II SA/Go 271/11

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-06-03

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczania kosztów sądowych, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo jej trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca z mocy ustawy była już zwolniona od tych kosztów. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata, złożony przez osobę w trudnej sytuacji materialnej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, powinien zostać uwzględniony na podstawie przepisów o prawie pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z niskiej emerytury i wysokich kosztów utrzymania mieszkania, leków oraz spłaty kredytu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2011 r. w Gorzowie WIkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.D. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: 1. odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Dnia 30 maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek A.D. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pobiera emeryturę w wysokości 1.110,20 zł. A.D. oświadczyła, że miesięczne opłaty związane z eksploatacją mieszkania wynoszą około 600 zł. Nadto skarżąca wskazała, że ponosi wydatki na zakup lekarstw w wysokości około 200 zł oraz na spłatę kredytu (141 zł miesięcznie). Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. -dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, już z tej tylko przyczyny, że A.D. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tychże kosztów (art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Dlatego też wniosek skarżącej w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty przedstawione przez A.D. świadczą o jej trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca otrzymuje bowiem emeryturę w wysokości 1.100,20 zł z której to kwotę 600 zł przeznacza na pokrycie opłat związanych z eksploatacją mieszkania. Zważyć również trzeba, ze skarżąca ponosi wydatki na zakup lekarstw (200 zł) oraz na spłatę kredytu (141 zł). Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności ani majątku. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej w tym przedmiocie. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek A.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło