II SA/Go 278/09

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-05-27

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna otrzymująca zasiłek dla bezrobotnych, która nie posiada oszczędności i nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Osoba bezrobotna, utrzymująca się z zasiłku dla bezrobotnych, która nie posiada oszczędności i nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, spełnia te przesłanki, ponieważ posiadane środki pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych, uniemożliwiając pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący A.J. złożył skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania, dołączając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podał, że jest osobą bezrobotną, otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 551,80 zł brutto, nie posiada oszczędności ani rachunków bankowych, a także nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. A.J. w skardze z dnia 23 lutego 2009 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania, zawarł również wniosek o przyznanie prawa pomocy. Dnia 4 maja 2009 r. do sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku A.J. podał, że jej osobą bezrobotną, otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 551,80 zł (brutto). Skarżący wskazał, że nie posiada oszczędności. W uzupełnieniu złożonego wniosku A.J. oświadczył, że nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, nie posiada rachunków bankowych. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagą w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez A.J. świadczą o jego trudnej sytuacji materialnej. Skarżący jest bowiem osobą bezrobotną, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 551,80 zł (brutto). W świetle zasad doświadczenia życiowego uzasadniony jest wniosek, iż posiadane środki pieniężne pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. Nie posiada zatem skarżący możliwości pokrycia kosztów sądowych (wpisu od skargi - 100 zł) jak i kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek A.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło