II SA/Go 300/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-07-22

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Aleksandra Wieczorek, Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując pismo strony, które nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, może potraktować to pismo jako wniosek o wznowienie postępowania i wydać decyzję w tym przedmiocie, czy też powinien je rozpatrzyć w trybie przepisów dotyczących skarg i wniosków?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który otrzymał pismo od osoby niebędącej stroną w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, nie może potraktować tego pisma jako wniosku o wznowienie postępowania. W takiej sytuacji organ powinien rozpatrzyć pismo w trybie przepisów dotyczących skarg i wniosków. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, która błędnie zakwalifikowała pismo jako wniosek o wznowienie postępowania, i umorzenie postępowania jest uzasadnione, ponieważ postępowanie to było bezprzedmiotowe od samego początku. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, ponieważ organ ten błędnie zinterpretował żądanie strony i prowadził postępowanie w sposób niezgodny z jej wnioskiem.
Stan faktyczny
Skarżący M.O. złożył pismo do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) dotyczące decyzji z marca 2007 r. o pozwoleniu na użytkowanie wiaty magazynowo-produkcyjnej. PINB potraktował to pismo jako wniosek o wznowienie postępowania i odmówił jego wznowienia, uznając, że M.O. nie jest stroną w sprawie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie, stwierdzając, że PINB błędnie zakwalifikował pismo jako wniosek o wznowienie postępowania, a powinno ono zostać rozpatrzone w trybie skarg i wniosków. M.O. zaskarżył decyzję WINB, domagając się uchylenia obu decyzji i stwierdzenia nieważności decyzji z 2007 r. WSA oddalił skargę, uznając, że WINB prawidłowo uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie, a pismo M.O. powinno być rozpatrzone w trybie skarg i wniosków.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpatrzeniu wniosku M.O. z dnia [...].01.2008r., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] marca 2007r., znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie spółce "F" Sp. z o.o. wiaty magazynowo - produkcyjnej, oznaczonej w projekcie budowlanym jako A1, usytuowanej na działce nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podał, iż odmowa wznowienia postępowania nastąpiła z przyczyn podmiotowych, ponieważ M.O. nie ma przymiotu strony w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie wiaty magazynowo -produkcyjnej, której inwestorem jest spółka z o.o. "F", z uwagi na treść art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Na skutek odwołania M.O., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. (znak: [...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] lutego 2008r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2008r. (sygn. akt II SA/Go 337/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę M.O. na decyzję WINB z dnia [...] kwietnia 2008r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W dniu [...] listopada 2008r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo M.O., dotyczące decyzji [...] z dnia [...] marca 2007 r. o pozwoleniu na użytkowanie wiaty "magazynowo-produkcyjnej" na działce [...]. Wnioskodawca, w nawiązaniu do decyzji PINB z dnia [...] lutego 2008r. wniósł, z uwagi na nowy stan prawny sprawy – tj. wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty Powiatu o pozwoleniu na przebudowę wiaty magazynowo-produkcyjnej położonej na działce nr [...], o podjęcie z urzędu stosownych działań przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, ustawie Prawo budowlane oraz ustawie Prawo ochrony środowiska. Decyzją z dnia [...] listopada 2008r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu ww. wniosku skarżącego, na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 110 Kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie udzielonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2007r., znak: [...] pozwolenia na użytkowanie spółce z o.o. "F" wiaty magazynowo - produkcyjnej, oznaczonej w projekcie budowlanym jako A1, usytuowanej na działce nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji stwierdził, iż M.O. nie jest uprawniony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania we wskazanej sprawie, bowiem nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie wiaty należącej do Spółki "F". Odwołanie ("skargę") od powyższej decyzji z dnia [...] listopada 2008r. wniósł M.O., który zarzucił PINB, iż skoro nie uznał jego za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją o udzieleniu Spółce "F" pozwolenia na użytkowanie wiaty magazynowo-produkcyjnej, to uwzględniając zawarte w jego wniosku zarzuty, powinien uznać je za zasadne i wznowić postępowanie z urzędu zgodnie z art. 147 kpa. Decyzją z dnia [...] marca 2009r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie, a przy tym z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, zakwalifikował pismo M.O. z dnia [...].11.2008r., mające charakter skargi, jako wniosek o wznowienie postępowania. W efekcie błędnego zakwalifikowania podania M.O. z dnia [...] listopada 2008r. organ decyzją z dnia [...] listopada 2008r. odmówił wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2007r., znak: [...] wydaną w przedmiocie udzielenia spółce z o.o. "F" pozwolenia na użytkowanie wiaty magazynowo - produkcyjnej. Tym samym organ dopuścił się naruszenia procesowej zasady "powagi rzeczy osądzonej", ponieważ ponownie wydał decyzję w sprawie, która już poprzednio została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Zatem decyzja PINB z dnia [...] listopada 2008r., którą organ ponownie odmówił M.O. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] marca 2007r., dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Z tej przyczyny zaskarżoną decyzję z dnia [...].11.2008r. należało uchylić w całości i umorzyć postępowanie organu I instancji podjęte w trybie wznowieniowym. Podanie M.O. z dnia [...].11.2008r., mające znamiona skargi, zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien załatwić w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczących sposobu załatwiania skarg i wniosków. Dodatkowo WINB podniósł, iż organy administracji publicznej posiadają samodzielność orzeczniczą w ramach przypisanej im przepisami prawa właściwości. Z tego powodu organ kontrolny nie jest uprawniony do tego, aby zobowiązać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...].03.2007r. dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie wiaty należącej do Spółki "F". Organ właściwy w sprawie wszczęcia określonego postępowania nadzwyczajnego samodzielnie przesądza, czy zachodzą ustawowe przesłanki do podjęcia z urzędu tego typu działania. M.O. zaskarżył powyższą decyzję z [...] marca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. "W związku z rażącym naruszeniem prawa przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, - uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2008 r. ([...]), - stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...] z dnia [...] marca 2007 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie F Sp. z o.o. wiaty magazynowo-produkcyjnej, oznaczonej w projekcie budowlanym jako A1 na dz. [...]. W uzasadnieniu skarżący podał, iż wnioskiem z dnia [...] stycznia 2008r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wznowienia postępowania i uchylenia decyzji PINB znak [...] z dnia [...] marca 2007 zezwalającej na użytkowanie wiaty magazynowo-produkcyjnej na działce nr [...] oraz przedłożył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. stwierdzającą nieważność decyzji nr [...] Burmistrza Miasta z dnia [...] kwietnia 2005 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie wiaty magazynowej w wiatę magazynowo-produkcyjną (działka [...]). Skarżący ponadto poinformował, iż decyzja Starosty Powiatu w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu została uchylona. Decyzja o uchyleniu pozwolenia na budowę została decyzją Wojewody [...] z dnia [...].11.2008 utrzymana w mocy, z czym zgodził się również Wojewódzki Sąd Administracyjny (wyrok WSA z dnia 19 marca 2009r., sygn. akt IISA/Go 16/09). W związku z tym skarżący podkreślił, iż aktualny stan prawny różni się zasadniczo od sytuacji, w której przesłankę wznowienia postępowania stanowiło jedynie unieważnienie decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem strony skarżącej, stwierdzenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji, iż naruszona została procesowa zasada "powagi rzeczy osądzonej" jest chybione, bowiem ponowne postępowanie w tej sprawie wynika właśnie z jego odmiennej sytuacji prawnej (uchylenie pozwolenia na budowę). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz dodał, że okoliczność wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] stycznia 2008r. o stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy nie stanowi uprawnienia do tego, aby organ wyższej instancji zobowiązywał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu. Organ właściwy w sprawie wszczęcia określonego postępowania nadzwyczajnego samodzielnie przesądza, czy zachodzą ustawowe przesłanki do podjęcia z urzędu tego typu działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm., zwanej dalej P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, zaś w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie nie doszło do takiego uchybienia przepisom proceduralnym, które w myśl ww. przepisów, skutkowałoby uchyleniem decyzji. W konsekwencji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skarga została oddalona. Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2008 r., którą organ ten odmówił wznowienia, "na wniosek M.O." postępowania w sprawie udzielonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] spółce z o.o. "F" pozwolenia na użytkowanie wiaty magazynowo-produkcyjnej, oznaczonej w projekcie budowlanym jako A1, usytuowanej na działce nr [...]. Jednocześnie organ odwoławczy umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Należy wskazać, iż analiza treści podania skarżącego z dnia [...] listopada 2008 r. jednoznacznie wskazuje, iż zawierało ono żądanie podjęcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z urzędu działań mających na celu zweryfikowanie zgodności z obowiązującym stanem prawnym decyzji tego organu z [...] marca 2007 r. o udzieleniu Spółce z o.o. "F" pozwolenia na użytkowanie wiaty magazynowo-produkcyjnej na działce [...]. W ocenie wnioskodawcy przedmiotowa inwestycja została bowiem wybudowana i jest użytkowana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności poprzez szkodliwe oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie (emisja hałasu). M.O. jako uzasadnienie i przesłanki swego wniosku przedstawił decyzje właściwych organów administracji eliminujące z obrotu prawnego uprzednie decyzje, na mocy których inwestycję wzniesiono. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie budzi również wątpliwości fakt, iż przedmiotowym podaniem M.O. nie złożył ponownego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB z [...] marca 2007 r. w przedmiocie udzielenia Spółce "F" pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu budowlanego powołując się na własną legitymacje procesową strony tego postępowania. Zarówno z treści wniosku, jak i oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. jednoznacznie wynika, iż skarżący miał świadomość, że przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, z uwagi na treść przepisu art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn.zm.), przysługuje wyłącznie inwestorowi. Nadto brak legitymacji procesowej skarżącego do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją PINB wynikał także z treści ostatecznej decyzji PINB z [...] lutego 2008 r. utrzymanej w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. Podkreślenia wymaga, iż wyrokiem z 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 337/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę M.O. na powyższą decyzję WINB. Oznacza to, iż sąd uznał za zgodne z prawem stanowisko organów administracji publicznej wyrażone w powyższych decyzjach. W tych okolicznościach nie było żadnych podstaw do zinterpretowania wniosku M.O. z dnia [...] listopada 2008 r. jako żądania wznowienia "na wniosek strony" postępowania w sprawie udzielenia ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. pozwolenia na użytkowanie spornej wiaty magazynowo-produkcyjnej, a w konsekwencji do załatwienia sprawy administracyjnej zainicjowanej niniejszym wnioskiem poprzez wydanie decyzji w trybie art. 147 i 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż organ poprzez błędne interpretowanie jednoznacznego żądania strony, działał nie w zgodzie z jej wnioskiem, lecz samowolnie ex oficio prowadził postępowanie w sprawie wymagającej zainicjowania jej wnioskiem legitymowanego podmiotu. W ocenie Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy działanie organu pierwszej instancji, przy świadomości treści poprzednich rozstrzygnięć administracyjnych i sądowych oraz przepisów prawa było działaniem nie tylko bezprawnym, ale miało na celu jedynie pozorne rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania zgłoszonego przez skarżącego [...] listopada 2008 r. Mając powyższe na uwadze, zaskarżone orzeczenie organu odwoławczego, uchylające sprzeczną z prawem i żądaniem strony decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r., z jednoczesnym umorzeniem postępowania organu pierwszej instancji, znajduje uzasadnienie w treści przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji bowiem, gdy organ pierwszej instancji prowadził postępowanie i rozstrzygnął o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego bez wniosku strony lub innego podmiotu w tym zakresie, a jednocześnie z treści uzasadnienia decyzji wynika, iż nie miał woli wszczęcia tego postępowania z urzędu – postępowanie to od samego początku było bezprzedmiotowe. Zgodnie zatem z przepisem art. 105 § 1 Kpa, należało wydać decyzję o jego umorzeniu. Decyzja taka, aczkolwiek nie rozstrzyga merytorycznie sprawy, jednakże kończy formalnie prowadzone uprzednio postępowanie administracyjne. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności, jak i zasadami ogólnymi działania organów administracji publicznej (art. 6-16 Kpa) w sytuacji gdy podmiot zwraca się do organu z żądaniem podjęcia określonych działań w ochronie jego interesu prawnego, organ zobowiązany jest prowadzić sprawę w taki sposób, aby w zgodzie z obowiązującymi przepisami umożliwić stronie realizację jej praw. Oznacza to, iż organ administracji winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia żądania strony, stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela (art. 7 Kpa). Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Celowi temu służy również zasada informowania, wyrażona w art. 9 Kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Powyższe zasady, w ocenie sądu, zostały naruszone, a wręcz zignorowane w postępowaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zakończonym wydaniem decyzji z [...] listopada 2008 r. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy i umorzenie postępowania poprzedzającego jej wydanie nie zwalnia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego od rozpoznania podania skarżącego, zgodnie z treścią wyrażonego w nim żądania. Jako prawidłowe należy zaakceptować stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż podanie M.O. z [...] listopada 2008 r. (data wpływu do organu), jako noszące znamiona skargi, o której mowa w art. 227 Kpa, winno zostać rozpatrzone w trybie przepisów działu VIII Kpa. Postępowanie w sprawach skarg i wniosków jest uproszczonym postępowaniem administracyjnym, podlegającym odrębnej regulacji w zakresie trybu i organów właściwych. W zależności od wyniku rozpoznania żądania strony, w razie wątpliwości po uprzednim wezwaniu strony do jego sprecyzowania, organ winien z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy bądź potraktować wniosek jako żądanie wszczęcia postępowania w indywidualnej sprawie, bądź rozważyć przesłanki wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, bądź poinformować stronę o negatywnym załatwieniu jej skargi, w przewidzianej przepisami Kpa formie. Zważyć przyjdzie, iż w ramach posiadanych kompetencji i uprawnień oraz treści wniosku skarżącego z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy znanych organowi z urzędu, przy rozpatrywaniu żądania M.O. organ winien również uwzględnić czy użytkowanie spornego obiektu budowlanego wraz z zamontowanymi instalacjami i urządzeniami nie narusza obowiązujących przepisów z zakresu Prawa budowlanego, Prawa ochrony środowiska lub innych przepisów szczególnych, także w świetle przepisu art. 5 ust. 2 i art. 61 ustawy Prawo budowlane. Postępowanie skargowe nie podlega kontroli legalności sprawowanej przez sądy administracyjne (art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż nie jest zasadny zarzut dotyczący wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Co prawda Sąd podziela stanowisko skarżącego, iż brak było podstaw do przyjęcia, że uchylona przez organ drugiej instancji decyzja PINB została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, w warunkach naruszenia tzw. "powagi rzeczy osądzonej", jednakże nie była to wyłączna przesłanka uchylenia wadliwej decyzji organu pierwszej instancji. W tym zakresie należy wskazać, iż przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, określona w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa zachodzi jedynie wówczas, gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja administracyjna rozstrzygająca sprawę tożsamą pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Należy jako prawidłowe, co do zasady, zaakceptować stanowisko skarżącego, zgodnie z którym (przy założeniu, iż pismem z dnia [...] listopada 2008 r. zwróciłby się z nowym wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, opartym nawet na tożsamej podstawie prawnej, ale ze wskazaniem nowych okoliczności faktycznych, dowodów czy też fakt uchylenia lub zmiany innych decyzji związanych, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, należałoby taki wniosek rozpoznać jako nową sprawę administracyjną. Oznacza to, iż wcześniejsza ostateczna decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny podmiotowej, nie stanowi przeszkody formalnej w rozpoznaniu i załatwieniu sprawy z nowego wniosku tej samej osoby o wznowienie postępowania. Brak jest bowiem tożsamości przedmiotowej sprawy administracyjnej zainicjowanej nowym wnioskiem. Brak jest również podstaw prawnych, aby w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej zainicjowanej skarga M.O., której przedmiot stanowi decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2007 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, Sąd objął kontrolą ww. ostateczną decyzję. Podkreślenia wymaga, iż nieuzasadnione jest oczekiwanie skarżącego, iż po wyczerpaniu innych środków prawnych mających na celu doprowadzenie do zaprzestania użytkowania przez Spółkę z o.o. "F" spornej wiaty o charakterze magazynowo-produkcyjnym, poprzez przedmiotową skargę doprowadzić mógłby do stwierdzenia przez Sąd nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej udzielającej pozwolenia na użytkowanie wiaty, z pominięciem trybu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 Kpa, uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Postępowanie administracyjne nadzwyczajne, które mogłoby prowadzić do zmiany lub wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej może toczyć się wyłącznie na wniosek strony lub jako wszczęte z urzędu przez właściwy organ administracji publicznej. W każdym przypadku w postępowaniu takim winny brać udział wszystkie jego strony (art. 28 Kpa lub przepisy szczególne). Nie może budzić zatem wątpliwości, iż skoro M.O. nie posiada legitymacji procesowej do wzruszenia w trybie nadzwyczajnego postępowania ostatecznej decyzji administracyjnej w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, to tym bardziej nie posiada interesu prawnego (wynikającego z normy prawa materialnego) w żądaniu stwierdzenia nieważności tej decyzji przez sąd. Przedmiot niniejszej sprawy sądowej mogła zatem stanowić wyłącznie kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z [...] listopada 2008 r. Na marginesie powyższych rozważań, nie przesądzając co do zasadności istoty żądania skarżącego zmierzającego do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu budowlanego, należy wskazać, iż jeżeli w ocenie skarżącego użytkowanie spornego obiektu budowlanego, bądź jego działanie jako części zakładu prowadzonego przez Spółkę "F" narusza jego prawa podmiotowe, bądź wywołuje szkodę, może dochodzić ochrony swych praw na drodze postępowania cywilnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z przepisami art. 199 i 200 Ppsa, nie zaistniały przesłanki do zwrotu skarżącemu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło