II SA/Go 279/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegającego zwrotowi uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...]r., nr [...] W dniu [...] kwietnia 2016 r. R.M. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko S.M. W dniu [...] lipca 2016 r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję nr [...] odmawiającą przyznania wnioskowanego świadczenia na okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] kwietnia 2016 r. oraz przyznającą wnioskowane świadczenie na okres od [...] maja 2016 r. do [...] września 2017 r. W dniu 28 sierpnia 2017 r. do organu wpłynęła dokumentacja R.M., z której wynikało, że uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego przyznanego na dziecko S.M. w okresie od [...] września 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Wójt Gminy orzekł o nienależnie pobranym świadczeniu na dziecko S.M. w okresie od [...] września 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. w wysokości 2500 zł, które podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. orzekającą o nienależnie pobranym świadczeniu wychowawczym na dziecko S.M. pobranym w okresie od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. w wysokości 2000 zł. Organ I instancji wskazał, że dochód rodziny w kwietniu 2016 r. wyniósł 3076,11 zł, który po podzieleniu przez liczbę członków rodziny dał kwotę 1025,37 zł. Wobec powyższego organ odmówił przyznania świadczenia wychowawczego za kwiecień 2016 r. Z kolei w dniu [...] kwietnia 2016 r. A.M. utracił zatrudnienie, wobec czego dochód rodziny wyniósł 1591 zł, a w przeliczeniu na członka rodziny wyniósł 530,33 zł. Organ powziął informację, iż w sierpniu 2016 r. sytuacja dochodowa uległa zmianie, gdyż A.M. i R.M. podjęli zatrudnienie. Biorąc pod uwagę uzyskane informacje, łączny dochód rodziny we wrześniu wyniósł 3962,65 zł, co w przeliczaniu na członka rodziny wyniosło 1320,88 zł. W związku z utratą zatrudnienia przez R.M. w firmie B. sp. z o.o. (umowa o dzieło i umowa zlecenie), od grudnia ponownie uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny. Łączny dochód w grudniu 2016 r. wyniósł 2484,25 zł, co w przeliczeniu daje 828,03 zł na osobę w rodzinie. W styczniu 2017 r. R.M. utraciła zatrudnienie w firmie B. sp. z o.o. (umowa o dzieło) i w związku z tym dochód rodziny w lutym 2017 r. wyniósł 2371,65 zł, co stanowiło 790,55 zł na osobę. SKO decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] orzekło o uchyleniu powyższej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ winien był wyraźnie wskazać jakie wielkości uwzględnił i od jakiego miesiąca wywołują skutek w postaci utraty prawa do świadczenia wychowawczego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], Wójt Gminy orzekł wobec R.M. o nienależnie pobranym świadczeniu wychowawczym na dziecko S.M., pobranym w okresie od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. w wysokości 2000 zł, które podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art 18 ust. 6 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2018.2134 j.t.) – "u.p.p.w.d.", w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty, zatem świadczenie wychowawcze na dziecko S.M. nie powinno przysługiwać od [...] września 2016 r. do [...] stycznia 2017 r. Organ I instancji wyjaśnił również, że zgodnie z art. 20 ust 1 u.p.p.w.d., w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego osoba otrzymująca świadczenie wychowawcze jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego to świadczenie. R.M. pomimo prawidłowego pouczenia nie zgłosiła zmian wynikających ze zmiany zatrudnienia, a tym samym utraty dotychczasowego dochodu i uzyskania nowego i pomimo powstania okoliczności powodujących utratę prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. S.M. nadal pobierała świadczenie wychowawcze, zatem świadczenie pobrane w okresie od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. należało uznać za świadczenie nienależnie pobrane. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła R.M., zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7, 8 oraz 11 k.p.a. oraz przepisu art. 25 ust 2 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 u.p.p.w.d. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że po uzyskaniu informacji, że obecnie dochód rodziny przekracza ustawowe minimum, organ I instancji wybrał miesiące, w których ta sytuacja nastąpiła i nie zważając, że w innym okresie, w którym wypłacane było świadczenie, dochód był o wiele niższy. Według skarżącej wyliczenie dochodu rodziny, winno nastąpić w oparciu o cały okres, gdy uzyskiwane było świadczenie. Jej zdaniem należy wliczyć okresy, w których niektórzy członkowie rodziny nie uzyskiwali dochodu, co w szczególności dotyczy dochodów A.M. w okresie od kwietnia do czerwca 2016 r. oraz R.M. w okresie od lutego do maja 2016r. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]. Kolegium wskazało, iż wsprawie sporne było czy skarżąca w trakcie okresu świadczeniowego 2016/2017 przekroczyła próg dochodowy uprawniający do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. kwotę 800,00 zł. Kolegium zwróciło uwagę na przepis art. 7 ust 3 u.p.p.w.d., z którego wynika, że uzyskanie dochodu przez osobę, której przyznano świadczenie lub członka jej rodziny winno mieć charakter długotrwały. Wskazany przepis wymaga, aby dochód był osiągany również w następnym miesiącu po jego uzyskaniu. W ocenie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca jednokrotne uzyskanie dochodu, bowiem na skutek podjęcia przez skarżącą, jak i jej męża zatrudnienia w lipcu 2016 r. wzrósł dochód rodziny, co rzutuje na prawo do pobierania świadczenia wychowawczego. Uzyskanie przez organ informacji, że sytuacja dochodowa rodziny skarżącej uległa zmianie, nakazywało wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie ustalenia, czy świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie wypłacone w okresie świadczeniowym 2016/2017 r. już po uzyskaniu wyższego dochodu, jest świadczeniem nienależnie pobranym. Zgodnie z art. 18 ust. 6 u.p.p.w.d., w przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu, w którym dochód zostało osiągnięty, w tym przypadku. W ocenie Kolegium, przyjęcie zaprezentowanego przez skarżącą w odwołaniu stanowiska, zgodnie z którym brzmienie art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. nie pozwala na stwierdzenie, że ma to być dochód uzyskiwany tylko w części okresu zasiłkowego nie zasługuje na aprobatę. W takim bowiem przypadku, przekroczenie progu dochodowego przez większość okresu świadczeniowego nie pozwalałoby na przyjęcie, że strona pobiera nienależne świadczenie wychowawcze, pomimo odpadnięcia przesłanki warunkującej to prawo, tj. przekroczenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę kwoty 800 zł. Ustosunkowując się do zawartego w odwołaniu zarzutu niewliczenia okresów, w których niektórzy z członków rodziny nie uzyskiwali dochodu, organ II instancji wskazał, że przy ustalaniu dochodów rodziny nie należy uwzględniać okresów, w których niektórzy z członków utracili dochód, co wynika z regulacji art 7 ust 1 u.p.p.w.d. Mając na uwadze powyższe SKO przyjęło, że pobrane w okresie od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. świadczenie stanowiło świadczenie nienależne. Ponadto należało jeszcze rozważyć, czy stanowiło ono świadczenie nienależnie pobrane. Istotne było ustalenie, czy strona została należycie pouczona o okolicznościach powodujących zaistnienie sytuacji skutkujących brakiem prawa do pobierania świadczenia wychowawczego. Pouczenie powinno być jasne, czytelne i zrozumiałe dla świadczeniobiorcy, bowiem jego celem jest uświadomienie świadczeniobiorcy o konsekwencjach prawnych niezastosowania się do dyspozycji normy prawnej. Odpowiednie pouczenie powinno zostać zawarte we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, ale może także znaleźć się w decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wypłaty przyznanego świadczenia. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy zdaniem Kolegium zasadne jest przyjęcie, że strona w sposób jasny i wyczerpujący została powiadomiona o konieczności poinformowania organu w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. W szczególności, wyczerpujące pouczenie zostało zawarte w decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego. Wskazano w nim m.in., że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wydającego świadczenie wychowawcze. Ponadto, pouczono że niepoinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń, a w konsekwencji - koniecznością ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Tymczasem, w niniejszej sprawie skarżąca zaniechała powiadomienia organu I instancji o zmianach w dochodach uzyskiwanych przez rodzinę. Przede wszystkim nie powiadomiono organu o podjęciu zatrudnienia w T. Sp. z o.o. przez R.M. i w P. Sp. z.o.o. przez A.M. Wskazane informacje zostały ujawnione dopiero na skutek złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2017/2018, a bez wątpienia miały wpływ na ustalenie dochodu rodziny, który w rozpoznawanym przypadku przekłada się bezpośrednio na utratę prawa do świadczenia wychowawczego. Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił stan faktyczny sprawy czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 7 ust. 1-3 oraz 18 ust 6 i 25 ust 2 pkt 1 u.p.p.w.d, Zatem zasadnie przyjęto, że świadczenie pobierane przez skarżącą na córkę S.M. w okresie od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. stanowiło świadczenie nienależnie pobrane, które podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję złożyła R.M. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. poprzez przyjęcie, że świadczenie wychowawcze na dziecko S.M. stanowiło nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy pouczenie zamieszczone na formularzu wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego, który stanowi część akt sprawy znajdujących się w dyspozycji organu, a także pouczenie zawarte w decyzji przyznającej świadczenie, nie może zostać uznane za prawidłowe w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Ponadto decyzja, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, co oznacza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszego stopnia są przedwczesne. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wydanie rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 7, 8, 11 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie zarzutów strony oraz brak wyjaśnienia przesłanek będących podstawą wydania decyzji, w szczególności brak odniesienia się do przytoczonego orzecznictwa sądów administracyjnych w decyzji organu pierwszego stopnia. Dodatkowo zarzuciła pominięcie okoliczności dotyczącej przeświadczenia strony o tym, że nie doszło do nienależnie pobranego świadczenia, z uwagi na złożenie przez stronę wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na kolejny okres. Wobec powyższych zarzutów, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszego stopnia i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U.2017.2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2018.1302, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2018.2134 j.t., dalej jako p.p.w.d.). Zgodnie z art. 4 ust. 2 p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Zgodnie z art. 25 ust. 1 p.p.w.d. osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane uważa się m.in. świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie (art. 25 ust. 2 pkt 2p.p.w.d.) i ten właśnie przepis przyjęły organy jako podstawę rozstrzygnięcia. Uznanie świadczenia za nienależnie pobrane wymaga zaistnienia dwu przesłanek: po pierwsze - świadczenie zostało przyznane lub też wypłacone i po drugie - podstawą przyznania bądź wypłaty tego świadczenia była jedna ze wskazanych w nim okoliczności: fałszywe zeznania lub fałszywe dokumenty bądź "świadome wprowadzenie w błąd" przez osobę pobierającą to świadczenie. Pierwsza z tych przesłanek w sposób oczywisty w rozpoznawanej sprawie zachodziła bowiem świadczenie było przyznane i wypłacane. Jeżeli zaś chodzi o drugą przesłankę to "błąd", o którym mowa w przepisie art. 25 ust. 2 pkt 2 p.p.w.d. musi stanowić następstwo świadomego działania pobierającego świadczenie, determinowanego wolą wywołania przekonania po stronie organu, że zostały spełnione warunki przyznania do niego prawa. Świadomym wprowadzeniem w błąd jest sytuacja, w której osoba ubiegająca się o świadczenie dąży do wywołania mylnego wyobrażenia organu o stanie jego uprawnień lub się na to godzi, podając nieprawdziwe fakty lub zatajając istotne dla sprawy okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2016 r., I OSK 2234/14). Innymi słowy, o świadczeniu nienależnie pobranym można mówić wówczas, gdy nie tylko doszło do jego wypłaty mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania, ale przy zaistnieniu świadomości osoby, która świadczenie pobiera, iż świadczenie jej nie przysługuje. Obowiązek zwrotu obciąża zatem tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń. Wskazuje się przy tym, że prawidłowym pouczeniem w dziedzinie polityki społecznej jest tylko te, które zostało sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, iż pozostając w zgodzie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego można przyjąć, że ów adresat miał świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1701/12). W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy istnieją wątpliwości, czy skarżąca została należycie poinformowana o przyczynach powodujących utratę prawa do pobieranego świadczenia wychowawczego i czy w związku z tym miała świadomość, że w okresie od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. nastąpił brak prawa do jego pobierania z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Świadczy o tym chociażby treść wniesionego przez nią w rozpoznawanej sprawie odwołania, z którego wynika, że uważa ona, iż wyliczenie dochodu rodziny, winno nastąpić w oparciu o cały okres, gdy uzyskiwane było świadczenie i należy wliczyć okresy, w których niektórzy członkowie rodziny nie uzyskiwali dochodu. Także z treści innych pism składanych w toku postępowania przez skarżącą wynika, iż nie miała ona świadomości, że w okresie od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. dochód na jednego członka jej rodziny przekroczył kryterium dochodowe i konsekwentnie takie wyliczenia organów skarżąca kwestionowała. Zarzuty podnoszone przez skarżącą winny skłonić organy do wnikliwego wyjaśnienia, czy rzeczywiście skarżąca nie miała świadomości uzyskiwania dochodów w wysokości przekraczającej to kryterium dochodowe. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż sytuacja w rodzinie skarżącej, jeżeli chodzi o uzyskiwane i tracone dochody w okresie pobierania świadczenia ulegała bardzo częstym zmianom. W związku z tym wyliczenie dochodu na członka rodziny zgodnie z przepisami ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie było proste, a o skomplikowanym charakterze sprawy świadczy choćby wcześniejsze dwukrotne uchylenie decyzji organu I instancji. Wobec powyższego w ocenie Sądu opisana wyżej przesłanka nienależnego świadczenia z art. 25 ust. 2 pkt 2 p.p.w.d., a więc świadomość skarżącej co do tego, że nie przysługuje jej pobierane świadczenie wychowawcze i w związku z tym świadomie działała ona w celu wprowadzenia w błąd organu, nie została wykazana przez organy, na których spoczywał taki obowiązek (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Niewystarczające w tym zakresie było odwołanie się przez organy do pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...]H lipca 2016 r. w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego. Jak bowiem wskazano wyżej skarżąca zdawała się rozumieć to pouczenie w taki sposób, iż pozostawała w przekonaniu, że w całym okresie pobierania przez nią świadczenia wychowawczego nie było przekroczone w jej rodzinie kryterium dochodowe. Tym samym organy z naruszeniem art. 7, 77 i 80 k.p.a. rozstrzygnęły sprawę niewyjaśnioną dostatecznie, co do stanu świadomego działania skarżącej w celu wprowadzenia w błąd organu. Podkreślić przy tym należy, iż jak wskazuje na to sam tytuł ustawy oraz treść art. 4 ust. 1 celem tej regulacji prawnej jest udzielenie przez państwo rodzicom (opiekunom) dzieci pomocy w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Zatem z punktu widzenia celu świadczenia i zdrowego rozsądku istotne w tym kontekście jest to, czy świadczenie zostało z pożytkiem dla dziecka wykorzystane, a ta kwestia, pozostała zupełnie na uboczu formalnoprawnych rozważań organów. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. Ze względu na charakter i stwierdzone uchybienia uchyleniu podlegała również decyzja organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji wyjaśni jednoznacznie kwestię, czy skarżąca nie informując organu o zmianie jej sytuacji dochodowej działała w celu wprowadzenia w błąd organu w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 p.p.w.d., wiedząc że pobierane świadczenie jej nie przysługuje. Wykazanie świadomości skutkującej przyjęciem sankcjonowanego w art. 25 ust. 2 pkt 2 p.p.w.d. postępowania skarżącej wymaga poparcia tego jednoznacznymi dowodami, a zatem organ - o ile uzna to za potrzebne - podejmie stosowne czynności zmierzające do weryfikacji jej oświadczeń w tej kwestii.