II SA/Go 286/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-06-17
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Maria Bohdanowicz, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej stwierdzająca wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa, ale nie uchylająca jej z powodu braku możliwości wydania innej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, jest prawidłowa, jeśli organ I instancji nie przeprowadził pełnej analizy materiału dowodowego pod kątem przepisów materialnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wznowieniowe musi przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające co do istoty sprawy, w tym analizę przepisów materialnych mających zastosowanie. Stwierdzenie, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, bez odzwierciedlenia tego w aktach i uzasadnieniu, jest niewystarczające. W takim przypadku organ odwoławczy słusznie uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
A.B. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło decyzję Wójta Gminy wydaną po wznowieniu postępowania administracyjnego dotyczącego warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie budynku usługowego na budynek produkcyjny. Skarżąca zarzucała m.in. brak pełnej analizy urbanistycznej i nieuwzględnienie uciążliwości inwestycji dla otoczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2014r. znak [...] Wójt Gminy, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, na podstawie art. 151 § 2, w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), z powołaniem art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 647 z późn. zm.), stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] w sprawie ustalenia na wniosek A.B. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie oraz rozbudowie budynku usługowego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek produkcyjny na terenie działki o nr ewid. [...].
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ w szczególności podniósł, że postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] wznowiono na wniosek M.J. postępowanie zakończone decyzją Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla opisanej powyżej inwestycji. Wójt Gminy poddając analizie przeprowadzone postępowanie oraz zarzuty M.J. wezwał A.B. pismem z dnia [...] października 2014 r. o przedłożenie dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów. A.B. przedłożyła właściwe dokumenty we wskazanym terminie.
Organ I instancji w toku wznowionego postępowania uzyskał oświadczenie inwestora o deklarowanej ilości produkcji, wysłał stosowne zawiadomienia do wszystkich stron pod właściwe adresy zamieszkania, a także sprostował datę w załączniku do decyzji "Analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu". Po analizie zebranych materiałów Wójt Gminy stwierdził, że powyższe błędy nie mają wpływu na merytoryczną treść decyzji, a postępowanie prócz ww. braków w sprawie było przeprowadzone w sposób prawidłowy.
W toku wznowionego postępowania ustalono, że kwestionowana decyzja z dnia [...] marca 2009 r. została doręczona wszystkim stronom za wyjątkiem M.J. i R.S. - jak wskazuje M.J. decyzja została wysłana pod niewłaściwy adres. Organ podniósł, że zawiadomienie o zakończeniu postępowania w sprawie zostało odebrane pod adresem [...] przez R.S. oraz poinformował, iż zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Wójt Gminy stwierdził, że wydana w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W tym przypadku organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której ogranicza się do stwierdzenia wydania kwestionowanej decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.).
Od powyższej decyzji odwołała się M.J., która wniosła o uchylenie w całości decyzji nr [...] znak: [...], z dnia [...] stycznia 2012r. oraz podniosła, że do dnia dzisiejszego, jako strona, formalnie nie otrzymała wydanej w dniu [...] stycznia 2013r. decyzji nr [...], znak: [...], o warunkach zabudowy i dysponuje jedynie jej kopią. Dalej wskazywała, że analiza urbanistyczna, oraz wydana na jej podstawie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, nie uwzględnia w pełni stanu faktycznego i ochrony interesów osób trzecich. Przedmiotem analizy była potencjalna możliwość lokalizacji zakładu produkcyjnego usytuowanego centralnie pomiędzy budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Specyfika pracy zakładu produkcyjnego, jakim jest piekarnia wyrobów cukierniczych, powinna wzbudzić szczególną ostrożność przy takiej lokalizacji osób dokonujących takiej analizy. Oczywistym jest, że produkcja odbywać się będzie codziennie poczynając od godzin popołudniowo-wieczornych, a kończyć w godzinach nocnych, a sam proces produkcyjny będzie się wiązać z emisją wyziewów produkcyjnych, o wysokiej temperaturze, o specyficznej woni zwłaszcza przy produkcji wyrobów pieczonych w głębokim oleju takich jak pączki. Poza tym, w trakcie godzin nocnych, ma miejsce aktywność związana z czynnym zakładem taka jak otwarte okna latem i głośne rozmowy wewnątrz i na zewnątrz, wychodzenie pracowników na zewnątrz, ruch pojazdów pracowników i zaopatrzenia, praca klimatyzatorów, wynoszenie odpadów do śmietników na zewnątrz itp. Z całą pewnością nie jest to tożsame z sąsiedztwem domów mieszkalnych. W tym przypadku produkcja może odbywać się 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu - nie ma żadnych ograniczeń czasowych.
Strona podała, że mimo, iż w dalszej lokalizacji znajduje się warsztat samochodowy
i mały sklepik spożywczy tzw. blaszak, ich nieuciążliwy charakter funkcji usługowej jest w pełni akceptowalny wśród zabudowy mieszkalnej. Argumentem kluczowym w realiach toku sprawy są istniejące kurniki, które można ewentualnie zakwalifikować do funkcji produkcyjnej, ale fakt istnienia tego typu obiektów w dalszej lokalizacji, na skraju zabudowań osłoniętej z jednej strony lasem, nie powinien bezwzględnie przesądzać o możliwości rozwoju funkcji produkcyjnej w strefie mieszkalnej
z nieuciążliwymi usługami. Zdaniem odwołującej się ocena otoczenia przyszłej produkcji została dokonana wycinkowo - najbliższe otoczenie budynki mieszkalne jednorodzinne, nie dokonano oceny wpływu na przyszłą kumulację uciążliwości. W ocenie strony kluczowy wpływ na ostateczne przesądzenie co do zabudowy przedmiotowej działki ma zabudowa bezpośrednio sąsiadujących działek. Jednostkowe wskazanie obiektów usługowych oraz kurników jako funkcji produkcyjnej pozostało również bez oceny wpływu na przyszłą kumulację uciążliwości. Przyjmując zakres strefy analizy urbanistycznej sięgającej do kurników w kierunku północnym, powinno się ująć obszar o podobnym zasięgu w pozostałych kierunkach, co doprowadziłoby do wniosków, że pozostały obszar został wydzielony tylko na budownictwo mieszkalne jednorodzinne. W ocenie strony oznacza to kolizję urbanistyczną, polegającą na wprowadzeniu obiektu produkcyjnego do strefy mieszkalnictwa jednorodzinnego, powodując wprost zakłócenie jego podstawowych funkcji takich jak: wypoczynek, mir domowy, spokój, spoczynek nocny, poprzez cykliczną emisję oparów produkcyjnych szczególnie uporczywych i uciążliwych
w upalne wieczory i noce, uniemożliwiających otwarcie okien w celu przewietrzenia mieszkania lub pozostawienia otwartych okien na noc. Kominki wentylacyjne znajdują się w linii zabudowy i na poziomach okien sąsiadujących budynków mieszkalnych. Przebywanie na własnej działce w celach rekreacyjnych wiąże się
z codziennym przebywaniem w oparach produkcyjnych wyziewów. To powoduje znaczne ograniczenia w swobodnym korzystaniu z nieruchomości i okalającego ją terenu.
Zdaniem strony nie uwzględniono również faktu, że taka lokalizacja spowoduje (i tak się dzieje) spadek zainteresowania realizacją inwestycji, tj. budowania domów mieszkalnych i zakupem działek pomimo spadku ich wartości, ze względu właśnie na lokalizację zakładu produkcyjnego w tej wsi. Ewentualna sprzedaż nieruchomości odwołującej będzie wiązała się z koniecznością poważnej obniżki ceny, a to oznacza realne straty finansowe, będące następstwem bezpośredniej, szkodliwej działalności zakładu produkcyjnego "K". Nie uwzględniono także w analizie wartości przyrodniczych takich jak: lasy, stawy, łąki, świeże powietrze, tereny rekreacyjne, cisza i spokój. Ponadto odwołująca zarzucała ogólnikowe i nieprecyzyjne zapisy
w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Jej zdaniem decyzja została wydana bez wnikliwej analizy całokształtu okoliczności związanych z:
– ochroną interesów osób trzecich,
– obszarem oddziaływania
– ustala lokalizację funkcji produkcyjnej centralnie pomiędzy budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, pozostawiając mieszkańców na łasce kierunku i siły wiatru kierującego emisją oparów i wyziewów produkcyjnych,
– wprowadza dodatkowy element zagospodarowania przestrzennego pogłębiając uciążliwości związane ze sporadyczną emisją przykrych zapachów od kurników,
– nie ustala warunków czasu produkowania (można piec całą dobę) - nowa zabudowa nie powinna pogarszać stanu istniejącego, jednocześnie otwiera to niebezpieczną drogę do powstawania kolejnych obiektów produkcyjnych
(o dowolnych uciążliwościach) pomiędzy domami.
– narusza zasadę utrzymania ładu przestrzennego pod względem architektonicznym (biały kontenerowy budynek) pośród dwuspadowych dachów domków jednorodzinnych,
– czytelnością i rozdzielnością stref - mieszkalnej i produkcyjnej,
– nie zawiera zapisu o ograniczeniu uciążliwości do granic własnej działki,
– zawiera martwy zapis o obowiązku wzbogacenia ładu przestrzennego
i architektonicznego.
Zdaniem odwołującej taki zakład wręcz burzy ład architektoniczny i przestrzenny,
i nie wnosi żadnych pozytywnych dla wsi i mieszkańców elementów. Jest uciążliwy
i szkodliwy. Natomiast decyzja kończąca wznowione postępowanie z dnia [...] listopada 2014 znak: [...], stwierdza, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, ograniczając się jedynie do poprawy błędów formalnych, kompletnie ignorując w/w argumenty, co do merytorycznej treści decyzji o warunkach zabudowy i błędnie przeprowadzonej analizy urbanistycznej, co właśnie ę odwołania.
Decyzją z dnia [...] marca 2015r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1, art. 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, prowadzonego na podstawie postanowienia o wznowieniu wydanego wskutek wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy.
W niniejszej sprawie prowadzone postępowanie wznowieniowe organ zakończył wydaniem decyzji przywołującej w podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2
i art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, na mocy których, organ może wydać taką decyzję, gdy ustali, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Organ odwoławczy, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny wskazał, iż organ I instancji we wznowionym postępowaniu nie dokonał żadnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego pod względem możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy odpowiadającej wnioskowi inwestora, nie ponowił analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ww. ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie rozpoznał sprawy ponownie w pełnym zakresie, ograniczając się tylko do weryfikacji twierdzeń podmiotu domagającego się wznowienia postępowania ale tylko w zakresie pominięcia jego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji o warunkach zabudowy. Co prawda organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że poddał analizie przeprowadzone postępowanie i stwierdził, że wydana
w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, jednak zdaniem Kolegium ta konstatacja nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy oraz uzasadnieniu decyzji, co z kolei prowadzi do do wniosku, że powoływanie się przez organ I instancji na dyspozycję art. 146 § 2 kpa jest przedwczesne.
Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art.77 § 1, art. 107 § 3 i art. 146 § 2 k.p.a.
W końcowej części uzasadnienia SKO zawarło wytyczne dla Wójta Gminy co do dalszego postępowania oraz przywołało treść art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła A.B., zarzucając naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 Kpa - poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, a w konsekwencji wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania,
2. art. 80 Kpa - wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i zasadami doświadczenia życiowego, skutkującą niezasadnym przyznaniem waloru wiarygodności wyłącznie twierdzeniom M.J., zawartym w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...],
3. art. 107 § 1 i 3 Kpa w zw. z art. 11 Kpa – poprzez nieprzeprowadzenie jakiejkolwiek oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie redakcji uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób lekceważący
i sprzeczny z zasadą przekonywania,
4. art. 138 § 2 Kpa - poprzez uchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w sytuacji gdy nie zachodziły ku temu przesłanki obejmujące łącznie naruszenie przepisów postępowania oraz konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,
5. art. 138 §1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 140 i art. 136 Kpa - poprzez jego niezastosowanie, organ odwoławczy nie uzupełnił materiału dowodowego sprawy i nie ustalił przesłanki warunkującej wszczęcie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy tj. organ nie ustalił czy podanie o wznowienie postępowania wniosła strona postępowania, jak również czy został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 § 2 Kpa, a w konsekwencji nie orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Strona skarżąca podniosła ponadto, iż w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie dla określenia warunków zabudowy ma fakt, że cały analizowany obszar pełni różnorodne funkcje m.in. produkcyjną, usługową, handlową oraz mieszkaniową.
Na terenie tym znajduje się m.in. sklep osiedlowy, zakład mechaniki samochodowej, sklep "D", restauracja, centrum imprezowe "R", przedsiębiorstwo "D", obiekty gospodarcze związane z intensywną produkcją rolną oraz zabudową zagrodową.
Ponadto zdaniem strony organy orzekające w sprawie nie ustaliły
czy wnioskodawczyni zachowała jednomiesięczny termin złożenia wniosku - określony w art. 148 Kpa.
Skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy rozpoznający odwołanie od decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 Kpa zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji
i nie może poprzestać na ocenie samego odwołania. W ocenie skarżącej organ nie dokonał wyjaśnienia podstawy prawnej, na której zasadza się rozstrzygnięcie. Samo jej obszerne przytoczenie nie jest bowiem wystarczające i należy dokonać jej pełnej wykładni w świetle ustalonego stanu faktycznego. Kolegium powinno
w szczególności wyjaśnić, dlaczego w jego ocenie spełniona została przesłanka określona w art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że brak właściwego uzasadnienia powoduje wadliwość całej decyzji, przy czym jego niepełność może powodować wątpliwości co do zakresu przeprowadzonego przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego. Wadliwe uzasadnienie decyzji, które nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu jest rozstrzygnięciem opartym na obowiązujących przepisach oraz stwierdzonym
w oparciu o rzetelne dowody stanie faktycznym zaistniałym w danej sprawie, który odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie, nosi wszelkie cechy rozstrzygnięcia dowolnego, nieopartego na przepisach prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Przedmiot sądowej kontroli legalności w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r. uchylająca decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2014 r., którą organ ten, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. ([...]) w sprawie ustalenia na wniosek A.B. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie budynku usługowego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek produkcyjny.
Na wstępie podkreślenia wymaga, iż postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji prowadzone było w trybie wznowienia postępowania, czyli nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego służącym weryfikacji decyzji ostatecznych w administracyjnym toku instancji.
W myśl art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej "K.p.a.", decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko
w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Jak stanowi jednoznacznie art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli, zachodzą określone w nim przesłanki, m.in. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4). Nadto przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego określają również art. 145a
§ 1 i 145b § 1 K.p.a. Z akt sprawy wynika, że na skutek wniosku M.J. z dnia [...] lipca 2014r.., uzupełnionego pismem z dnia [...] sierpnia 2014r. Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] stycznia 2013r.
W tym miejscu przywołać należy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące postępowanie wznowieniowe.
W myśl w art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, jednak wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (tak jak w niniejszej sprawie) następuje tylko na wniosek strony. Podanie
o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia,
w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2). Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 K.p.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 K.p.a.), a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania wszczyna pierwszą fazę postępowania wznowieniowego mającego na celu ustalenie czy przesłanki do jego wznowienia rzeczywiście istnieją. W drugim, właściwym etapie postępowania wznowieniowego,
w razie stwierdzenia przesłanek wznowienia, przeprowadza się także postępowanie wyjaśniające w celu rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Wbrew zarzutowi skarżącego, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ bada więc czy postępowanie w którym zapadła decyzja ostateczna było dotknięte którąś z wad wymienionych w art. 145 § 1, 145a § 1 lub 145b § 2 K.p.a., a następnie przeprowadza postępowanie wyjaśniające mające na celu rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną. Faktycznie więc postanowienie wydane na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. wszczyna postępowanie w sprawie wznowienia, jednak nie przesadza o stwierdzeniu podstaw wznowienia.
Do stwierdzenia tych podstaw bądź też stwierdzenia ich braku dochodzi dopiero
w wyniku wydania jednego z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 § 1 K.p.a., na podstawie którego organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Jednocześnie ustawodawca w art. 146 K.p.a. zastrzegł negatywne przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej, mimo zaistnienia przesłanek wznowieniowych. Tak więc uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś
z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (§ 1). Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2).
W art. 151 § 2 zawarto zastrzeżenie, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa
w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
W okolicznościach niniejszej sprawy szczególną uwagę zwrócić należy, na unormowanie zawarte w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 K.p.a. W sytuacji bowiem gdy organ stwierdzi podstawy do wznowienia postępowania (czyli jego kwalifikowaną wadę), ale w wyniku wznowionego i prowadzonego ponownie co do istoty sprawy postępowania zapaść miałaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej, organ nie wydaje rozstrzygnięcia ograniczającego się do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Obowiązany jest on bowiem wydać decyzję,
w której stwierdzi wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa oraz wskaże w rozstrzygnięciu okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Powyższa regulacja została zastosowana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Organ I instancji stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji
z naruszeniem prawa oraz wskazał, że nie uchylił decyzji bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wydaniu takiej decyzji musi jednak towarzyszyć wskazanie okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W jej uzasadnieniu wykazać winien, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc stosując art. 146 § 2 k.p.a. wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości postępowania, ograniczonego jedynie tożsamością sprawy, w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia z dnia 12 kwietnia 2001 r., I SA 1289/99, LEX nr 54527). Celem wznowionego postępowania jest bowiem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie,
czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym (vide: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2002r., OPS 11/02, ONSA 2003/3/86).
Słusznie więc organ odwoławczy, wobec braku przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie
w sprawie, uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wójta Gminy. Sama konstatacja, że "po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Wójt Gminy stwierdził, że wydana w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej" jest niewystarczająca. Owo "stwierdzenie" Wójta winno mieć odzwierciedlenie w aktach sprawy, a co za tym idzie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Podkreślić trzeba, że nie przeprowadzono przede wszystkim analizy zagospodarowania terenu pod kątem zasady dobrego sąsiedztwa, a tego głównie domaga się wnioskodawczyni M.J.. W odwołaniu od decyzji I instancji domaga się ona analizy specyfiki zakładu produkcyjnego jakim jest zakład skarżącej (produkcja wyrobów cukierniczych) wskazując przy tym na nieuciążliwe jej zdaniem istniejące obiekty usługowe takie jak sklep i warsztat samochodowy, a z kolei skarżąca podaje, iż w najbliższej okolicy znajdują się dodatkowo sklep "D", restauracja, centrum imprezowe "R" czy obiekty związane z intensywną produkcją rolną.
Należy przypomnieć, że celem omawianej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego jako takiego ukształtowania przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania
i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Powstająca w sąsiedztwie zabudowanej już działki nowa zabudowa powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej. Określenie powyższej charakterystyki jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie warunków zabudowy, a także jest jednym
z elementów rozstrzygnięcia znajdującego się w treści decyzji (vide: Ustawa
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod red.
Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2015, Legalis).
Ponowne przeprowadzenie postępowania w całości, ustalenie wszystkich okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego pozwoli dopiero odpowiedzieć na pytanie czy brak czy też są podstawy do wydania decyzji takiej jak dotychczasowa.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U, z 2012r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło