II SA/Go 281/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.H. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie p o s t a n a w i a : 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 281/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę W.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 5 czerwca 2015 r. (k. 27 akt sądowych). W dniu 30 czerwca 2015 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) W.H. wniósł od przedmiotowego postanowienia sporządzoną osobiście skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 281/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę kasacyjną W.H.. Dnia 3 września 2015 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku W.H. podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Skarżący oświadczył, że z tytułu działalności gospodarczej uzyskuje dochód w kwocie 600 zł, a jego żona pobiera emeryturę w wysokości 800 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku W.H. wskazał, że nie posada środków pieniężnych na rachunku bankowym a także przedstawił opłaty za użytkowanie mieszkania (698,06 zł). Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 200 zł (§ 2 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Analiza sytuacji materialnej W.H. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, że skarżący uzyskuje niewielki dochód z działalności gospodarczej (600 zł netto), a jego żona pobiera emeryturę w wysokości 816,27 zł (netto). Należy wskazać, że same opłaty za mieszkanie wynoszą 698 zł. Z treści formularza PPF wynika, że W.H. nie posiada oszczędności ani majątku. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącego odnośnie jego sytuacji majątkowej. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności uznano, iż uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, bowiem sytuacja finansowa nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Konstatując należy stwierdzić, że wniosek W.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.