II SA/Go 268/14

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-05-14

Skład orzekający: Sławomir Pauter, Marek Szumilas, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz osób, który odbywa się w określonych godzinach i na ustalonych trasach, ale za który pasażerowie ponoszą opłaty zależne od liczby chętnych i nie otrzymują potwierdzenia wniesienia opłaty, można uznać za przewóz regularny podlegający obowiązkowi uzyskania zezwolenia i wydawania biletów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz osób odbywający się w określonych godzinach i na ustalonych trasach, nawet jeśli opłaty są zmienne i nie wydaje się potwierdzeń, spełnia definicję przewozu regularnego. W związku z tym, brak wymaganego zezwolenia na taki przewóz oraz brak wydawania pasażerom potwierdzenia wniesienia opłaty stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że nie można mówić o obowiązującym rozkładzie jazdy, gdy nie zostało udzielone zezwolenie na przewóz regularny.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca autobusu należącego do T.A. przewoził 8 osób wraz z kierowcą, nie posiadając wymaganego zaświadczenia na wykonywanie regularnego krajowego przewozu osób. Kierowca zeznał, że część osób przewożona jest nieodpłatnie, a część wnosi opłaty, które nie są potwierdzane biletami. Przewozy odbywały się codziennie w stałych godzinach i na ustalonej trasie. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na T.A. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia, wykonywanie przewozu regularnego bez obowiązującego rozkładu jazdy i niewydanie pasażerowi potwierdzenia opłaty. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, uchylając jedynie karę za brak rozkładu jazdy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi T.A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.., dalej: K.p.a), art. 4 pkt 7, art. 22, art. 18 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414, dalej: u.t.d) oraz l.p. 2.1 i 2.7 załącznika do tej ustawy - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T.A. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2013r. nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł tytułem popełnienia naruszeń z lp. 2.1 i 2.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: [...] września 2013 r. w [...], do kontroli zatrzymany został samochód [...] o nr rej. [...], którym kierowała J.S.. W trakcie kontroli kierowca nie okazał zaświadczenia na wykonywanie regularnego krajowego przewozu osób. Kierowca okazał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. W chwili kontroli w pojeździe znajdowało się 8 osób wraz z kierowcą. W toku kontroli przesłuchano w charakterze świadka zarówno kierowcę, jak i pasażerkę kontrolowanego autobusu. Przesłuchana w charakterze świadka kierowca – J.S. zeznała, że przewożone osoby to znajomi, koleżanki i rodzina. Część osób przewożona jest nieodpłatnie, a część wnosi opłaty każdorazowo przed wykonaniem przewozu. Nie wydawane są bilety, gdyż opłata uzależniona jest od ilości przewożonych osób w ramach ekwiwalentu za koszty paliwa. Przewóz odbywa się od poniedziałku do piątku w stałych godzinach 6:20 a odjazd o godzinie 16:00. Nie zawsze osoby przewożone rano wracają z powrotem, w zależności od zakończenia pracy (wracają PKS). Kierująca pojazdem zeznała, że należy on do T.A. u którego zatrudniona jest na umowę zlecenia od kwietnia 2013 r. Oświadczyła, że pracodawca zwracał się do właściwych organów o wydanie zezwoleń na wykonywanie przewozów regularnych. W odpowiedzi uzyskał wyjaśnienia, że powyższy przewóz osób wyłączony jest z obowiązku posiadania zezwolenia na regularne-specjalne przewozy drogowe osób. Przesłuchania w charakterze świadka K.G. – pasażerka pojazdu - zeznała, że [...] września 2013 r. poruszała się pojazdem kontrolowanym na trasie z [...] do [...] (do miejsca pracy). Wskazała, że w [...] wsiada w okolicach dworca PKS wraz z innymi osobami z którymi jedzie do [...]. Część osób wsiada pod dworcem PKS w [...] a część pod Komendą Wojewódzką Policji. Zeznała, że tak dojeżdża do pracy od około połowy sierpnia 2013 r. Opłatę osoby wnoszą po wejściu do autobusu w [...]. Dziś ta opłata wynosiła 7,50 zł. W piątek też wynosiła 7,50 zł. Wskazała, że opłata jest uzależniona od ilości osób które są chętne na kurs do [...]. Za wniesioną opłatę nie dostaje się jakiegokolwiek pokwitowania czy paragonu. Wskazała także, że czasami do domu wraca autobusem, którym wcześniej przyjechała. Zbiórka osób do powrotu jest także pod Komendą Policji. Wyjaśniła, że oplata którą wniosła rano obejmuje także ewentualny powrót z [...] do [...]. Z [...] do [...] zazwyczaj jedzie około 6 osób, powrót – około 3-4 osoby. Po przesłaniu T.A. zawiadomienia o wszczęciu postępowania, strona w piśmie z [...] września 2013 r. wyjaśniła, że z uwagi na to, że w okresie wakacyjnym zostały przez PKS zawieszone trzy autobusy na trasie [...] przez [...] i okolice, kilka osób zostało pozbawionych możliwości dojazdu do pracy. Przy okazji więc J.S. dojeżdżając do pracy do [...] zabierała ze sobą koleżanki, znajome i rodzinę. Jest to od 8 do 10 osób. T.A. wyjaśnił także, że zwrócił się do Urzędu Marszałkowskiego o wydanie zezwolenia na przewozy regularne specjalne. Po rozmowie telefonicznej z pracownikiem ww. Urzędu okazało się, że strona takiego zezwolenia nie otrzyma, ponieważ nie spełnia wymogów by uzyskać taki dokument. Wskazał, że obecnie ponownie będzie składał wniosek o wydanie zezwolenia, ale tym razem na przewozy regularne. Decyzją z [...] listopada 2013 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia, wykonywanie przewozu regularnego bez obowiązującego rozkładu jazdy i niewydanie pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedsiębiorca wykonując działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, wykonuje w sposób regularny (o czy świadczą zapisy na wykresówkach) przewozy na trasie [...], nie posiadając wymaganego zezwolenia. Przedsiębiorca wykonuje przewozy z tego samego punktu i o tej samej godzinie, co świadczy o regularności przewozów. Nadto przewóz był wykonywany bez obowiązującego rozkładu jazdy oraz nie wydawano pasażerom wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu. W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że użyczył J.S. autobus na 20 osób celem dojazdu do pracy, gdyż w okresie wakacyjnym zawieszone zostały linie PKS. Strona wskazała, że przewożone osoby pokrywały tylko koszty paliwa. Wyjaśniła, że w sierpniu 2013 r. złożyła do Urzędu Marszałkowskiego dwa wnioski o wydanie zezwoleń na przewozy regularne i regularne specjalne, na których wydanie obecnie czeka. Wskazała także, że J.S. kierowała autobusem w okresie od [...] sierpnia do [...] września 2013 r., natomiast prawo jazdy uprawniające do kierowania autobusem uzyskała w marcu 2013 r. Odwołujący podał, że prowadzi niewielkie przedsiębiorstwo transportowe od 20 lat i nie chce łamać przepisów. Nałożona zaś kara pieniężna jest bardzo wysoka w stosunku do przewinienia i możliwości finansowych przedsiębiorcy. W wyniku rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a, art. 4 pkt 7, art. 22, art. 18 ust. 1, 2 i 6 u.t.d oraz l.p. 2.1 i 2.7 załącznika do tej ustawy, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł tytułem popełnienia naruszeń z lp. 2.1 i 2.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że nie można zgodzić się z argumentacją strony skarżącej, że wykonywany przewóz nie był przewozem regularnym. Zgodnie z art. 4 pkt 7 u.t.d, przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie o transporcie drogowym i w ustawie - Prawo przewozowe. Zdaniem organu, kontrolowany przewóz wykonywany był zgodnie z cytowanym powyżej art. 4 pkt 7 u.t.d, a więc w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w tej ustawie i w ustawie - Prawo przewozowe. Według organu, potwierdzają to zeznania kierowcy oraz pasażerki pojazdu. Odnosząc się do naruszenia z lp. 2.3 załącznika nr 3 u.t.d, organ odwoławczy wskazał, że niezasadne było w omawianym przypadku karanie strony z tego tytułu. Zgodnie bowiem z treścią art. 22 ust. 1 u.t.d, do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dołącza się m.in. proponowany rozkład jazdy. W oparciu o powyższy przepis nie sposób jest jednak mówić o możliwości posiadania obowiązującego rozkładu jazdy w sytuacji, gdy nie zostało udzielone zezwolenie na przewóz regularny na linie [...]. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu organ odwoławczy uznał fakt popełnienia przez stronę naruszenia z pl. 2.7 załącznika nr 3 za bezsporny. Obowiązkiem przewoźnika wykonującego przewóz drogowy osób jest m.in. przekazanie pasażerowi potwierdzenia uiszczenia przez niego opłaty za przejazd (biletu), który stanowi dowód zawarcia umowy przewozu przez strony. W omawianym przypadku strona nie wywiązała się ze swojego obowiązku. Dlatego też należało nałożyć na stronę karę pieniężną w wysokości 2 000 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 2.7 załącznika nr 3 do u.t.d. 10 marca 2014 r. T.