II SA/Go 305/11
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-06-22
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z emerytur wynoszą łącznie 1.510,98 zł netto miesięcznie, a miesięczne wydatki na utrzymanie domu i leki wynoszą około 1.358 zł, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie dochody skarżącego i jego żony z emerytur, przy uwzględnieniu ich miesięcznych wydatków na utrzymanie domu i leki, nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J.K. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając, że jego emerytura wynosi 815,92 zł netto, a żony 695,06 zł netto. Przedstawił miesięczne wydatki na dom i leki, które łącznie z rachunkami wynoszą około 1.358 zł. Sąd analizował jego sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy przydomowej elektrowni wiatrowej postanawia: zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 maja 2011 r., J.K. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł.
Dnia 20 czerwca 2011 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku J.K. podał, że otrzymuje emeryturę w wysokości 815,92 zł (netto) a jego żona pobiera emeryturę w kwocie 695,06 zł (netto). Skarżący przedstawił miesięczne wydatki związane z eksploatacją domu wraz z rachunkami (energia elektryczną 250 zł, gazu 480 zł, telefon 190 zł, podatek od nieruchomości 88 zł, woda 200 zł). Nadto skarżący podał, że miesięczny koszt zakupu lekarstw wynosi około 150 zł.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
Sygn. akt II SA/Go 305/11 3
Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy. Należy wskazać, że dochód skarżącego i jego żony z tytułu emerytur wynosi 1.510,98 zł (netto). Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący nie dysponuje wolnymi środkami pieniężnymi.
Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego odnośnie braku oszczędności. W świetle zasad doświadczenia życiowego w pełni uprawniona jest teza, że środki pieniężne którymi dysponuje skarżący pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Z tych względów uznano, że wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyczerpuje ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło