II SA/Go 281/13

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-04-15

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie osiąga dochodu i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku osoby nieposiadającej dochodu, z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i zaspokajającej jedynie podstawowe potrzeby rodziny, przesłanka ta jest spełniona.
Stan faktyczny
E.N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną i zawieszone postępowanie o rentę z tytułu wypadku w pracy. Dochód jego trzyosobowej rodziny wynosił 1.217,86 zł, a ponoszone wydatki związane z eksploatacją mieszkania to 597 zł. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i nie posiada oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.N. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. 28 lutego 2013 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek E.N. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku E.N. podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Oświadczył, że postępowanie sądowe w sprawie o przyznanie renty z tytułu wypadku w pracy zostało zawieszone. Skarżący wskazał, że dochód jego trzyosobowej rodziny składa się z wynagrodzenia żony (1.111,86 zł) i zasiłku rodzinnego (106 zł). E.N. przedstawił ponoszone wydatki związane z eksploatacją mieszkania (czynsz – 441 zł, energia elektryczna – 104 zł, gaz – 52 zł). Wniosek jest uzasadniony. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że wpis w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Analiza sytuacji materialnej E.N. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, że skarżący nie posiada obecnie dochodu. E.N. uległ wypadkowi w pracy i z tego tytułu podjął starania o uzyskanie świadczenia rentowego. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. sygn. akt [...] zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Dochód trzyosobowej rodziny skarżącego wynosi 1.217,86 zł. Nie można również pominąć, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Z treści formularza PPF wynika, że E.N. nie posiada oszczędności. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie powinien budzić zatem wątpliwości wniosek, że posiadane przez skarżącego środki pieniężne pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jego rodziny. Z uwagi na powyższe uzasadniona jest teza, że wniosek E.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło