II SA/Go 304/26
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2026-06-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Kamila Karwatowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaki sąd administracyjny jest właściwy miejscowo do rozpoznania skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie nie zamieszkuje w Polsce?Ratio decidendi
W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze nie zamieszkuje w Polsce, właściwość miejscową sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustala się według siedziby organu, którego działalność została zaskarżona. Ponieważ Prezes ZUS ma siedzibę w Warszawie, właściwy miejscowo jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.Stan faktyczny
Skarżąca A. S., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Pełnomocnik skarżącej wskazał jako adres zamieszkania skarżącej adres poza granicami Polski. Sąd uznał, że nie jest właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził swą niewłaściwość w sprawie i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako sądowi miejscowo właściwemu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. znak sprawy: [...]postępowanie nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: 1. stwierdzić swą niewłaściwość w sprawie, 2. przekazać sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako sądowi miejscowo właściwemu.
A. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2026 r. znak sprawy: [...] postępowanie nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2024 r. o odmowie przyznania A. S. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko K. R. na okres od [...] czerwca 2024 r. do [...] maja 2025 r.
W skardze pełnomocnik skarżącej wskazał jako adres zamieszkania skarżącej [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
W myśl art. 59 § 1 i 2 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazanie sprawy. Nie dotyczy to przekazania sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
W przedmiotowej sprawie skarga dotyczy decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Zagadnienie świadczenia wychowawczego uregulowane zostało w ustawie z dnia
11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. W świetle art. 28 ust. 3 tej ustawy do rozpoznania spraw sądowoadministracyjnych w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) jest właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma miejsce zamieszkania osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze lub osoba pobierająca świadczenie wychowawcze. Ustawodawca wprowadził w ten sposób wyjątek od określonej w art. 13 § 2 p.p.s.a. zasady, że
o właściwości miejscowej sądu administracyjnego decyduje siedziba organu, którego działalność została zaskarżona. Zatem przepis art. 28 ust. 3 u.p.p.w.d., jako przepis szczególny w stosunku do art. 13 § 2 p.p.s.a., określa właściwość miejscową sądów administracyjnych w sprawach dotyczących świadczeń wychowawczych, uzależniając ją od miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie lub osoby pobierającej je. Dodać należy, że w pouczeniu o trybie zaskarżenia decyzji organ
II instancji wskazał, iż do rozpoznania skargi w sprawie świadczenia wychowawczego właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub osoby pobierającej to świadczenie, natomiast jeżeli osoba ta nie mieszka w Polsce, wówczas właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej jako miejsce zamieszkania skarżącej podał: [...]. Skoro skarżąca nie zamieszkuje w Polsce, zastosowanie znajdą ogólne zasady dotyczące ustalania właściwości sądów administracyjnych przewidziane w wyżej wspomnianym art. 13 § 2 p.p.s.a. i do rozpoznania niniejszej sprawy właściwym miejscowo będzie sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżonym organem jest Prezes ZUS, którego siedzibą, zgodnie z art. 66 ust. 1 w zw. z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 199 ze zm.), jest miasto stołeczne Warszawa, należało uznać, iż sądem właściwym miejscowo do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 13 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło