II SA/Go 272/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (pięćset) tytułem kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...].05.2004r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. l pkt l w związku z art. 61 i art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207. poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Państwu I. i S.W., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie lokalizacji urządzeń klimatyzacyjnych, a w szczególności zachowania odległości do przeciwległej ściany budynku sąsiedniego w związku z niespełnieniem wymagań i warunków technicznych w świetle obowiązujących przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, zm. Dz. Z 2003r., Nr 33, poz. 270) -rozdział 6 § 152 pkt 6 i 9 oraz dział IX § 323 pkt 2.1. i § 327 pkt 2) w terminie do 31.06.2004r. Stanowisko swoje organ I instancji uzasadnił ustaleniami zawartymi w opinii technicznej oceniającej zgodność montażu urządzeń klimatyzacyjnych z obowiązującymi przepisami, sporządzonej z inicjatywy skarżącego — M.F.. Z opinii tej wynika, że urządzenia klimatyzacyjne zostały zamontowane przez I. i S.W. na ścianie pawilonu handlowego w strefie dojścia do sklepu zlokalizowanego przy zbiegu ulic [...], będącego własnością M.F., niezgodnie z obowiązującymi przepisami i zaleceniami wydanymi przez producenta oraz bez zachowania warunków, o których mowa w rozdziale 6 § 152 pkt 6 i 9 i dziale IX § 323 pkt 2.1. oraz § 327 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Naruszenie powyższych przepisów skutkuje dyskomfortem osób przebywających w sklepie i wchodzących do pomieszczenia handlowego, zwłaszcza na parterze i ma niekorzystny wpływ na budynek sąsiadujący. Utrudniony jest również odpływ powietrza z pomieszczenia handlowego odbywający się przez kratki wywiewne, umieszczone nad wejściem do sklepu a znajdujące się w strefie strumienia pochodzącego z zainstalowanych urządzeń. Ponadto organ podniósł, iż klienci oraz personel skarżą się na duże przewiewy, częste podmuchy gorącego powietrza, porywania kurzu i ulicznego pyłu oraz osadzanie go na ścianie przeciwległej do zamontowanych urządzeń. Okresowo pojawia się również hałas pochodzący od w/w urządzeń (sprężarek). Również I. i S.W., wykonując obowiązek nałożony na nich przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].02.2004r. znak: [...], przedstawili dokumentację techniczną sporządzoną przez osobę reprezentującą dostawcę omawianych urządzeń, która określa stan techniczny urządzeń jako prawidłowy. Treści tej opinii organ nie brał pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy wskazując, że powoływanie się w opinii na brak przepisów warunkujących montaż klimatyzatorów w stosunku do istniejących zabudowań jest wybiegiem słownym dyskwalifikującym stronę merytoryczną opinii. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli I. i S.W. podnosząc, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołuje się na przepisy rozdziału 6 § 152 pkt 6 i 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które dotyczą wyrzutni powietrza w instalacjach wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, natomiast zamontowane przez nich urządzenia nie są wyrzutniami powietrza w rozumieniu Polskiej Normy PN-B-01411, bowiem nie stanowią one części układu wyrzutowego i nie służą do odprowadzania powietrza z wnętrza lokalu klimatyzowanego na zewnątrz. Skarżący podnieśli ponadto, że organ I instancji nie podał, czy istnieją jakiekolwiek badania, które stwierdzałyby, że poziom hałasu w lokalu sklepowym spowodowany przenikaniem dźwięku pracujących skraplaczy jest większy od dopuszczalnego określonego w Polskiej Normie PN-87/B-02151 /02 dotyczącej dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach. Po rozpatrzeniu środka odwoławczego organ II instancji - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].07.2004r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji dotyczące usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie lokalizacji urządzeń klimatyzacyjnych zamontowanych na ścianie pawilonu handlowego, zlokalizowanego przy zbiegu ulic [...]. W uzasadnieniu organ podał, że stosowanie przepisów Prawa budowlanego w stosunku do robót budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę ani nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia właściwemu organowi jest nieuzasadnione. Zatem postępowanie organu l instancji dotyczące zamontowania urządzeń w postaci klimatyzatorów na ścienia pawilonu handlowego zlokalizowanego u zbiegu ulic [...] należy uznać za bezprzedmiotowe, skoro montaż ich jest z mocy ustawy Prawo budowlane zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia bądź zgłoszenia właściwemu organowi. Dalej organ II instancji podniósł, że przepis art. 66 ust. l pkt l Prawa budowlanego zastosowany w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, dotyczący utrzymania obiektów budowlanych w odpowiednim stanie technicznym, również nie daje podstaw organowi nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania w omawianej sprawie. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Decyzja wydana na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, może dotyczyć wyłącznie nakazu dokonania w tym celu niezbędnych zmian w samym obiekcie budowlanym. Chodzi tu jednak o takie nieprawidłowości, które powodują nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego. Ponieważ zamontowanie na budynku urządzenia klimatyzacyjnego nie powoduje, że obiekt ten jest w nieodpowiednim stanie technicznym, powyższy przepis nie ma zastosowania w sprawie. Z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zgodził się M.F. i wniósł skargę do Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez nie zastosowanie § 152 ust. 1. 4, 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego w następstwie przyznania racji właścicielom spornego budynku, co do istnienia zamkniętego obiegu klimatyzacyjnego pozbawionego wyrzutni powietrza, co pozostaje w sprzeczności ze stanem faktycznym. Wniósł także o obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania. Skarżący podniósł, że przeprowadzając postępowanie wyjaśniające organ odwoławczy oparł się tylko na twierdzeniach I. i S.W.. iż sporne urządzenia nie są wyrzutniami powietrza, a jedynie urządzeniami do schładzania freonu krążącego w obiegu zamkniętym. Na potwierdzenie powyższego nie złożono żadnych dowodów. Ponadto skarżący zarzucił, że nie brał z winy organu I instancji udziału w postępowaniu, bowiem został nieprawidłowo poinformowany o godzinie wizji, która została przeprowadzona przez PINB na spornym obiekcie. Dodatkowo podał, że organ Ił instancji wydając zaskarżoną decyzję nie ustosunkował się do opinii technicznej przedłożonej przez skarżącego, sporządzonej przez A.S., z której wynika, że przedmiotowe wyrzutnie powietrza zostały usytuowane niezgodnie z prawem. Dlatego też skarżący poddał pod wątpliwość bezstronność organu II instancji, bowiem organ nie wyjaśnił, które fakty uznał za prawdziwe, a którym odmówił racji i dlaczego, jak również nie wyjaśnił dlaczego odrzucił opinię biegłego przedstawioną przez skarżącego, a przyjął za udowodnione twierdzenia I. i S.W. Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że zamontowane na budynku urządzenia stanowią wylot dla powietrza z systemu klimatyzacji budynku, co jest uciążliwe szczególnie latem z uwagi na wydmuchiwanie bardzo gorącego powietrza prosto w okna nieruchomości do niego należącej. Ponadto według skarżącego zamontowane wyrzutnie naruszają przepisy prawa w zakresie ich lokalizacji, bowiem nie spełniają podstawowych norm odległości od sąsiednich budynków. W odpowiedzi na skargę z dnia [...].09.2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Działając na podstawie art. l ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i uznał, że wydana została z naruszeniem obowiązujących przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz poglądem utrwalonym w orzecznictwie istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (wyrok NSA z 19.07.12001r., sygn. akt V SA 3872/00). Prowadząc postępowanie odwoławcze, organ II instancji zobowiązany jest merytorycznie rozpatrzeć sprawę oraz skontrolować postępowanie i decyzję organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości. Zapoznaje się zatem od początku i ponownie ocenia zebrane w sprawie dowody zgodnie z obowiązującą zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zasada powyższa uprawnia organ do odmowy wiarygodności przeprowadzonemu w sprawie dowodowi, jednakże w takiej sytuacji organ winien swoją ocenę oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Analiza dokumentów niniejszej sprawy wykazała, że przeprowadzając postępowanie odwoławcze, wszczęte na wniosek I. i S.W., organ II instancji naruszył powyższą zasadę ogólną oraz przepisy art. 7 i 77 Kpa. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się m. in. dokumentacja techniczna spornych klimatyzatorów, zamontowanych na ścianie pawilonu usytuowanego u zbiegu ulic [...], przedłożona przez I. i S.W. w związku z obowiązkiem wynikającym z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2004r. Dokumentacja ta została sporządzona przez Generalnego Przedstawiciela [...] Ł.T. oraz S.K. - osobę uprawnioną do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych. Z przedstawionej dokumentacji wynika między innymi, że klimatyzatory powodują wyrzut powietrza wylotowego w trakcie pracy sprężarki. Wyrzut powietrza o temperaturze 35-40°C następuje średnio przez 20-25% czasu pracy urządzenia. W aktach znajduje się również przedłożona przez skarżącego M.F. opinia techniczna powyższych klimatyzatorów, sporządzona przez mgr inż. A.S. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacje i sieci sanitarne, z której wynika, że przedmiotowe klimatyzatory stanowią wyrzutnie powietrza, do których mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia I2.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konsekwencji autor opinii wskazuje, że zamontowanie przedmiotowych urządzeń na ścianie klatki schodowej w odległości 2,70 m od przejścia do sklepu i 0,90 m od granicy działki narusza normy stanowiące w szczególności, iż; "wyrzutnie powietrza w instalacjach wentylacji i klimatyzacji powinny być (...) zlokalizowane w miejscach umożliwiających odprowadzenie wywiewanego powietrza bez powodowania zagrożenia zdrowia użytkowników budynku i ludzi w jego otoczeniu oraz wywierania szkodliwego wpływu na budynek (...). Dopuszcza się sytuowanie wyrzutni powietrza w ścianie budynku, pod warunkiem, że przeciwległa ściana sąsiedniego znajduje się w odległości co najmniej 10 m lub bez okien w odległości 8 m". Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest jakiegokolwiek odniesienia do opinii i dokumentacji technicznej spornych urządzeń, czym według Sądu organ naruszył podstawowe reguły proceduralne. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem organ odwoławczy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwiej ich oceny (por. wyrok NSA z dnia 03.02.1999r. sygn. akt IV SA 1010/97). Mając na uwadze treść decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz treść zarzutów zawartych w odwołaniu rzeczą organu odwoławczego było w pierwszej kolejności ustalenie charakteru przedmiotowych urządzeń. Ma to istotne znaczenie, jeśli zważy się, że co do urządzeń stanowiących wyrzutnie powietrza mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Dlatego też organ odwoławczy, mając wątpliwości co do kwalifikacji klimatyzatorów, powinien uzupełnić postępowanie dowodowe o takie dowody, które pozwoliłyby bezspornie ustalić jakiego rodzaju urządzeniami są przedmiotowe klimatyzatory i jakie przepisy prawa materialnego mają do nich zastosowanie. Jeśli okazałoby się, że przedmiotowe urządzenia podlegają regulacjom zawartym w wyżej wspomnianym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to tym samym należałoby przyjąć, że ich montaż i eksploatacja stanowiąc stanie technicznym całego budynku. W konsekwencji zastosowanie znajdowałby art. 66 ustawy Prawo budowlane odnoszący się do stanu technicznego obiektów budowlanych. Zgodnie z treścią ustępu l powyższego artykułu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Zaznaczyć trzeba, że organ nadzoru może uznać za nieodpowiedni stan techniczny wówczas, gdy ujawniony stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów i tylko w takim przypadku organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 22.06.2001r. sygn. akt IV SA 1103/99). Dlatego tak istotne w niniejszej sprawie było ustalenie, jakimi urządzeniami są zamontowane przez I. i S.W. klimatyzatory i jakie ewentualne przepisy regulują warunki ich zamontowania i użytkowania. O ile organ I instancji wyczerpująco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, podając zwłaszcza jakie dowody przyjął za podstawę swych ustaleń, a jakim dowodom odmówił mocy dowodowej, o tyle organ II instancji uchylił się od oceny materiału dowodowego dotyczącego istotnych w sprawie okoliczności. Wbrew temu co przyjął organ odwoławczy istota zagadnienia w niniejszej sprawie nie sprowadzała się tylko do tego, czy zamontowanie spornych urządzeń klimatyzacyjnych wymagało w świetle art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Nieuprawniona, a na pewno przedwczesna była zatem konkluzja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż co do zamontowanych urządzeń na przedmiotowym obiekcie budowlanym nie ma zastosowania regulacja Prawa budowlanego. Tym samym bezpodstawnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, czym naruszył art. 105 Kpa. Rzeczą więc organu odwoławczego będzie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy podjęcie działań w trybie art. 136 Kpa, zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego, w kierunku wskazanym wyżej, bądź rozważenie podjęcia rozstrzygnięcia przewidzianego wart. 138 §2 Kpa. Z tych wszystkich względów orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej ppsa. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 ppsa, przy czym zasądzona kwota 500 zł stanowi wartość wpisu uiszczonego przez skarżącego.