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący powtórzył w skardze argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że prowadzi mała firmę transportową. Obecnie nie zatrudnia żadnego kierowcy. Wskazał, że w okresie od [...].09.2013 r. do [...].01.2014 r. jego dochody były na minusie, zaś terminowe wydatki musi pokrywać z pożyczki od rodziny. Ma do spłacenia kredyt inwestycyjny, który wziął w 2011 r. Miesięczna rata wynosi 4.500 zł. Wskazał także, że po przegranym przetargu na dowozy szkolne musiał zredukować firmę do minimum. Podał także, że żona pobiera emeryturę w wysokości 1537,93 zł. Skarżący uważa, że nałożona kara jest bardzo wysoka w stosunku do jego możliwości finansowych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a). W ocenie sądu analizowana pod tym kątem skarga T.A. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, nie narusza przepisów prawa. Decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2014 r. wydana w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia oraz niewydanie pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przez rozpoczęciem kursu, nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w u.t.d, jak również przepisów K.p.a, w tym w szczególności art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zdaniem sądu, organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a.). Organ odwoławczy, jak również organ pierwszej instancji, nie dopuściły się - w ocenie sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), albowiem rozstrzygając sprawę, oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny. Przechodząc do oceny legalności spornej decyzji wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 92a ust. 1 u.t.d, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). W świetle ustaleń dokonanych w toku postępowania należy uznać, iż spełnione zostały wszelkie przesłanki konieczne dla przyjęcia, iż skarżący został prawidłowo ukarany karą pieniężną w wysokości 10.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia i niewydanie pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przez rozpoczęciem kursu. Odnosząc się do kwestii dotyczącej interpretacji pojęcia przewóz regularny i związanej z tym prawidłowości zakwalifikowania usługi przewozowej wykonywanej przez skarżącego, jako przewozu regularnego, wskazać należy, że według przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 u.t.d, wykonywanie w krajowym transporcie drogowym przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia, wydanego przez właściwy organ, w zależności od zasięgu tych przewozów. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 7 przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1173 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1014). Podstawową cechą charakteryzującą przewóz regularny jest zatem regularność tego przewozu (osób i ich bagażu). Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż pojazdem skarżącego wykonywano przewóz osób na trasie [...]. Regularność tego przewozu potwierdzają zeznania świadków, kierującej pojazdem oraz pasażerki. Z załączonych do akt sprawy pisemnych zeznań świadków wynika, iż przewóz ten odbywał się regularnie, w określonych z góry godzinach i ustalonych szczegółowo miejscach zatrzymywania się autobusu (przystankach). Powyższe świadczy – zdaniem sądu – o tym, iż skarżący przewoźnik dokonywał usługi o charakterze regularnym. W konsekwencji należy uznać, iż dokonana w niniejszej sprawie przez organ II instancji interpretacja przepisów prawa krajowego została przeprowadzona w sposób prawidłowy. W tej sytuacji sąd uznał, że skoro skarżący w dacie kontroli nie posiadał stosownego zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych, Główny Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 93 ust. 1 i art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d w zw. z lp. 2.1. załącznika do tej ustawy - zasadnie nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci zeznań świadków potwierdza również, że przewoźnik nie dopełnił obowiązku przekazania pasażerom potwierdzenia uiszczenia opłaty za przejazd (biletu). W takiej sytuacji obowiązkiem organu było nałożenie kary w wysokości 2.000 zł za to naruszenie, zgodnie z lp. 2.7 załącznika do u.t.d. Nie było natomiast podstaw do nakładania kary za wykonywanie przewozu regularnego bez obowiązującego rozkładu jazdy. Sąd w tym względzie całkowicie podziela stanowisko organu odwoławczego, iż nie sposób jest mówić o możliwości posiadania obowiązującego rozkładu jazdy w sytuacji, gdy nie zostało skarżącemu udzielone zezwolenie na przewóz regularny. Biorąc powyższe pod uwagę, sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło