II SA/Go 291/09
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-07-01
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna uzyskująca niską rentę, która ponosi znaczące koszty utrzymania domu i leków, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Niska renta, wysokie koszty utrzymania i brak majątku mogą świadczyć o trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, co zapewnia realizację konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący W.D.-T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Skarżący uzasadnił wniosek niską rentą w wysokości 782,26 zł netto, kosztami utrzymania domu (ok. 250 zł) i kosztami leków (150 zł).Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.D.-T. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budową postanawia: 1. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 kwietnia 2009 r., W.D.-T. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od wniesionej skargi w kwocie 500 zł. 22 maja 2009 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniając swoje stanowisko W.D.-T. podał, iż otrzymuje rentą w wysokości 782,26 zł (netto). W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżący wskazał, że koszt utrzymania domu to około 250 zł, a koszt zakup leków -150 zł.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa
pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
W niniejszej sprawie fakty podane przez W.D.-T. świadczą o jego trudnej sytuacji materialnej.
Należy wskazać, iż skarżący uzyskuje niski dochód z tytułu renty (782,26 zł), nie posiada majątku ani istotnych oszczędności.
W świetle zasad doświadczenia życiowego jest zatem oczywiste, iż uzyskiwane środki pozwalają jedynie na zaspokojenie całkowicie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego.
Reasumując należy stwierdzić, że wniosek W.D.-T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło