II SA/Go 270/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Asesor WSA Joanna Brzezińska, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi I.B. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.) kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) zł tytułem wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. l - 4 oraz art. 22 ust. l ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371, ze zmianami) odmówił E.K. przyznania uprawnień kombatanckich uzasadniając, iż wnioskowana przez stronę represja nie podlega przepisom powołanej ustawy. Od powyższej decyzji E.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, traktując powyższą decyzję jako niewłaściwą i bardzo krzywdzącą. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w oparciu o treść art. 127 § 3 i art. 138 § l pkt l k.p.a. oraz art. l- 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371) po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzje własną z dnia [...].03.2004 r., wskazując w uzasadnieniu, iż strona nie podała nowych faktów, które byłyby nieznane Kierownikowi Urzędu podczas podejmowania decyzji z dani [...].03.2004 r. W ocenie organu II instancji bezspornym jest fakt, że podnoszona przez zainteresowanego okoliczność nie jest represją w rozumieniu ww. ustawy i nie może zostać potraktowana jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. Wskazana okoliczność wykonywania prac przymusowych na rzecz III Rzeszy może mieć znaczenie w przedmiocie uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia 31,05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. z 1996 r. Nr 87, poz. 395 ze zmianami), nie jest jednak wystarczającą przesłanką do nabycia uprawnień kombatanckich. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł E.K., zarzucając naruszenie art. 4 cytowanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uznając powyższą decyzję za krzywdzącą, podnosząc ogrom poniesionych przez niego cierpień stanowiących o zasadności skargi. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wbrew podnoszonym zarzutom skarżącego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozstrzygnął sprawę dotyczącą odmowy przyznania uprawnień kombatanckich zgodnie z prawem, nie naruszając przepisów prawa materialnego tj. art. l - 4 w związku z art. 22 ust. l ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, ze zmianami ), ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyznanie uprawnień kombatanckich nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę, która ubiega się o te uprawnienia ustawowych przesłanek, a przesłanki te w odniesieniu do skarżącego określa przepis art. 4 cytowanej wyżej ustawy. Przepis ten stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Podstawowym zatem zagadnieniem w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy zaskarżona decyzja pozostaje w zgodności z przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), zwaną dalej ustawą kombatancką, a także czy postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 4 ust. l przepisy ustawy o kombatantach stosuje się do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania: 1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, 2) z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach, 3) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych: 4) w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, 5) na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR, 4) w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. 2. Przepisy ustawy stosuje się także do osób. które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia. Na tle powyższych przepisów ustawy o kombatantach podzielić należy stanowisko organów orzekających, że brak jest podstaw do uznania za represję w rozumieniu ustawy kombatanckiej okresów wykonywania robót przymusowych w III Rzeszy, obowiązek wykonywania robót przymusowych przez skarżącego był następstwem działań eksterminacyjnych władz hitlerowskich, lecz przepisy ustawy kombatanckiej nie przewidują możliwości przyznania z tego tytułu uprawnień kombatanckich. Praca przymusowa natomiast może stanowić podstawę do ubiegania się o świadczenie pieniężne przewidziane w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395), jeżeli zostaną spełnione przesłanki przewidziane w przepisach tej ustawy, niezbędne do przyznania świadczenia. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne na zasadzie prawa pomocy orzeczono zgodnie z dyspozycją przepisu art. 250 cytowanej wyżej ustawy.