II SA/Go 276/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi K.M. na Wojewoda z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie Uchylono zaskarżoną decyzję Wnioskiem z dnia [...] lutego 2004r. M.K. zwrócił się do Urzędu Miasta o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania jego małoletniego syna l.K. z mieszkania przy [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta odmówił wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania I.K. z mieszkania przy [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że I.K. zamieszkiwał razem ze swoją matką – A.D. w ww. lokalu do 2001r. Od 2001r. I.K. zamieszkuje razem ze swoim ojcem – M.K. oraz z dziadkami w lokalu przy [...]. W tej sytuacji - zdaniem organu - nie zaszły przesłanki, o których mowa w art. 145 par. l k.p.a. do wznowienia postępowania administracyjnego. Od decyzji organu I instancji M.K. wniósł odwołanie. W odwołaniu strona wyjaśnia, że I.K. zamieszkał ze swoim ojcem w 2001r., kiedy to A.D. wyjechała do Włoch, skąd do chwili obecnej nie powróciła. Odwołujący się podkreśla, że decyzja o wymeldowaniu jego syna zapadła bez wiedzy odwołującego się, natomiast w tym czasie matka I. była już pozbawiona praw rodzicielskich. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że A.D. wraz z synem – I.K. wymeldowana została z lokalu przy [...] na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2003r. Wymeldowanie nastąpiło z powodu nie zamieszkiwania tychże osób w przedmiotowym lokalu. Zdaniem organu II instancji, ponieważ I.K. zamieszkuje nadal ze swoim ojcem, dlatego nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 145 par. l k.p.a. M.K. wniósł skargę. W skardze strona wnosi o uchylenie decyzji organu II instancji. Skarżący podaje, że w 2001r. A.D. - matka I.K. wyjechała do Włoch, skąd do chwili obecnej nie powróciła. W marcu 2003r. A.D. pozbawiona została władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem Igorem i od tej daty jedynym opiekunem prawnym dziecka jest skarżący. M.K. podkreśla, że jako opiekun syna I. nie był informowany o toczącym się postępowaniu o wymeldowanie syna, jak również nie otrzymał decyzji administracyjnej w tej sprawie. Ponadto skarżący podaje, że ze względu na jego i syna sytuację rodzinną i mieszkaniową decyzja o wymeldowaniu jest krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje, Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. l par. 2 w. w, ustawy, który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega więc na badaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie wymeldowania I.K. narusza przepis art. 149 i 151 k.p.a. Postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania zmierzających do wzruszenia decyzji ostatecznej. Tryb tego szczególnego postępowania regulują przepisy art. 145-152k.p.a. Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. Przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania organ administracyjny bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 par. 1 k.p.a. oraz czy podanie wniesione zostało z zachowaniem terminów przewidzianych wart. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 par. 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. -organ administracji może na podstawie art. 149 par. 3 k.p.a. wydać decyzje odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi wart. 150 i 151 k.p.a. W wyroku z dnia 27 marca 2001r, sygn. akt I S.A. 2390/99 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle art. 149 par. 2 k.p.a. ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowieniowego postępowania, a także wówczas, kiedy z góry wiadomo, że zarzucane przez skarżącego sfałszowanie dowodu nie ma potwierdzenia w orzeczeniu właściwego organu. Merytoryczne rozpoznanie sprawy co do przyczyn wznowienia, o których mowa w art. 145 par. l k.p.a., jest dopuszczalne po przeprowadzeniu postępowania wstępnego zakończonego wszczęciem postępowania o wznowienie. Dopiero po wszczęciu postępowania i rozpatrzeniu sprawy pod kątem zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 par. l k.p.a., organ administracyjny może wydać decyzję merytoryczną tj. odmówić uchy lenia decyzji dotychczasowej, bądź uchylić decyzję dotychczasową. W rozpatrywanej sprawie nie został zachowany przewidziany przepisami tryb postępowania wznowieniowego. Organ I instancji w ogóle nie przeprowadził czynności wstępnych, tj. nie ustalił czy wniosek o wznowienie złożony został w terminie oraz jaka jest przesłanka wznowienia. Ponieważ strona sformułowała swój wniosek ogólnie — wnosząc jedynie o wznowienie postępowania, nie wskazując jaka okoliczność miałaby być podstawą wznowienia, dlatego na podstawie art. 64 par. 2 k.p.a. należało wezwać stronę do usunięcia braków w terminie 7dni z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Przeprowadzenie postępowania wznowieniowego nie jest możliwe bez wstępnego ustalenia przesłanki wznowienia. Dopiero po przeprowadzeniu czynności wstępnych tj. ustaleniu m.in. jaką okoliczność strona wskazuje jako podstawę wznowienia, należało wydać postanowienie o wszczęciu postępowania lub wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Organ I instancji wydał decyzję, w której odmówił wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania I.K., jednakże z treści uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ administracyjny ponownie merytorycznie rozpatrzył sprawę wymeldowania i uznał, że pierwotna decyzja o wymeldowaniu jest zgodna z prawem materialnym tj. z ustawą z dnia l O kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ administracyjny ponownie zbadał, czy decyzja o wymeldowaniu jest zgodna z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a na poparcie stanowiska, że wymeldowanie było zgodne z przepisami prawa organ I instancji przywołał orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. w sprawie sygn. akt 20/01. Decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa. Należy pamiętać, że w obrocie prawnym nadal funkcjonuje decyzja ostateczna o wymeldowaniu I.K., dlatego ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną możliwe było jedynie przy zachowaniu szczególnego trybu przewidzianego dla wzruszenia decyzji ostatecznej, a jednym z tych trybów jest wznowienie postępowania. Z powyższych względów Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 par. l pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.