II SA/Go 292/06

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-08-30

Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Anna Juszczyk - Wiśniewska, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy społecznej może zostać wydana bez należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, opierając się jedynie na ogólnych stwierdzeniach o znanej organowi z urzędu sytuacji i postawie strony?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która utrzymuje w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy społecznej, musi spełniać wymogi formalne, w tym zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Opieranie się na ogólnych stwierdzeniach o znanej organowi z urzędu sytuacji i postawie strony, bez wskazania konkretnych okoliczności faktycznych, narusza przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a.) i może prowadzić do dowolności rozstrzygnięcia. W przypadku stwierdzenia braków w materiale dowodowym, organ odwoławczy powinien rozważyć uzupełnienie postępowania dowodowego lub uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący W.S. złożył wniosek o przyznanie pomocy społecznej w formie mieszkania chronionego, opracowania programu wychodzenia z bezdomności i zawarcia kontraktu socjalnego. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na brak współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym i odmowę udzielenia informacji do wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, opierając się na znanej mu z urzędu sytuacji i postawie skarżącego. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska,, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokat A.G. kwotę 292,80 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 8(100), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...] Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania W.S. pomocy społecznej w formie mieszkania chronionego, opracowania indywidualnego programu wychodzenia z bezdomności i zawarcia kontraktu socjalnego. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 3 ust. 4, art. 7 pkt 4, art. 8, art. 39 ust. 1- 2, art. 11 ust. 2, art. 53 ust.1., art. 106 ust. 1 i 3 i art. 107 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (DZ.U. Nr 64 poz. 593 z póż. zm.), zwaną dalej ustawą. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2006r. W.S. odmówił pracownikowi socjalnemu udzielenia informacji do wywiadu środowiskowego, przy czym zdarzenie takie miało miejsce po raz kolejny . Dalej organ podał, że w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, do strony skierowanych zostało kolejno dziesięciu pracowników socjalnych, jednakże strona zgłaszając zastrzeżenia dotyczące pracowników socjalnych, konsekwentnie odmawiała udzielenia informacji. Od decyzji organu I instancji W.S. wniósł odwołanie. W odwołaniu strona stwierdziła, że pracownik socjalny nie chce przeprowadzić z nim wywiadu środowiskowego, nie odnotowuje udzielanych mu informacji, nie uwzględnia przedkładanych mu na piśmie wyjaśnień i żądań, jak również nie przeprowadza postępowania dowodowego. Z tych względów – jak podaje odwołujący się - wnosi o zmianę pracownika socjalnego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów strony organ II instancji stwierdził, że organowi odwoławczemu znana jest z urzędu sytuacja i postawa strony i dlatego odmowę przyznania świadczeń, jak i zawarcia kontraktu socjalnego uznaje za zasadną. Str. 1. Sygn. akt II SA/Go 292/06 Od decyzji organu II instancji W.S. wniósł skargę. W skardze skarżący przytoczył argumentację i zarzuty, które były podstawą odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie, powołując się na treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwaną dalej p.p.s.a., należy stwierdzić, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż zarzuty skargi. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2006r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie pomocy społecznej w formie mieszkania chronionego, opracowania indywidualnego programu wychodzenia z bezdomności oraz zawarcia kontraktu socjalnego. Decyzją z dnia [...] marca 2006r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Odmowę przyznania wsparcia organ uzasadnił brakiem współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Organ administracyjny stwierdził, że skarżący dziesięciokrotnie domagał się zmiany pracowników socjalnych, jednakże do każdego z kolejnych pracowników socjalnych zgłaszał zastrzeżenia i żadnemu z pracowników nie udzielił wywiadu środowiskowego. W odwołaniu od decyzji organu I Instancji, skarżący zakwestionował ustalenia organu I instancji, które były podstawą odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Organ odwoławczy, powołując się na znaną mu z urzędu sytuację oraz postawę skarżącego stwierdził, że odmowa przyznania świadczeń oraz zawarcia kontraktu socjalnego jest zasadna. Str.2. Sygn. akt II SA/Go 292/06 Decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 i 107 § 3 k.p.a. Organ administracyjny rozpatrując sprawę ma obowiązek stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a). Organ administracyjny II instancji, na skutek wniesionego przez stronę odwołania, ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy według stanu faktycznego i prawnego aktualnego na datę rozstrzygania prze ten organ. Organ odwoławczy nie tylko bada prawidłowość decyzji organu I instancji, lecz również ponownie rozstrzyga sprawę. Decyzja wydana przez organ II instancji winna spełniać wymogi formalne decyzji administracyjnej wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji - powołując się na znane organowi z urzędu okoliczności, organ odwoławczy nie wskazał konkretnie jakie okoliczności faktyczne - dotyczące sytuacji i postawy skarżącego - legły u podstaw rozstrzygnięcia. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawiera uzasadnienia faktycznego sprawy, a przez to nosi cechy dowolności. Należy zwrócić uwagę, że również zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, aby zachodziły okoliczności na które powołuje się organ II instancji, tj. aby sytuacja i postawa skarżącego, uzasadniały wydanie rozstrzygnięcia tej treści. W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji stwierdził, że skarżący formułuje bezpodstawne zarzuty w stosunku do pracowników socjalnych, w wyniku czego - w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego - do skarżącego skierowanych zostało dziesięciu pracowników socjalnych, jednakże okoliczności te nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W aktach sprawy znajduje się jedynie protokół z dnia [...] lutego 2006r., z którego wynika że skarżący odmówił przeprowadzenia z nim wywiadu, jednocześnie w protokole tym znajduje się zapis skarżącego, w którym zaprzecza on stwierdzeniom pracownika socjalnego i podaje, że domaga się przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Materiał dowodowy w tym kształcie i w takim zakresie stał się podstawą odmowy przyznania pomocy na podstawie art. Str. 3. Sygn. akt II SA/Go 292/06 11 ust 2 ustawy o pomocy społecznej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest kompletny. Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji organ odwoławczy winien ustalić, czy organ administracyjny pierwszej instancji zgromadził całokształt materiału dowodowego i właściwie ocenił zebrane w sprawie dowodowy. Dlatego, w rozpatrywanej sprawie, organ II instancji winien rozważyć czy nie zachodzą okoliczności uzasadniające uzupełnienie materiału dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a., a w wypadku stwierdzenia że uzupełnienie materiału dowodowego będzie wymagało przeprowadzenia postępowania w szerszym zakresie winien uchylić decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przesłanki rozstrzygnięcia winny zawsze znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zaskarżona decyzja powyższych wymogów nie spełnia. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił decyzję organu II instancji. W ocenie Sądu stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, 205 oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Str.4

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło