tygodnie, czego dowodem było złożenie przez niego skargi kasacyjnej, przy czym skarżące były przekonane, iż pełnomocnik poinformował Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, a wówczas korespondencja Sądu kierowana byłaby na ich adresy. Skarżące podjęły wiedzę o zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu w dniu 12 lipca 2016 r. i wówczas niezwłocznie uiściły wpis. Powyższe okoliczności zdaniem skarżących uzasadniają uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, gdyż uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, a same skarżące dochowały należytej staranności, gdyż dbając o swoje interesy ustanowiły pełnomocnika, który jednakże wypowiedział pełnomocnictwo nie informując o tym Sądu, wobec czego skarżące nie miały wiedzy o upływającym terminie. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2016 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na nieusunięcie braków formalnych skargi kasacyjnej oraz brak uiszczenia w terminie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Odnosząc się do wypowiedzenia pełnomocnictwa procesowego dokonanego przez pełnomocnika Sąd wskazał, iż odnosi ono skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym. Wobec powyższego dokonane przez Sąd w dniu 4 lipca 2016 r. doręczenie pełnomocnikowi skarżących zarządzeń z dnia 23 czerwca 2016 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego oraz do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej uznał Sąd za prawidłowe i skuteczne. Odpis w/w postanowienia doręczony został pełnomocnikowi skarżących w dniu 3 sierpnia 2016 r. (k. 171). W dniu 16 sierpnia 2016 r. (nadane w dniu 10 sierpnia 2016 r.) do tutejszego Sądu wpłynął wniosek pełnomocnika skarżących o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Do wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżących załączył wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Pełnomocnik skarżących wyjaśnił, iż dopiero w dniu 3 sierpnia 2016 r. wraz z otrzymaniem odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, powziął informację o wezwaniu na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 czerwca 2016 r. do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika skarżących, mając na uwadze okoliczności wcześniej opisane we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, uchybienie terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej uznać należy za niezawinione przez skarżące. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej (o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.) stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy (Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007) zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Podkreślić należy, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Konieczne jest zatem wskazanie we wniosku o przywrócenie terminu takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie wnioskodawcy, a uniemożliwiło dopełnienie mu czynności procesowej w terminie. W rozpoznawanej sprawie skarżące wniosły o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, a następnie także o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Nie ulega wątpliwości, iż wpisy sądowe od skargi kasacyjnej nie zostały uiszczone w terminie, gdyż mając na uwadze datę doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu (4 lipca 2016 r.) termin uiszczenia upłynął w dniu 11 lipca 2016 r., natomiast wpisy uiszczone zostały w dniu 12 lipca 2016 r. Nie jest także kwestionowane, iż w wymaganym terminie nie został złożony wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, do czego wezwany został pełnomocnik skarżących – adw. A.B.. W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, iż skarżące zachowały wymogi formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie w/w wniosków. Wnioski złożone zostały bowiem w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu nadany został w dniu 19 lipca 2016 r., podczas gdy o obowiązku uiszczenia tegoż wpisu skarżące dowiedziały się w dniu 12 lipca 2016 r., uiszczając w tej samej dacie w/w wpis. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej nadany został w dniu 10 sierpnia 2016 r., a o wezwaniu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących powziął wiedzę z odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej doręczonego mu w dniu 3 sierpnia 2016 r. Wnioski złożone zatem zostały w terminie przewidzianym w treści art. 87 § 1 p.p.s.a. Ponadto dopełnione zostały czynności, których dotyczyło uchybienie terminu, gdyż wpisy sądowe uiszczone zostały jeszcze 12 lipca 2016 r., a z kolei wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie złożony został wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tegoż oświadczenia. Jako okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących wskazał brak wiedzy skarżących o treści wezwań skierowanych na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 czerwca 2016 r. do uiszczenia wpisu i usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej, gdyż doręczone zostały one pełnomocnikowi skarżących – adwokatowi A.B., który wypowiedział im pełnomocnictwo. Biorąc pod uwagę datę wypowiedzenia pełnomocnictwa skarżącym - 9 czerwca 2016 r. (pisma doręczone skarżącym w dniach: 17, 20 i 21 lipca 2016 r.), skarżące żywiły przekonanie, iż pełnomocnik reprezentuje je jeszcze przez dwa tygodnie od daty wypowiedzenia, czego potwierdzeniem było złożenie przez niego skargi kasacyjnej w dniu 20 czerwca 2016 r. Jednocześnie jednak skarżące były przekonane, że o powyższym wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowy pełnomocnik zawiadomi także Sąd, co skutkować będzie kierowaniem przez Sąd korespondencji na adresy skarżących. Tymczasem adwokat A.B. zawiadomił Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dopiero w dniu 18 lipca 2016 r., co spowodowało, że Sąd wezwania o uiszczenie wpisu i usunięcie braków formalnych skargi skierował do pełnomocnika (odebrane przez niego w dniu 4 lipca 2016 r.). Mimo wezwania Sądu do uiszczenia wpisu i usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących nie dokonał wymaganych czynności. Natomiast skarżące wiadomość o wezwaniu do uiszczenia wpisu powzięły dopiero w dniu 12 lipca 2016 r. i w tej samej dacie wpis ten uiściły, a o wezwaniu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej dowiedziały się dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej tj. 3 sierpnia 2016 r. Zdaniem Sądu wniosek skarżących należało uwzględnić. W istocie skarżące, zawiadomione o wypowiedzeniu pełnomocnictwa w dniach 17, 20 i 21 lipca 2016 r., nie miały wiedzy co do wezwania do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej i do uiszczenia wpisu, gdyż wezwania te zostały doręczone pełnomocnikowi, który wypowiedział im pełnomocnictwo, zawiadamiając o tym Sąd dopiero w dniu 18 lipca 2016 r. Mając na uwadze datę wypowiedzenia skarżącym pełnomocnictwa zdaniem Sądu skarżące mogły pozostawać w przekonaniu, iż profesjonalny pełnomocnik, który winien należycie reprezentować stronę, dopełnił wszelkich koniecznych czynności, aby zabezpieczyć interes mocodawcy, w tym zawiadomił o wypowiedzeniu pełnomocnictwa Sąd, przed którym działa w imieniu skarżących. Wcześniejsze zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa w istocie spowodowałoby, że wszelka korespondencja kierowana byłaby przez Sąd bezpośrednio do skarżących. Zatem przytoczone przez skarżące okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu przez skarżące terminu do uiszczenia wpisu oraz do złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy Sąd uznał zatem za uprawdopodobnione. Mając powyższe na uwadze Sąd zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.