II SA/Go 264/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi W.B., E.B. oraz Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz: - skarżących W.B., E.B. oraz Stowarzyszenia [...] solidarnie kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, - W.B. i E.B. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego obejmujących wpis sądowy od skargi, - Stowarzyszenia [...] kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego obejmujących wpis sądowy od skargi. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. "Stowarzyszenie [...], E.B. oraz W.B. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...]". Wskazanej decyzji wnioskodawcy zarzucili naruszenie: a) art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 pażdziernika 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (dalej – uooś), poprzez brak wskazania w decyzji dokładnej lokalizacji turbin wiatrowych (punktowej, podanie rzędnych) oraz poprzez brak wskazania jaką maksymalną moc akustyczną mogą mieć planowane turbiny wiatrowe, co powoduje że przedmiotowa decyzją jest niewykonalna, b) art. 80 uooś w związku z uchwałą Rady Miejskiej z dnia 30 lipca 2008 r. nr XXVIII/195/08 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego parku siłowni wiatrowych. W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, że decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] Burmistrz określił środowiskowe uwarunkowania zgody dla przedsięwzięcia polegającego budowie Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...] składające się z 24 elektrowni wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ewidencyjnych gruntu: z obrębu [...] nr [...], z obrębu [...] nr [...], z obrębu [...] nr [...], z obrębu [...] nr [...]. Decyzja dotyczyła turbin wiatrowych o mocy 2 MW każda, przy czym ani w decyzji, ani w załącznikach do niej nie została wskazana dokładna lokalizacja planowanych turbin przez określenie rzędnych, jak również nie została wskazana maksymalna moc akustyczna każdej z turbin, choć to właśnie maksymalna moc akustyczna turbin jest parametrem branym pod uwagę przy wyliczeniach dotyczących propagacji hałasu. Wnioskodawcy wywodzili, że skoro uooś nakazuje w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określić przedsięwzięcie, to należy uznać, że niewystarczające będzie określenie tylko mocy nominalnej planowanych turbin bez wskazania, jaką maksymalną moc akustyczną mają mieć poszczególne turbiny. Maksymalna moc akustyczna turbiny jest przyjmowana do obliczeń hałasu – izolinii, a nie moc turbiny, tj. ile energii może turbina wyprodukować w danej jednostce czasu. Wnioskodawca powołał się na opinie prof. R.M. oraz biegłego M.K.. Dalej podniesiono, że wskazanie miejsca realizacji przedsięwzięcia jedynie poprzez oznaczenie działek nie jest wystarczające. Działki mogą być różnej wielkości. Jeśli lokalizacja turbin będzie oznaczona jedynie poprzez wskazanie numerów działek, bez wskazania rzędnych lokalizacji turbin wiatrowych, to okaże się że inwestor może lokalizować turbiny w dowolnym miejscu poszczególnych działek, mimo że analizę urbanistyczną wykonywał dla konkretnej lokalizacji. Z decyzji nie wynika ile turbin może być zlokalizowanych na jednej działce. Brak wskazania w decyzji konkretnej lokalizacji turbin pozostaje w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu, który wskazuje dokładną lokalizację turbin. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowych" składających się z dwudziestu czterech elektrowni wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o numerach ewidencyjnych gruntu: [...] – obręb [...],[...] – obręb [...],[...] – obręb [...],[...] – obręb [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności, organ wskazał na charakter decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej, która wywiera skutek ex tunc, czyli od daty jej podjęcia. Następnie organ podniósł, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania zmierzającym do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi, które to wady zostały wymienione w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, którego elementem jest ocena oddziaływania na środowisko (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko), jest postępowaniem interdyscyplinarnym, które służy zarówno ustaleniu wpływu inwestycji na środowisko naturalne oraz środowisko życia lokalnej ludności, w tym wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki ( art. 62 ust. 1 pkt 1 uooś) ustaleniu ewentualnych zagrożeń dla środowiska związanych z realizacja planowanego przedsięwzięcia, określeniu możliwości i sposobu zapobiegania oraz zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 pkt 2 uooś), a także wskazania wymaganego monitoringu. Postępowanie to służy równoważeniu sprzecznych interesów inwestora oraz społeczności lokalnej z punktu widzenia realizacji polityki zrównoważonego rozwoju. Dalej organ przytoczył treść art. 82 uooś oraz stwierdził, że inkryminowana decyzja określa kwestie wymienione w art. 82 ust. 1 uooś. W decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. Burmistrz określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia. Charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik nr 1 do decyzji. Analizując treść w.w. decyzji SKO stwierdziło, że wypełniła ona dyspozycję art. 82 uooś. Ustawodawca nie określił obowiązku podawania rzędnych lokalizacji poszczególnych turbin, czy też mocy akustycznej. Ustawa nie przewiduje ograniczeń w zakresie ilości elektrowni na danym terenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 80 uooś w związku z uchwałą Rady Miejskiej z dnia 30 lipca 2008 r. nr XXVIII/195/ 08 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego parku siłowni wiatrowych organ wskazał, że uchwała przewiduje iż szczegółowa lokalizacja wież siłowni wiatrowych nastąpi na etapie pozwolenia na budowę. Tym samym wobec zapisów planu nie może być mowy o sprzeczności decyzji środowiskowej z planem miejscowym. Organ odniósł się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii prof. R.M. oraz M.K. uznając go za niedopuszczalny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Reasumując Kolegium stwierdziło, że nie dopatruje się w w.w. decyzji środowiskowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. kwalifikowanych wad prawnych, skutkujących koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Od powyższej decyzji Stowarzyszenie [...], E.B. oraz W.B. złożyli, tożsame co do treści, wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zarzucili naruszenie art. 7 i art. 77 kpa oraz art. 82 ust. 1 pkt 1 uooś i art. 80 uooś. W uzasadnieniu wniosków skarżący powielili argumentację przytoczoną we wniosku o stwierdzenie nieważności w.w. decyzji Burmistrza. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosków o ponownie rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowych". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO w całości podzieliło stanowisko i argumentację zawarte w decyzji z dnia [...] maja 2017 r. Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. Stowarzyszenie [...], E.B. oraz W.B. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżący podważali zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia, podnosząc zarzuty oraz argumentację przytoczone na etapie postępowania administracyjnego, czyli we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1"a" oraz "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwana dalej p.p.s.a.). Rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza na z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zespołu Elektrowni Wiatrowych". W ocenie organu wniosek o stwierdzenie nieważności w.w. decyzji środowiskowej nie był zasadny, gdyż wbrew twierdzeniom w nim zawartym, decyzja nie jest dotknięta kwalifikowanymi wadami prawnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło analizę przedmiotowej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami ustawy z dnia 3 października 2009 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (DZ.U. z 2016 r. poz. 353) i uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w sposób rażący narusza ona przepisy wskazanej ustawy. Stanowisko organu, przeprowadzona w zaskarżonej decyzji analiza prawna oraz wynikające stąd wnioski końcowe pozostają w sprzeczności z treścią decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, której dotyczyło postępowanie nieważnościowe. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przedmiotowa decyzja środowiskowa wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (DZ.U. z 2008 r. nr 25, poz. 150). Wprawdzie decyzja środowiskowa zapadła w dacie obowiązywania ustawy z dnia z dnia 3 października 2009 r. o udostępnieniu informacji (...), jednak przepisy tej ustawy nie stanowiły podstawy prawnej procedowania i orzekania w sprawie przedmiotowej inwestycji. Stosownie do treści art. 174 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji (...) przepisy tej ustawy weszły w życie z dniem 15 listopada 2008 r. z wyjątkiem art. 121 i 123 ust. 1, które weszły w życie z dniem ogłoszenia. Ustawa o udostępnianiu informacji (...) zawiera regulację intertemporalną w art. 153. Zgodnie z treścią art. 153 ust. 1 do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe. Postępowanie środowiskowe w sprawie przedmiotowej inwestycji zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] listopada 2007 r. (data wpływu do organu – 14 listopada 2007 r.) i do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji (...) nie zostało zakończone decyzją ostateczną, wobec czego w sprawie tej zastosowanie miały przepisy dotychczasowe, czyli ustawa z dnia 27 kwietnia 200 1 r. Prawo ochrony środowiska. Burmistrz wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia prawidłowo ustalił stan prawny sprawy. W rubrum inkryminowanej decyzji organ przywołał przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji (...), co znajduje również odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji oraz w aktach sprawy. Przypomnieć jedynie należy, że prawidłowość decyzji administracyjnej - pod kątem jej zgodności z przepisami prawa - należy oceniać według stanu prawnego i faktycznego na datę jej podjęcia. W tej sytuacji należało uznać, ze sprawa której przedmiotem jest stwierdzenie nieważności w.w. decyzji środowiskowej Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2009 r. została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji błędnie ustalił stan prawny sprawy, a następnie w oparciu o tak dokonane ustalenia prawne przeprowadził ocenę inkryminowanej decyzji pod kątem kwalifikowanych naruszeń przepisów prawa, które – jak wskazano powyżej - nie były w sprawie stosowane. W tych okolicznościach sprawy zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca nie mogły pozostać w obrocie prawnym. Stan rozpatrywanej sprawy nie pozwolił na odniesienie się do prawidłowości merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w sentencji zaskarżonej decyzji, bowiem w postępowaniu nieważnościowym organ nie rozpatrzył sprawy pod kątem zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego. Z powyższych względów obydwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlegały uchyleniu. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić stan prawny stanowiący podstawę prawną wydania inkryminowanej decyzji środowiskowej. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205, art. 230 p.p.s.a. oraz § 14 ust.1 "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ. U. 2015 poz. 1804), § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. 2006 nr 221 poz. 2193).