II SA/Go 297/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011r. D.B. wniosła skargę na kilka rozstrzygnięć i pism Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w tym na pismo z dnia [...] marca 2011 r. ([...]), którym organ udzielił stronie wyjaśnień, że w sprawach zainicjowanych jej wnioskami o przyznanie pomocy społecznej organem właściwym nadal jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej i nie ma podstaw do wyłączenia tego organu od udziału w ww. postępowaniach. W uzasadnieniu skargi strona wyraziła swoje niezadowolenie ze sposobu załatwiania spraw inicjowanych jej wnioskami. Ponadto wskazała, iż przysługuje jej prawo do "wyłonienia nowego, niestronniczego organu stanowiącego o przyznaniu pomocy pieniężnej ze względu na skąpstwo, złodziejstwo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na to, iż zaskarżone pismo nie stanowi decyzji administracyjnej ani innego aktu prawnego, do których kontroli sądowej powołane są sądy administracyjne. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś § 2 cytowanego powyżej artykułu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z powyższego, zamkniętego katalogu spraw wynika, że pismo wyjaśniające (informacyjne), za jakie należy uznać stanowisko organu w niniejszej sprawie, nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Pismo to nie ma charakteru władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, stanowi jedynie odpowiedź na pismo D.B., w którym wyjaśniono, że organem właściwym do rozpatrywania wniosków skarżącej o przyznanie środków z pomocy społecznej jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, który udziela stronie systematycznej opieki w zakresie zabezpieczenia jej potrzeb socjalno-bytowych. Wobec powyższego zaskarżone pismo nie spełnia wymogów żadnego z zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów prawnych, przede wszystkim decyzji, postanowień, ani też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy uznać, iż kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera legalnej definicji decyzji administracyjnej czy postanowienia. Biorąc jednak pod uwagę, iż w ww. kodeksie zawarte są przepisy określające pewne wymogi, jakie te akty prawne muszą spełniać oraz ukształtowaną doktrynę i ugruntowane orzecznictwo w omawianym zakresie, można taką definicję opracować. Mając na względzie powyższe, za decyzję administracyjną można uznać tylko takie oświadczenie woli organu administracyjnego, które wywiera skutki prawne w sferze stosunku materialnoprawnego, bądź w sferze stosunku administracyjnego procesowego. Skutki materialnoprawne zawierają się w kształtowaniu, zmianie lub wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego, co z punktu widzenia strony (adresata decyzji) znajduje wyraz w przyznaniu jej uprawnienia lub nałożeniu obowiązków, bądź stwierdzenia istnienia określonego uprawnienia lub obowiązku. Ponadto nie ulega wątpliwości, że decyzja jak i postanowienie, wydawane są w postępowaniu toczącym się przed danym organem administracji publicznej w indywidualnej sprawie administracyjnej i stanowią jej rozstrzygnięcie. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na odmowę nadania przymiotu decyzji lub postanowienia pismom zawierającym informację, opinię, stanowiska organów, w sytuacji gdy nie spełniają one wskazanych powyżej wymogów dotyczących tych rodzajów rozstrzygnięć organów administracyjnych. Przyjmuje się także, że pisma tego typu nie maja charakteru innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, T. Woś (red.), Warszawa 2005, str. 273 i n.). W świetle powyższego nie ma wątpliwości, iż skarga na przedmiotowe pismo Kolegium jest niedopuszczalna. Zaskarżone bowiem zostało pismo informujące skarżącą, że w sprawach zainicjowanych jej wnioskami o przyznanie pomocy społecznej organem właściwym nadal jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, które nie było związane z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym i nie dotyczy uzyskania przez stronę konkretnych uprawnień lub nałożenia konkretnych obowiązków. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych jest wprost określona przepisami prawa i nie pozostawia wątpliwości co do interpretacji zakresu tej właściwości. Na marginesie podkreślić należy, iż wniosek o wyłączenie pracownika czy też organu dotyczyć konkretnego w postępowania administracyjnego w określonej sprawie, a nie spraw strony w ogólności. Regulacja dotycząca wyłączenia organu oraz pracownika organu zawarta jest w art. 24 i następnych kodeksu postępowania administracyjnego. Na postanowienie w sprawie wyłączenia pracownika (organu) nie przysługuje zażalenie (art. 141 § 1 kpa), jednakże strona może postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika kwestionować w postępowaniu odwoławczym od decyzji w danej sprawie, o czym stanowi art. 142 kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 1990 r., sygn. akt SA/Po 1555/89 ONSA 1990/2-3 poz. 44). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.