II SA/Go 278/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] Starosta na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14, lit. c, art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001, ze zm. ) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o obowiązku zwrotu przez A.S. nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 3.282,80 zł w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji wskazując w uzasadnieniu, że w dniu [...] listopada 2008 r. został on zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2008 r. z powodu podjęcia zatrudnienia Starosta decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r, nr [...] orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] grudnia 2008 r. A.S. zarejestrował się ponownie jako osoba bezrobotna w dniu [...] stycznia 2009 r. Decyzją nr [...] z dniu [...] stycznia 2009 r. Starosta orzekł o uznaniu A.S. z dniem [...] stycznia 2009 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu mu prawa do zasiłku od dnia [...] stycznia 2009 r. Ten sam organ ponownie w dniu [...] lipca 2009 r. wydał decyzję nr [...] orzekającą o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] lipca 2009 r. z powodu podjęcia działalności gospodarczej. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, A.S. w dniu [...] grudnia 2009r. stawił się w Urzędzie Pracy celem dokonania ponownej rejestracji i przedłożył decyzję Burmistrza o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej podmiotu - Usługi [...], z którego to dokumentu wynika, iż A.S. miał zarejestrowaną działalność gospodarcza od dnia [...] listopada 2003 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. Mając na uwadze powyższe Starosta w dniu [...] grudnia 2009 r. postanowieniem nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i 2 i art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie z urzędu w sprawie: – uznania A.S. za osobę bezrobotną z dniem [...] listopada 2008 r. i przyznaniu mu prawa do zasiłku od dnia [...] grudnia 2008 r., – utraty przez A.S. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] grudnia 2008 r., – uznania z dniem [...] stycznia 2009 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku z dniem [...] stycznia 2009 r., – utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] lipca 2009 r. W wydanej przez Starostę decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] orzekł on na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. A i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. F w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, oraz art. 104 i 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. : – uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. orzekającej o uznaniu z dniem [...] listopada 2008 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] grudnia 2008 r. – uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. orzekającej o utracie przez statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] grudnia 2008 r. – o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. orzekającej o uznaniu z dniem [...] stycznia 2009 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] stycznia 2009 r. – o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] lipca 2009 r., – orzekając o odmowie uznania A.S. za osobę bezrobotną z dniem [...] listopada 2008 r., – odmowie uznania go za osobę bezrobotną z dniem [...] stycznia 2009 r. Odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2010 r. wniósł A.S. który podniósł, że w 2003 r. wprawdzie dokonał wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, ale jej nie rozpoczął, nie zgłosił jej również w ZUS-ie, a w urzędzie skarbowym złożył na tę okoliczność stosowne oświadczenie. Ponadto wskazał, że przedmiotową działalność faktycznie podjął dopiero w dniu [...] lipca 2009 r. i tym samym w tej dacie nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 76 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69 poz. 415, ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył treść art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Nadto organ wskazał, iż w dniu [...] listopada 2008 r., oraz w dniu [...] stycznia 2009 r. w Karcie Rejestracyjnej część C - "Oświadczenie bezrobotnego" w pkt 7 skarżący A.S. podpisał, uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczenie o treści: "Nie posiadam wpisu do ewidencji działalności gospodarczej." Dlatego też z uwagi na to, że świadczenia pieniężne wraz z przekazaną od tych świadczeń zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne zostały wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń w ocenie organu są nienależnie pobranym świadczeniem pieniężnym i podlegają zwrotowi. Kwestionując zasadność powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wniósł A.S., powołując się na argumentację prezentowaną wcześniej w odwołaniu od decyzji organu l instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, że zasiłki dla bezrobotnych pobrane przez skarżącego w okresie od dnia [...] grudnia 2008 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. i od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] lipca 2009 r. są nienależnie pobranym świadczeniem pieniężnym, wypłaconym na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, które podlega zwrotowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.". Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Podstawą materialnoprawną wydania kwestionowanej decyzji stanowił art. 76 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.), określanej w dalszej części powoływana jako "ustawa". W myśl dyspozycji art. 76 ust. 1 ustawy, osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Według ustawowej definicji zawartej w art. 76 ust. 2, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się, m.in. (pkt 2), świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. f wymienionej ustawy bezrobotnym jest osoba, która między innymi nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. W rozpatrywanej sprawie podstawą uznania, że pobrane świadczenie miało charakter nienależny, było ustalenie, że świadczenie wpłacono na podstawie nieprawdziwych oświadczeń albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. W kwestionariuszu - Karcie rejestracyjnej bezrobotnego skarżący dwukrotnie potwierdził, że nie posiada wpisu do rejestru działalności gospodarczej (w dniu [...] listopada 2008 r. i [...] stycznia 2009 r.), podczas gdy z akt administracyjnych sprawy wynika (decyzja Burmistrza z dnia [...] grudnia 2009 r.), że skarżący A.S. został wykreślony z przedmiotowej ewidencji z dniem [...] grudnia 2009 r. (data rejestracji to [...] listopada 2003 r. z datą rozpoczęcia [...] listopada 2003 r.). Powyższą okoliczność potwierdza również skarżący, który utrzymuje, że pomimo wpisu takiej działalności nie prowadził, a z wymienionych wyżej decyzji wynika, że jej również nie zawiesił. W wymienionych kartach rejestracji bezrobotnego dążność do określenia statusu nie zmierzała do tego czy prowadzi skarżący aktualnie działalność gospodarczą, ale czy posiada wpis w ewidencji działalności gospodarczej. Tak bowiem postawione pytanie powoduje, że należy podejść do prowadzenia działalności w sposób formalny, a nie faktyczny. Skoro skarżący działalności nie prowadził, choć formalnie posiadał wpis, to winien był w oświadczeniu zawartym w kwestionariuszu odpowiedzieć pozytywnie. Nie jest ważnym czy strona faktycznie prowadziła działalność, gdyż w takim wypadku przedmiotem badania byłyby ustalenia zmierzające do wykazania czy skarżący odprowadza składki ZUS i płaci podatki. W takiej zatem sytuacji z akt sprawy wynika, iż złożone przez skarżącego oświadczenie jest niezgodne z prawdą. Należy zaznaczyć jednak, że skarżący ma możliwość zgodnie z treścią art. 76 ust. 7 cytowanej ustawy, złożenia wniosku do starosty o odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty albo umorzenie należność w całości lub w części (starosta może wydać decyzję po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia). Starosta posiada taką możliwość (a więc jest to decyzja uznaniowa), jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1. w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2. dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3. osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Ponadto w ocenie Sądu dla wyniku rozpoznawanej sprawy bez znaczenia są uwagi skarżącego, że mimo dokonanego wpisu skarżący nigdy nie podjął działalności gospodarczej, a organ ewidencyjny powinien z urzędu podjąć czynności zmierzające do wykreślenia oraz, że jakieś podmioty wiedziały, że skarżący nie prowadził takiej działalności, skoro nie znalazło to odzwierciedlenia w stosownej decyzji o wykreśleniu działalności gospodarczej wydanej przez kompetentny organ. W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami).