II SA/Go 289/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję burmistrza Miasta Gminy z [...] r. nr [...]. W oparciu o art. 15 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r, Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Burmistrz Miasta i Gminy wydał dnia [...] stycznia 2006r. decyzję nr [...], którą odmówił wymeldowania - na wniosek M.W., z pobytu stałego R.M. z lokalu mieszkalnego położonego [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ l instancji podał, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki wskazane w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które mogłyby być podstawą do wymeldowania R.M. z powyższego lokalu. Świadczą o tym uzyskane przez organ w toku postępowania wyjaśnienia R.M., który stwierdził, że spornego lokalu nie opuścił na stałe i chce do niego wrócić, a ponadto przychodzi do niego w odwiedziny do syna. Wobec powyższego Burmistrz Miasta i Gminy uznał, że nie została spełniona przesłanka trwałego opuszczenia lokalu przez R.M., a w związku z tym nie było podstaw do podjęcia decyzji o wymeldowaniu. Odwołanie od powyższego orzeczenia wniosła M.W. podnosząc, że R.M. opuścił lokal mieszkalny położony [...], którego ona jest głównym najemcą, na okres dłuższy niż dwa miesiące w sposób dobrowolny i na stałe. Ponadto wskazała, że R.M. nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu i zarzuciła organowi l instancji, że nie przeprowadził na tę okoliczność żadnego dowodu. Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji - Wojewoda, decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że R.M., pomimo że dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal mieszkalny na skutek konfliktów ze swoją konkubiną – M.W., nie opuścił go na stałe i wyraził chęć powrotu i zamieszkania w nim, gdyż sam go wyremontował ze swoich środków finansowych, a poza tym do spornego lokalu przychodzi z wizytą do syna. Według organu odwoławczego spełnienie przesłanki opuszczenia przez osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego, która uzasadnia jej wymeldowanie, następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały. W niniejszej sprawie R.M. wyraża chęć powrotu do spornego lokalu i zamieszkania w nim, w związku z czym organ II instancji uznał, że opuszczenie lokalu przez niego jest tymczasowe i nie ma podstawy do tego, aby go wymeldować. Z rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się M.W. i pismem z dnia [...].04.2006r. wniosła skargę do Sądu twierdząc, że wystarczającą przesłanką do wymeldowania R.M. z mieszkania położonego [...] jest fakt opuszczenia przez niego tego lokalu na okres przekraczający dwa miesiące, przy czym według niej opuszczenie to ma charakter trwały, a organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy. Oprócz tego skarżąca również zarzuciła organowi odwoławczemu, że nie dał wiary co do znęcania się R.M. nad nią i nad wspólnym dzieckiem pomimo, że w Komendzie Powiatowej Policji prowadzone jest z tego tytułu dochodzenie przeciwko R.M.. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Dokonując oceny zgodności decyzji organów obu instancji z powszechnie obowiązującym prawem należało uznać, że zostały one wydane z naruszeniem prawa materialnego, co spowodowało konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało ustalić, czy nie zachodziły przesłanki przewidziane przepisami prawa, które uzasadniałyby wymeldowanie R.M. z lokalu mieszkalnego położonego [...], którego wyłącznym najemcą jest skarżąca M.W.. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień rozpatrywania przez organy niniejszej sprawy, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jeżeli osoba zobowiązana nie dopełniła powyższego obowiązku, to zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania tej osoby. Z dokonanych przez organ l instancji ustaleń wynika, że R.M. wyprowadził się z zajmowanego wspólnie ze skarżącą lokalu mieszkalnego w dniu [...].08.005r. i zamieszkał u swoich rodziców. Wniosek o wymeldowanie go z pobytu stałego skarżąca złożyła dopiero w dniu [...].11.2005r, a zatem po upływie więcej niż dwóch miesięcy wymaganych ustawą. Zatem należało przyjąć, że przesłanka dotycząca okresu, po upływie którego organ administracji może wymeldować osobę z pobytu stałego została spełniona. Kolejnym krokiem Sądu było zbadanie, czy R.M. opuścił przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały. Zgodnie bowiem z przyjętym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA w Warszawie z 23.04.2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123). O dobrowolności opuszczenia przez zainteresowanego mieszkania świadczą między innymi złożone zarówno przez niego, jak i przez skarżącą zeznania do protokołu sporządzonego w dniu [...].01.2006r. na okoliczność przeprowadzenia przez organ I instancji oględzin spornego mieszkania. R.M. podał mianowicie, że opuścił wyżej wskazany lokal dobrowolnie, jednakże wyraził jednocześnie wolę powrotu do niego i ponownego w nim zamieszkania. Dobrą wolę opuszczenia lokalu zainteresowanego potwierdziła również M.W. zeznając, że zainteresowany opuścił mieszkanie zabierając wszystkie swoje osobiste rzeczy i przychodząc do niego tylko celem odwiedzenia ich wspólnego syna bez zamiaru pozostania w mieszkaniu. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem dobrowolne opuszczenie ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób (por. wyrok NSA w Warszawie z 17.03.2003r. sygn. akt V SA 2323/02 LEX nr 159183). Jak wynika z dokonanych ustaleń R.M. nie został siłą, ani też żadnym bezprawnym działaniem pozbawiony możliwości zamieszkiwania w zajmowanym dotąd mieszkaniu, dlatego też nie można mówić o braku woli jego opuszczenia. Pozbawienie zainteresowanego kluczy do spornego mieszkania, co podniósł podczas wspomnianych oględzin, nie uzasadnia zaniechania podjęcia działań zmierzających do umożliwienia mu ponownego zamieszkania ze skarżącą. Zainteresowany bowiem nie poczynił w tym celu żadnych kroków prawnych, co daje podstawę do stwierdzenia, że nie zależało mu na powrocie do wcześniej zajmowanego mieszkania. W ocenie Sądu, w świetle poczynionych ustaleń, uzasadnione jest twierdzenie, że kolejna przesłanka, dotycząca dobrowolności opuszczenia lokalu mieszkalnego, umożliwiająca wymeldowanie osoby z pobytu stałego, została w niniejszej sprawie spełniona, co zresztą zostało stwierdzone w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Sąd natomiast nie podzielił stanowiska organów obu instancji co do tymczasowego charakteru opuszczenia przez R.M. lokalu najmowanego przez skarżącą. Fakt zabrania ze sobą wszystkich osobistych rzeczy, przychodzenia do mieszkania wyłącznie w celu odwiedzenia syna bez zamiaru pozostania w nim oraz brak jakiejkolwiek inicjatywy związanej z realizacją zamiaru ponownego zamieszkania ze skarżącą, stanowi bezsporną przesłankę uzasadniającą uznanie, że opuszczenie przez zainteresowanego wyżej wskazanego lokalu mieszkalnego ma charakter trwały. Świadczy o tym również rozpad związku - konkubinatu pomiędzy nim a skarżącą, co podała organom do wiadomości skarżąca stwierdzając, że R.M. odszedł od niej "do innej kobiety". Ponadto Sąd ustalił, że w Wydziale Karnym Sądu Rejonowego prowadzona jest sprawa o sygnaturze Ds. 39/06 przeciwko R.M. oskarżonemu o popełnienie przestępstwa z art. 190 § 1 kodeksu karnego (groźba karalna). Mając na względzie powyższe należy znać, że centrum spraw życiowych zainteresowanego nie znajduje się już w mieszkaniu zajmowanym przez skarżącą i ich wspólnego syna, a co za tym idzie przyjąć, że opuszczenie przez zainteresowanego spornego mieszkania zostało dokonane w sposób świadomy i bez zamiaru ponownego powrotu do niego, a zatem ma charakter trwały i uzasadnia wymeldowanie R.M. z tegoż mieszkania. Z tych też względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., orzeczono jak w sentencji.