II SA/Go 302/06
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-09-14
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Ireneusz Fornalik, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległości czynszowych i opłat za media oraz przyznania mieszkania chronionego, biorąc pod uwagę brak współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym i jego zaradność życiową?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego i mieszkania chronionego. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a brak współpracy strony z pracownikiem socjalnym może stanowić podstawę do odmowy. Ponadto, skarżący nie spełniał przesłanek do przyznania mieszkania chronionego, ponieważ był osobą zaradną i posiadał samodzielny lokal mieszkalny.Stan faktyczny
Skarżący W.S. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie zaległości czynszowych i opłat za media oraz o przyznanie mieszkania chronionego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, wskazując na brak współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym i nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podnosząc brak współpracy oraz uznaniowy charakter zasiłku i niespełnienie przesłanek do przyznania mieszkania chronionego. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając nieprawdziwość informacji i złośliwą argumentację organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.),, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy społecznej I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokat A.G. kwotę 292,80 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa zł 80/100) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 3 ust. 4, art. 7 pkt 4, art. 8 , art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 53 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 3 oraz art. 107 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593, ze zmianami) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, póz. 1071, ze zmianami), odmówił W.S. przyznania zasiłku celowego w styczniu 2005 r. na uregulowanie zaległości za energię, gaz oraz przyznanie mieszkania chronionego.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż skarżący nie chciał współpracować z pracownikiem socjalnym oraz nie udzielił żadnych informacji umożliwiających sporządzenie wywiadu środowiskowego. Ponadto organ podkreślił, że w sprawach prowadzonych z wniosku W.S., kilkakrotnie zmieniano pracowników socjalnych współpracujących z nim.
W.S. odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie jako krzywdzącej dla niego wskazując jednocześnie, że została ona wydana bez uprzedniego, właściwego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], na podstawie art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, póz. 593 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu l instancji, podnosząc w uzasadnieniu brak współpracy skarżącego z pracownikiem socjalnym oraz fakt, iż przyznanie świadczenia ma charakter uznaniowy i jest ograniczone przepisami prawa. Zasiłek ten jest fakultatywna formą wsparcia z pomocy społecznej, co oznacza, że organ administracyjny nie jest zobligowany do przyznania tej formy pomocy. W odniesieniu do złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie mieszkania chronionego zdaniem organu II instancji należy mieć na uwadze, iż nie spełnia on przesłanek określonych w art. 53 ust. 1 i 2 powyższej ustawy, gdyż jest on osobą zaradną zajmującą samodzielny lokal mieszkalny.
Zaskarżając powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.S. wniósł o jej uchylenie. Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu l instancji, zarzucając podanie nieprawdziwych informacji w wydanych w jego sprawie rozstrzygnięciach oraz zarzucił, iż organ wydając zaskarżoną decyzję posłużył się kłamliwą, bezpodstawną i złośliwą argumentacją.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powołując się na argumenty tożsame ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, póz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zmianami). Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu, zaskarżonej decyzji nie można bowiem postawić zarzutu, iż została wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie same pokonać ( art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). Poza sporem pozostaje, że W.S. jest osobą bezrobotną, samotnie gospodarującą, bez dochodu.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji będącej przedmiotem skargi stanowił przepis art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w myśl którego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, przy czym zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zgodnie z ust. 3 wskazanego wyżej art. 39 osobom bezdomnym i innym osobom nie mającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne.
Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego wydana jest w ramach uznania administracyjnego, co wynika z treści cytowanego wyżej przepisu art. 39, a zatem oznacza to, że organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełnienia żądań strony, która musi się liczyć z tym, że organ odmówi przyznania świadczenia lub jego rozmiar będzie różny od tego, który strona określiła we wniosku.
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Jak wynika z akt administracyjnych intencją skarżącego z czynionych przez niego zastrzeżeń odnośnie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w którym odmówił aktualizacji jego sytuacji rodzinnej i materialnej, są krzywdzące i stronnicze w jego ocenie działania osób reprezentujących organ, w odniesieniu do wcześniejszych spraw negujących zasadność jego żądań w zakresie świadczeń socjalnych.
Treść art. 49 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że osoba bezdomna może zostać objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, polegającym na wspieraniu osoby bezdomnej w rozwiązywaniu jej problemów życiowych, w szczególności rodzinnych i mieszkaniowych, oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia.
Zgodnie z dyspozycją art. 53 ust. 1 i 2 powyższej ustawy osobie, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej rodzinę zastępczą, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, uchodźcy, może być przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym. Mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą osoby tam przebywające, pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia lub zastępującą pobyt w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Mieszkanie chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w środowisku, w integracji ze społecznością lokalną.
Organ II instancji zasadnie uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek, aby uzyskać pomoc w postaci przyznania mieszkania chronionego, gdyż jest on osobą zaradną, posiadającą rozeznanie w sprawach samodzielnego funkcjonowania w środowisku, zajmującą samodzielny lokal mieszkalny.
Sąd nie może ingerować w sferę orzeczniczą organów administracji, gdy te działają w ramach uznania administracyjnego i dokonują samodzielnie oceny zwłaszcza w szczególnie uzasadnionych przypadkach warunków i wyboru osób uprawnionych do pobierania świadczeń, jeżeli tylko decyzje te są odpowiednio uzasadnione, a powołane przyczyny znajdują potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym.
Poczynione w tym zakresie przez organ administracji ustalenia odpowiadają wymogom określonym przepisem art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, póz. 1270, ze zmianami ) oddalenie skargi, jednocześnie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej zasądzono wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło